Bỏ qua điều hướng

Gần một thập kỷ định hình thị trường smartphone gập của Samsung

Gần một thập kỷ định hình thị trường smartphone gập của Samsung
Nguồn ảnh: VnExpress

Samsung ra mắt smartphone gập thương mại đầu tiên năm 2019, hiện phát triển 8 thế hệ, dẫn đầu phân khúc này dù nhiều thương hiệu mới gia nhập.

Năm 2013, tại Hội chợ Điện tử Tiêu dùng CES tổ chức tại Las Vegas (Mỹ), Samsung lần đầu tiên giới thiệu khái niệm điện thoại gập. Vượt qua sự nghi ngờ về tính khả thi, năm 2019 chiếc điện thoại gập Galaxy Fold đầu tiên đã ra đời.

Qua 7 năm với 8 thế hệ, Galaxy Z Series giúp Samsung dẫn đầu thị trường smartphone gập với thị phần dự kiến năm 2026 là 32%, theo báo cáo của Counterpoint Research. Ở phiên bản mới nhất - Galaxy Z8 Series, ra mắt ngày 22/7, hãng ghi nhận lượt đặt trước tại Việt Nam gấp 2,4 lần so với thế hệ tiền nhiệm. Trên phạm vi toàn cầu, lượng đặt trước cũng tăng hơn 30%.

Khởi đầu bằng tư duy đi ngược thời đại

Cuộc "cách mạng" tại Samsung bắt đầu từ năm 2008, khi công ty bắt tay vào nghiên cứu màn hình gập, theo hé lộ của Jason Noh, một nhà phát triển thuộc nhóm Màn hình, Bộ phận Trải nghiệm di động (MX) tại Samsung Electronics. Thời điểm này có ý nghĩa lớn, vì suốt một thập niên năm sau đó, hầu hết hãng điện tử tập trung vào bài toán của điện thoại thanh với các xu hướng kéo giãn kích thước màn hình đến mức cực đại. Còn tại Samsung, hãng sớm nhận ra giới hạn vật lý này và chọn cách giải quyết bằng việc đổ nguồn lực R&D khổng lồ để phát triển vật liệu mới như keo dán nhạy áp (Pressure Sensitive Adhesive - PSA) và sau đó là kính siêu mỏng (UTG).

Với điện thoại gập, một trong những bộ phận quyết định đến sự thành công của sản phẩm là bản lề - bộ phận mang vai trò trục trung tâm để mở và đóng điện thoại. Qua 7 năm, Samsung nghiên cứu, phát triển loạt công nghệ tiên tiến vào cơ chế bản lề, nhằm giải quyết các bài toán hóc búa nhất về độ bền vật lý. Để từ đó, mỗi sản phẩm mới ra mắt đều mang thể hiện một bước nhảy vọt trong công nghệ: từ ẩn bản lề, chống nước, đến xóa mờ nếp gấp. Với hãng, chính sự kiên định giải quyết các khó khăn phần cứng này đã thuyết phục được nhóm khách hàng khó tính nhất chuyển từ điện thoại thanh sang gập.

Từ thị trường ngách đến nhóm ngành chủ lực

Qua 7 năm kể từ khi ra mắt bản thương mại đầu tiên, Samsung cho thấy bước tiến lớn nhất của hãng là sự phát triển của thị trường smartphone gập, thể hiện qua tâm lý người dùng lẫn sự tăng trưởng của số lượng, thương hiệu gia nhập cuộc đua.

Trong khi nhiều thương hiệu khác chỉ mới bước chân vào thị trường gập trong 1-2 năm gần đây khi xu hướng đã rõ ràng, thì Samsung đã đi đến thế hệ thứ 8 với những dữ liệu người dùng mà không hãng nào sao chép được. Theo đó, số lượng smartphone gập xuất xưởng trong năm 2026 có thể đạt đến 22 triệu máy, tăng trưởng khoảng 20-21% so với năm 2025, theo Counterpoint. Đi cùng với số lượng là sự cải tiến trong tính năng lẫn thiết kế, đưa smartphone gập tiến gần tới mục tiêu "trợ lý đa năng" của người dùng.

Ông Simon Sim, Phó chủ tịch kiêm Giám đốc ngành hàng Trải nghiệm Di động Samsung. Ảnh: Samsung

Ông Simon Sim, Phó chủ tịch kiêm Giám đốc ngành hàng Trải nghiệm Di động Samsung. Ảnh: Samsung

Ông Simon Sim, Phó chủ tịch kiêm Giám đốc ngành hàng Trải nghiệm Di động Samsung, cho biết khi quan sát những người trẻ tại Việt Nam, ông nhận thấy: chiếc điện thoại di động trên tay họ gần như liên tục thay đổi vai trò. Trong buổi cà phê, một người có thể vừa xem video ngắn, vài phút sau chuyển sang chụp ảnh hoặc quay video, rồi xử lý tài liệu hoặc email công việc. Đến lúc thanh toán, cũng chính chiếc điện thoại đó được đưa ra để quét mã QR hoặc thanh toán không chạm. Công việc, giải trí, sáng tạo, giao tiếp hay thanh toán diễn ra nối tiếp nhau trên cùng một thiết bị một cách rất tự nhiên. Cùng với nhu cầu này, người dùng sẵn sàng chi trả mức giá cao hơn cho điện thoại gập vì giá trị đa nhiệm lẫn yếu tố độc đáo, thời trang; định hình lại khái niệm flagship.

