Chiều 23/9, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp Trường đại học Công nghệ Giao thông vận tải tổ chức Lễ giới thiệu cuốn sách Rác trí tuệ nhân tạo (AI) - Thách thức trong kỷ nguyên số do Thượng tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Thành, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Công an, và Thiếu tá, Thạc sĩ Cù Xuân Vũ đồng chủ biên.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Trọng Lâm, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ các cơ quan Đảng Trung ương, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Long, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường đại học Công nghệ Giao thông vận tải chủ trì buổi lễ.
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhanh chóng và được ứng dụng ngày càng rộng rãi, bên cạnh những cơ hội về đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế-xã hội và nâng cao năng lực quản trị, các vấn đề về an toàn, đạo đức, pháp lý và chất lượng thông tin cũng đặt ra ngày càng rõ nét.
Với kết cấu gồm 3 chương, cuốn sách Rác trí tuệ nhân tạo (AI) - Thách thức trong kỷ nguyên số làm rõ những vấn đề cơ bản về AI và “rác AI”; phân tích những thách thức đối với chính trị, xây dựng pháp luật và quản trị quốc gia, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại; đồng thời đề xuất định hướng chính sách, giải pháp kiểm soát và quy trình phòng ngừa “rác AI”.
Đáng chú ý, các tác giả chỉ ra khả năng những sản phẩm sai lệch do AI tạo ra tiếp tục trở thành dữ liệu cho các hệ thống AI khác, tạo thành vòng lặp tích tụ và khuếch đại sai lệch, ảnh hưởng đến chất lượng môi trường thông tin và hệ sinh thái dữ liệu.
Trên cơ sở đó, các tác giả cuốn sách nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ ứng phó với hậu quả sang chủ động nhận diện, dự báo và phòng ngừa rủi ro; đề xuất quy trình 8 bước phòng ngừa “rác AI”: từ nhận thức đúng về AI, kiểm soát thông tin đầu vào, đánh giá và kiểm chứng kết quả do AI tạo ra đến sử dụng AI đúng mục đích, thận trọng khi chia sẻ, tuân thủ pháp luật, đạo đức, văn hóa và không lan truyền những nội dung được nhận diện là “rác AI”.
Phát biểu tại Lễ giới thiệu sách, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Trọng Lâm, Giám đốc- Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật nhấn mạnh, với cách tiếp cận liên ngành và hệ thống, cuốn sách đã góp phần nhận diện, luận giải một hiện tượng mới nảy sinh cùng với sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo; đồng thời đặt vấn đề quản trị, kiểm soát “rác AI” trong mối quan hệ với đạo đức AI, quản trị công nghệ, an ninh con người và phát triển bền vững.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Trọng Lâm, trong kỷ nguyên số, chúng ta không chỉ cần biết sử dụng công nghệ, mà còn phải biết kiểm chứng thông tin, duy trì tư duy độc lập, tuân thủ pháp luật, chuẩn mực đạo đức và chịu trách nhiệm về việc sử dụng AI.
Do vậy, cuốn sách mang ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao nhận thức, kỹ năng và trách nhiệm của mỗi người khi sử dụng AI, bởi AI có thể hỗ trợ tìm kiếm, tổng hợp, xử lý thông tin và nâng cao hiệu quả học tập, nghiên cứu, lao động, nhưng không thể thay thế tư duy độc lập, năng lực sáng tạo, khả năng phán đoán và trách nhiệm của con người.
Với những giá trị khoa học và thực tiễn, cuốn sách Rác trí tuệ nhân tạo (AI) - Thách thức trong kỷ nguyên số là tài liệu tham khảo hữu ích phục vụ công tác nghiên cứu, hoạch định chính sách, quản lý nhà nước, giảng dạy và học tập; góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên, sinh viên, học viên và đông đảo bạn đọc trong quản lý, sử dụng AI an toàn, hiệu quả, phục vụ sự phát triển bền vững của đất nước.
Tại buổi Lễ, Thượng tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Thành cùng các chuyên gia, đại biểu đã trao đổi với bạn đọc, sinh viên về những vấn đề đặt ra từ sự phát triển và ứng dụng AI, trong đó có nhận diện “rác AI” và yêu cầu sử dụng AI an toàn, hiệu quả, có trách nhiệm.
Ban tổ chức đã trao tặng sách cho đại diện một số cơ quan, ban, bộ, ngành Trung ương, các cơ sở đào tạo, nghiên cứu và đại biểu dự Lễ.
VĂN TOẢN