Gắn học tập suốt đời với các mục tiêu về phát triển nguồn nhân lực

Ngày 7/10, Hội Khuyến học Việt Nam tổ chức Đại hội biểu dương các mô hình học tập tiêu biểu và sơ kết 5 năm thực hiện Quyết định 387, Quyết định 677 của Thủ tướng Chính phủ giai đoạn 2021-2025. Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu dự và phát biểu tại đại hội.

Thời gian qua, Hội Khuyến học Việt Nam đã làm nòng cốt trong xây dựng và triển khai các mô hình “Gia đình học tập”, “Dòng họ học tập”, “Cộng đồng học tập”, “Đơn vị học tập” và “Công dân học tập”.

Từ đó, phong trào khuyến học, khuyến tài ngày càng lan tỏa sâu rộng; các mô hình học tập ngày càng đa dạng, thiết thực, gắn với đời sống của nhân dân và yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong thời kỳ mới.

Xây dựng văn hóa học tập trong mỗi gia đình

Phát biểu chỉ đạo tại đại hội, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhấn mạnh, các đại biểu tiêu biểu, các hội viên khuyến học trong cả nước chính là những hạt nhân tiêu biểu, bằng những việc làm cụ thể, thiết thực đã và đang góp phần lan tỏa tinh thần học tập suốt đời trong mỗi gia đình, dòng họ, cộng đồng, cơ quan, đơn vị và trong toàn xã hội.

Theo Phó Thủ tướng, dân tộc Việt Nam có truyền thống hiếu học, trọng đạo lý, trọng người tài. Từ trong lịch sử, cha ông ta luôn coi việc học là con đường để mở mang trí tuệ, rèn luyện nhân cách, lập thân, lập nghiệp và phụng sự đất nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng việc học và tự học, Người căn dặn: “Học không bao giờ cùng. Học mãi để tiến bộ mãi”.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: “Học tập suốt đời trở thành một quy luật sống; không chỉ giúp mỗi cá nhân nhận biết, thích nghi, không tụt hậu trước sự biến đổi từng ngày của thế giới hiện tại, làm giàu trí tuệ, hoàn thiện nhân cách, vượt qua khó khăn, thử thách để ngày càng tiến bộ và định vị bản thân trong xã hội hiện đại; cao hơn, đây là chìa khóa quan trọng để nâng cao dân trí và đào tạo nhân lực, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội, là con đường duy nhất, hướng đi tất yếu của mọi quốc gia để bảo đảm sự phát triển thịnh vượng, bền vững”.

Vì vậy, theo Phó Thủ tướng, xây dựng xã hội học tập, xét đến cùng, không phải là xây dựng thêm các danh hiệu hay phong trào, mà là xây dựng năng lực học tập, tự học, thích ứng và phát triển suốt đời của mỗi người dân.

Các mô hình được báo cáo tại Hội nghị cho thấy giá trị rất cụ thể của học tập: từ xóa mù chữ ở vùng biên giới, duy trì lớp học cho trẻ em yếu thế, gìn giữ truyền thống hiếu học trong dòng họ, xây dựng cộng đồng học tập đến doanh nghiệp phổ cập kỹ năng số cho người lao động.

Theo Phó Thủ tướng, những câu chuyện đó minh chứng rằng khi việc học giải quyết được một vấn đề của cuộc sống, nâng cao năng lực con người, tạo được sinh kế và sự phát triển của cộng đồng thì học tập sẽ thực sự trở thành sức mạnh nội sinh.

Phó Thủ tướng cũng cho rằng cần thẳng thắn nhìn nhận, ở một số nơi, tại một số thời điểm, việc công nhận danh hiệu còn nặng về số lượng; tổ chức Hội ở cơ sở sau sắp xếp chưa ổn định, còn thiếu kinh phí, phương tiện; hoạt động của các trung tâm học tập cộng đồng chưa đồng đều.

Từ thực tiễn đó, Phó Thủ tướng đề nghị trong giai đoạn 2026-2030, Hội, các bộ, ban, ngành và địa phương cần tập trung thực hiện 7 nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, phải chuyển từ chú trọng số lượng danh hiệu, mô hình sang đánh giá chuyển biến về năng lực thực tế của người dân. Hội Khuyến học Việt Nam tiếp tục phối hợp với Bộ GD&ĐT rà soát, hoàn thiện các tiêu chí đánh giá theo hướng thiết thực, dễ thực hiện, dễ kiểm chứng và phản ánh được kết quả thực tế; kiên quyết khắc phục bệnh thành tích, tránh tình trạng nhiều mô hình nhưng hiệu quả thấp, nhiều danh hiệu nhưng tác động hạn chế.

Thứ hai, chuyển từ các mô hình, thiết chế riêng lẻ sang hình thành hệ sinh thái học tập suốt đời mở, linh hoạt, dễ tiếp cận.

Thứ ba, phát huy vai trò cấp xã, coi đây là hạt nhân triển khai xã hội học tập trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Thứ tư, đẩy mạnh phổ cập kỹ năng số và năng lực thích ứng với công nghệ trong học tập suốt đời. Các bộ, ngành, địa phương và Hội Khuyến học Việt Nam tiếp tục triển khai hiệu quả phong trào “Bình dân học vụ số”, đưa kỹ năng số, khả năng tiếp cận và sử dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, hiệu quả, có trách nhiệm đến với người dân. Đặc biệt quan tâm người cao tuổi, người lao động, người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và các nhóm yếu thế.

Thứ năm, gắn học tập suốt đời với các mục tiêu về phát triển nguồn nhân lực, tăng năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của đất nước.

