Bộ GD-ĐT đã ban hành dự thảo thông tư danh mục ngành, nghề đào tạo nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; danh mục ngành, nghề đào tạo khó tuyển sinh nhưng xã hội có nhu cầu.
Theo dự thảo thông tư, ngành, nghề đào tạo nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm trong giáo dục nghề nghiệp là ngành, nghề trong quá trình đào tạo, người học phải trực tiếp thực hành các công việc thuộc nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo quy định của pháp luật; đồng thời có mức độ, cường độ hoặc thời gian tiếp xúc đáng kể với các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại.
Theo đó, danh mục ngành, nghề đào tạo nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm gồm các trình độ: sơ cấp, trung học nghề, trung cấp, cao đẳng. Các ngành nghề gồm nhiều lĩnh vực như: nghệ thuật; công nghệ kỹ thuật; kỹ thuật; sản xuất và chế biến; kiến trúc và xây dựng; nông, lâm nghiệp và thủy sản; thú y; sức khỏe; dịch vụ vận tải; môi trường và bảo vệ môi trường; an ninh, quốc phòng.
Theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP, học sinh, sinh viên theo học các ngành, nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm ở trình độ trung cấp, cao đẳng thuộc đối tượng được giảm 70% học phí.
Nhiều ngành nghề không còn trong danh mục
So với danh mục ngành, nghề học nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm tại Thông tư 05/2023/TT-BLĐTBXH, dự thảo thông tư của Bộ GD-ĐT có sự điều chỉnh đáng kể. Điểm khác biệt rõ nhất là dự thảo đưa ra khỏi danh mục nhiều ngành, nghề thuộc các lĩnh vực từng được xếp vào nhóm nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
Trong lĩnh vực du lịch và dịch vụ, các nghề hướng dẫn du lịch, nghiệp vụ lưu trú, quản trị buồng phòng, kỹ thuật chế biến món ăn không còn xuất hiện.
Ở lĩnh vực dệt may và chế biến, các nghề công nghệ dệt, may thời trang, công nghệ kỹ thuật chế biến và bảo quản thực phẩm, công nghệ kỹ thuật sản xuất muối, sản xuất muối từ nước biển cũng không còn được liệt kê.
Trong lĩnh vực hóa chất, vật liệu, luyện kim và môi trường, dự thảo không còn liệt kê nhiều nghề như luyện gang, luyện thép, luyện kim đen, luyện kim màu, luyện ferro hợp kim; xử lý chất thải công nghiệp và y tế, xử lý chất thải trong công nghiệp đóng tàu, xử lý chất thải trong sản xuất thép, xử lý chất thải trong sản xuất cao su, xử lý nước thải công nghiệp, kỹ thuật thoát nước và xử lý nước thải.
Tương tự, ở lĩnh vực kỹ thuật, một loạt nghề thuộc danh mục hiện hành không còn được giữ lại như: gia công và lắp dựng kết cấu thép, gia công lắp ráp hệ thống ống tàu thủy, sửa chữa máy tàu biển, sửa chữa thiết bị mỏ hầm lò, sửa chữa thiết bị hóa chất, sửa chữa thiết bị chế biến dầu khí, bảo trì và sửa chữa thiết bị cơ giới hạng nặng.
Ngoài ra, các ngành: vận hành máy thi công mặt đường, vận hành máy đóng cọc và khoan cọc nhồi, vận hành nhà máy điện hạt nhân, bảo trì thiết bị điện trong nhà máy điện hạt nhân, lắp đặt đường dây tải điện và trạm biến áp có điện áp từ 220 kV trở lên, quản lý vận hành, sửa chữa đường dây và trạm biến áp có điện áp từ 220 kV trở lên hoặc từ 110 kV trở xuống, cũng không còn.
Theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP, học sinh, sinh viên theo học các ngành, nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm ở trình độ trung cấp, cao đẳng thuộc đối tượng được giảm 70% học phí.
Bổ sung nhiều ngành nghề lĩnh vực sức khoẻ, an ninh quốc phòng
Dự thảo bổ sung một số ngành, nghề đáng chú ý, nhất là trong lĩnh vực sức khỏe. Cụ thể, so với Thông tư 05/2023, các ngành, nghề mới được đưa vào gồm kỹ thuật dược, dinh dưỡng, kỹ thuật hình ảnh y học và kỹ thuật phục hồi chức năng. Đây là những ngành trước đây chưa có tên trong danh mục hiện hành.
Một điểm đáng chú ý khác là dự thảo bổ sung nhiều ngành, nghề thuộc lĩnh vực an ninh, quốc phòng. Có thể kể đến các nghề đặc công bộ, đặc công nước - nhái, đặc công biệt động, chống khủng bố, võ chiến đấu đặc công, tên lửa phòng không, ra đa phòng không, pháo phòng không, trạm nguồn điện phòng không, tác chiến điện tử, kỹ thuật quân khí, kỹ thuật vũ khí bộ binh, kỹ thuật đạn dược, kỹ thuật hóa nghiệm, thí nghiệm thuốc phóng, thuốc nổ, điệp báo chiến dịch - quân báo nhân dân, sửa chữa cơ khí tăng thiết giáp và vận hành, khai thác máy tàu thủy quân sự.
Cụ thể dự thảo danh mục ngành nghề đào tạo nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm ở trình độ trung học nghề, trung cấp, cao đẳng như sau:
Theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP, học sinh, sinh viên theo học các ngành, nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm ở trình độ trung cấp, cao đẳng thuộc đối tượng được giảm 70% học phí
Nếu danh mục hiện hành chỉ áp dụng đối với trình độ trung cấp và cao đẳng thì dự thảo mở rộng thêm trình độ sơ cấp