Vì vậy, hệ sinh thái smartphone gập cũng dần bước sang một giai đoạn phát triển khác: không chỉ gập mở tối ưu hơn - màn hình lớn hơn, mà hình thái đó có thể thích nghi - hỗ trợ với nhiều tình huống trong ngày ra sao. Điều này không đến từ một hay vài nâng cấp riêng lẻ, mà ở việc Samsung duy trì chu kỳ cải tiến liên tục suốt 8 thế hệ. Với một thiết bị điện tử hoàn toàn mới, độ trưởng thành chỉ có thể hình thành sau thời gian dài tiếp nhận phản hồi thực tế, điều chỉnh phần cứng, tối ưu phần mềm và hoàn thiện dịch vụ hậu mãi.

Như thế hệ đầu tiên ra mắt năm 2019, smartphone gập được sử dụng như một sự kết hợp điện thoại và máy tính bảng trong một thiết bị. Trong những phiên bản sau Galaxy Z Flip đưa thiết kế gập đến gần nhóm khách hàng quan tâm tính nhỏ gọn, thời trang và sáng tạo nội dung; còn Galaxy Z Fold tập trung vào màn hình lớn, đa nhiệm và hiệu suất công việc.

Đến thế hệ thứ 8, Samsung lần đầu giới thiệu ba model gập theo ba phong cách khác nhau, cho thấy thị trường đã đủ trưởng thành để hình thành nhiều cấp độ sản phẩm ngay trong cùng một kiểu dáng gập.

Galaxy Z Fold8 Ultra kế thừa các đặc trưng của người tiền nhiệm Galaxy Z Fold7. Khi gập, Ultra mang phong cách điện thoại thanh, lúc mở ra cho màn hình lớn 8 inch - mở rộng không gian thao tác cùng khả năng đa nhiệm được nâng cấp.

Galaxy Z Fold8 cũng theo phong cách gập ngang nhưng độ cao thấp hơn Ultra để tạo trải nghiệm vừa tay, gọn túi hơn, hướng tới người dùng có xu hướng đọc và xem nội dung trên mạng xã hội. Trong trạng thái mở, màn hình chính tỷ lệ 4:3 giúp máy tương tự một chiếc máy tính bảng, với màn hình gập phẳng nhất của Samsung.

Galaxy Z Flip8 giữ nguyên kiểu dáng gập dọc vỏ sò vốn làm nên thương hiệu cho ông lớn Hàn Quốc. Ở phiên bản mới nhất, máy cũng được tối ưu thiết kế, mang đến trải nghiệm cầm nắm thoải mái hơn. Cùng với thiết kế thời trang, sản phẩm tạo dấu ấn đậm cá tính riêng.

Nhờ sự hữu dụng này, hai mẫu Z Fold7 và Z Fold8 đã có mặt trong danh sách 5 chiếc điện thoại gập tốt nhất nên mua năm 2026 mà PhoneArena đăng tải ngày 31/8.

Ông Simon Sim phân tích chính sự cải tiến về ngoại hình đã thúc đẩy tâm lý chuyển đổi của người dùng, tạo đà tăng trưởng cho ngành hàng điện thoại gập.

Ông quan sát và ghi nhận nhóm khách hàng từng yêu thích sự nhỏ gọn trước đây, nay có xu hướng chuyển sang máy màn hình gập, vừa đáp ứng được sở thích điện thoại nhỏ gọn, vừa tận dụng được màn hình rộng hơn khi cần để phục vụ công việc chuyên sâu và trải nghiệm không gian giải trí thoải mái. Song song đó, nhóm trung thành với điện thoại thanh truyền thống cũng quyết định chuyển đổi khi nhận thấy thiết kế gập đã đạt độ chín muồi về độ mỏng nhẹ, độ bền và tính thực dụng.

"Người tiêu dùng trẻ không đón nhận công nghệ chỉ vì sự mới lạ nhất thời. Họ chỉ thực sự chuyển đổi khi một trải nghiệm mới tạo ra bước tiến rõ rệt cho cuộc sống hàng ngày", ông Simon khẳng định.