Thứ sáu, Hội Khuyến học Việt Nam cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, thực sự trở thành lực lượng nòng cốt, cầu nối và hạt nhân thúc đẩy xã hội học tập.

Thứ bảy, tiếp tục xây dựng văn hóa học tập trong mỗi gia đình, cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp; trong đó cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức phải nêu gương. Gia đình phải là tế bào đầu tiên của xã hội học tập; cha mẹ, ông bà phải là những người nêu gương về tinh thần tự học; mỗi người dân phải trở thành chủ thể của việc học tập suốt đời.

Đối với các bộ, ngành, địa phương, Phó Thủ tướng đề nghị tiếp tục đồng hành, hỗ trợ Hội Khuyến học Việt Nam, chủ động giải quyết các kiến nghị của Hội và kịp thời báo cáo đối với các nội dung vượt thẩm quyền.

Khẳng định Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, đồng hành, tạo điều kiện để Hội phát huy sứ mệnh của mình, Phó Thủ tướng tin tưởng phong trào học tập suốt đời sẽ ngày càng phát triển thực chất, hiệu quả. Qua đó, góp phần hình thành những công dân Việt Nam có tri thức, kỹ năng, bản lĩnh và khát vọng cống hiến, cùng đất nước vững bước trong kỷ nguyên phát triển mới.

Phong trào học tập suốt đời phát triển sâu rộng, thực chất

Phát biểu tại buổi lễ, GS.TS Nguyễn Thị Doan, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, nêu rõ, qua 5 năm thực hiện, phong trào thi đua xây dựng các mô hình học tập trong cả nước đã đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ.

Các mô hình học tập tiêu biểu được vinh danh hôm nay là những tấm gương sáng về học tập, học tập suốt đời, góp phần lan tỏa tinh thần khuyến học, khuyến tài, là những nhân tố tích cực trên con đường xây dựng thành công xã hội học tập của đất nước.

Theo GS.TS Nguyễn Thị Doan, đại hội lần này, bên cạnh việc tôn vinh, còn là dịp để nhận diện những hạn chế, khó khăn và thống nhất các nhiệm vụ, giải pháp nhằm đưa phong trào học tập suốt đời phát triển sâu rộng, thực chất và bền vững hơn trong những năm tới.

Hội đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Giáo dục và Đào tạo, các ban, bộ, ngành, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và chính quyền các cấp triển khai đồng bộ các mô hình học tập.

“Điều đáng quý nhất là việc thực hiện phong trào đã nâng cao nhận thức của xã hội về học tập, không dừng lại ở việc "học để có bằng cấp", mà từng bước chuyển mạnh sang học để nâng cao tri thức, kỹ năng, năng lực lao động; học để thích ứng với sự thay đổi của xã hội; học để làm việc tốt hơn, sống tốt hơn và đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng, đất nước”, GS.TS Nguyễn Thị Doan nêu rõ.

Bên cạnh những kết quả đáng trân trọng, theo bà Nguyễn Thị Doan, việc xây dựng các mô hình học tập ở một số nơi vẫn chưa đồng đều; chất lượng và tính bền vững của một số mô hình còn hạn chế. Việc ứng dụng công nghệ số trong học tập còn gặp những trở ngại do điều kiện sống, điều kiện về thiết bị... chưa đồng đều giữa các vùng, miền và các nhóm dân cư.

Công tác đánh giá, công nhận các mô hình học tập ở một số địa phương có lúc còn nặng về hình thức. Những hạn chế, bất cập trong quá trình triển khai, thực hiện các mô hình học tập, đặc biệt là khó khăn về nguồn lực để thực hiện các mô hình ở nhiều nơi, vẫn còn hiện hữu.

Từ những vấn đề đã được nhận diện, Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, cho biết hội sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong liên kết, phối hợp và vận động toàn xã hội tham gia khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập. Đồng thời, đề cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ, hội viên, trước hết là các đồng chí đảng viên, cán bộ lãnh đạo, quản lý trong việc tự học, học thường xuyên và học suốt đời.

Đặc biệt, tiếp tục đẩy mạnh xây dựng Công dân học tập số, phát huy các nền tảng số, học liệu mở, thư viện số và các hình thức học tập trực tuyến. Triển khai có hiệu quả các phong trào “Cả nước thi đua xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời giai đoạn 2023 - 2030”, “Bình dân học vụ số”, “Khuyến học số” và “Khuyến học xanh”.

Tại đại hội, ông Lê Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Khuyến học Việt Nam báo cáo kết quả thực hiện các mô hình học tập. Đại diện công dân, dòng họ được tôn vinh lần này cũng đã phát biểu, chia sẻ kinh nghiệm triển khai mô hình học tập với đại hội.

Thiếu tá Lò Văn Thoại, Đồn biên phòng Mường Lèo, Bộ đội biên phòng tỉnh Sơn La đã chia sẻ kinh nghiệm trong việc tuyên truyền, vận động bà con dân tộc thiểu số trên địa bàn tham gia các lớp học xoá mù chữ.

Cũng trong khuôn khổ chương trình, Hội Khuyến học Việt Nam đã trao kỷ niệm chương và bằng khen cho các tập thể, cá nhân có nhiều đóng góp cho sự nghiệp khuyến học.

Đại hội có 378 đại biểu được biểu dương, đại diện cho hơn 27 triệu hội viên Khuyến học Việt Nam, là các công dân học tập, các gia đình học tập, dòng họ học tập, cộng đồng học tập và các đơn vị học tập được bầu chọn từ cơ sở, từ các cơ quan Trung ương với đủ các thành phần đại diện cho các mô hình học tập trong cả nước.