Hoài Phương

Năm 2013, tại Hội chợ Điện tử Tiêu dùng CES ở Las Vegas, Mỹ, Samsung lần đầu giới thiệu ý tưởng điện thoại gập, dù khi ấy nhiều người vẫn nghi ngờ khả năng biến ý tưởng thành sản phẩm thực tế. Sáu năm sau, Galaxy Fold xuất hiện, mở màn cho hành trình thương mại hóa smartphone gập và đặt Samsung vào vị trí tiên phong của một thị trường còn rất nhỏ. Sau bảy năm, với tám thế hệ sản phẩm, Galaxy Z Series giúp Samsung dẫn đầu lĩnh vực này, trong khi Counterpoint Research dự kiến thị phần của hãng đạt 32% vào năm 2026. Cột mốc mới nhất là Galaxy Z8 Series, ra mắt ngày 22/7, ghi nhận lượng đặt trước tại Việt Nam cao gấp 2,4 lần thế hệ tiền nhiệm, cho thấy sức hút ngày càng lớn. Trên toàn cầu, số lượng đặt trước Galaxy Z8 Series cũng tăng hơn 30%, phản ánh mức độ quan tâm mạnh mẽ hơn của người dùng đối với thiết bị có khả năng thay đổi hình thái. Tuy nhiên, nền móng cho cuộc đua này đã được Samsung xây dựng từ năm 2008, khi công ty bắt đầu nghiên cứu màn hình gập, nhiều năm trước khi sản phẩm thương mại xuất hiện. Theo Jason Noh, nhà phát triển thuộc nhóm Màn hình, Bộ phận Trải nghiệm di động tại Samsung Electronics, đây là lựa chọn đi ngược xu hướng phổ biến của ngành. Suốt khoảng một thập niên sau đó, phần lớn hãng điện tử tập trung phát triển điện thoại thanh, liên tục kéo màn hình lớn hơn nhằm khai thác giới hạn không gian trên thân máy. Samsung sớm nhận ra giới hạn vật lý của hướng đi này, rồi dành nguồn lực nghiên cứu và phát triển lớn để tìm vật liệu phù hợp cho một thiết bị có thể gập lại. Trong số những vật liệu được phát triển có keo dán nhạy áp, gọi là Pressure Sensitive Adhesive, cùng kính siêu mỏng, thường được biết đến bằng tên viết tắt UTG. Các vật liệu này không chỉ giúp màn hình chịu được chuyển động đóng mở, mà còn góp phần giải quyết yêu cầu phức tạp về độ bền, độ mỏng và trải nghiệm sử dụng hằng ngày. Bản lề cũng trở thành trung tâm của quá trình phát triển, bởi đây là bộ phận đảm nhiệm chuyển động mở, đóng và chịu tác động lặp lại trong suốt vòng đời thiết bị. Qua bảy năm nghiên cứu, Samsung liên tục đưa công nghệ mới vào bản lề, xử lý những bài toán khó liên quan đến độ bền vật lý và khả năng vận hành ổn định. Mỗi thế hệ vì vậy mang đến một bước tiến riêng, từ bản lề ẩn, khả năng chống nước cho đến nỗ lực làm nếp gấp trên màn hình trở nên khó nhận thấy hơn. Theo cách nhìn của Samsung, sự kiên định giải quyết các vấn đề phần cứng đã giúp thuyết phục nhóm khách hàng thận trọng chuyển từ điện thoại thanh sang smartphone gập. Sau bảy năm kể từ sản phẩm thương mại đầu tiên, thay đổi lớn nhất không chỉ nằm ở thiết kế, mà còn ở tâm lý người dùng và quy mô thị trường. Nhiều thương hiệu khác mới tham gia cuộc đua trong một hoặc hai năm gần đây, khi xu hướng đã rõ ràng, còn Samsung đã bước sang thế hệ thứ tám. Lợi thế của hãng nằm ở lượng dữ liệu thu thập từ người dùng qua nhiều năm, những kinh nghiệm thực tế mà các đối thủ mới khó có thể nhanh chóng sao chép. Counterpoint Research dự báo số smartphone gập xuất xưởng trong năm 2026 có thể đạt 22 triệu máy, tăng khoảng 20 đến 21% so với năm 2025. Cùng với sản lượng tăng, thiết kế và tính năng cũng tiếp tục được cải thiện, đưa smartphone gập tiến gần hơn tới vai trò một trợ lý đa năng trong đời sống. Ông Simon Sim, Phó chủ tịch kiêm Giám đốc ngành hàng Trải nghiệm Di động Samsung, nhận thấy người trẻ Việt Nam thường xuyên chuyển đổi nhiều nhu cầu trên cùng một thiết bị. Trong một buổi cà phê, chiếc điện thoại có thể lần lượt phục vụ việc xem video ngắn, chụp ảnh, quay phim, xử lý tài liệu, trả lời email và thanh toán. Công việc, giải trí, sáng tạo, giao tiếp hoặc quét mã QR diễn ra nối tiếp, khiến điện thoại không còn chỉ là công cụ liên lạc mà trở thành trung tâm hoạt động cá nhân. Người dùng vì thế sẵn sàng trả mức giá cao hơn cho smartphone gập, nhờ khả năng đa nhiệm, vẻ độc đáo, tính thời trang và vị thế flagship được định nghĩa lại. Hệ sinh thái này đang chuyển sang giai đoạn mới, nơi giá trị không chỉ nằm ở màn hình lớn hay thao tác gập mở, mà còn ở khả năng thích nghi với nhiều tình huống. Theo VnExpress, sự trưởng thành ấy không đến từ một vài nâng cấp đơn lẻ, mà hình thành qua chu kỳ cải tiến liên tục, phản hồi thực tế và điều chỉnh phần cứng.