Sau khi sắp xếp mô hình tổ chức, yêu cầu phối hợp và giải quyết công việc tại các cơ quan, đơn vị ngày càng cao. Khối lượng văn bản, báo cáo lớn đòi hỏi phải giảm thiểu các công đoạn thủ công, tối ưu hóa nguồn lực.
Trước yêu cầu đó, AI đang dần hiện diện trong hoạt động công vụ hằng ngày, từ hỗ trợ phân loại, định tuyến văn bản, tổng hợp thông tin đến xây dựng dự thảo và chuẩn hóa nội dung. Công nghệ giúp cán bộ rút ngắn thời gian xử lý các tác vụ lặp đi lặp lại, có thêm thời gian tập trung cho khâu phân tích, tham mưu và giải quyết những vấn đề đòi hỏi tư duy con người.
Dù vậy, cốt lõi của công nghệ không chỉ nằm ở thời gian tiết kiệm được, mà là chất lượng tham mưu có thực sự cải thiện và quy trình giải quyết có thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp hay không. AI có thể hỗ trợ tổng hợp và dự thảo, nhưng trách nhiệm, quyết định và chịu trách nhiệm cuối cùng vẫn thuộc về đội ngũ cán bộ có thẩm quyền.
Không dừng lại ở việc xử lý văn bản, nhiều địa phương còn mạnh dạn thử nghiệm những mô hình quản trị mới dựa trên dữ liệu.
Tại xã Ứng Hòa, mô hình “Bản sao số” đã được triển khai bằng cách tích hợp dữ liệu từ nhiều nguồn để hình thành bức tranh tổng thể về địa phương, từ hạ tầng kỹ thuật đến mật độ dân cư.
Chia sẻ về cách làm này, ông Hồ Vân Quỳnh, Phòng Văn hóa-Xã hội xã Ứng Hòa cho biết: “Tất cả các phòng, ban, đơn vị đều cung cấp thông tin dữ liệu lên bản sao số. Sau đó chúng tôi nhờ đơn vị tư vấn hỗ trợ kỹ thuật để xây dựng hệ thống số”. Mô hình này đang tạo ra nguồn dữ liệu trực quan, hỗ trợ đắc lực cho công tác theo dõi và quản lý đô thị, quản trị địa phương.
Ở một góc độ khác, mô hình “Trợ lý ảo AI-Đồng hành cùng cán bộ Mặt trận Liên Minh” tại xã Liên Minh lại mang đến cách tiếp cận sáng tạo trong việc đổi mới phương thức tuyên truyền, vận động và kết nối với người dân.
Nhận thức rõ áp lực công việc của cán bộ Mặt trận khi phải xử lý nhiều loại văn bản, báo cáo, bài phát biểu và kế hoạch tuyên truyền, xã Liên Minh đã xây dựng một hệ thống công cụ dùng chung toàn diện.
Thay vì để cán bộ tự mày mò công cụ AI rời rạc, địa phương đã thiết lập: Sổ tay điện tử gồm các câu lệnh mẫu (prompt) phục vụ ba nhóm nghiệp vụ chính, kho thiết kế Canva thống nhất về nhận diện trực quan, hệ thống tài nguyên trực tuyến truy cập nhanh qua mã QR.
Điểm đáng ghi nhận trong cách làm của xã Liên Minh là phương châm đào tạo “Cầm tay chỉ việc-Học đi đôi với hành-Sản phẩm tại lớp”. Cán bộ cấp xã được hỗ trợ tổng hợp số liệu, rà soát văn bản, trong khi cán bộ cấp thôn được hướng dẫn số hóa biên bản, soạn bài phát biểu, thiết kế poster trên điện thoại và chuyển thông báo thành tin nhắn Zalo ngắn gọn, dễ hiểu.
Sau thời gian ngắn triển khai 2 hội nghị tập huấn cấp xã và 22 buổi tập huấn nội bộ tại các chi hội, chi đoàn, tiếp cận khoảng 1.200 lượt cán bộ, hội viên, mô hình đã đạt những con số ấn tượng: Hỗ trợ xây dựng, rà soát, biên tập 420 văn bản, thiết kế 115 poster, infographic, banner, xây dựng 90 tin, bài và nội dung truyền thông, sản xuất 40 video ngắn.
Việc chuyển đổi phương thức tuyên truyền từ văn bản thuần túy sang kết hợp hình ảnh, infographic và video ngắn đã giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin qua các nhóm Zalo khu dân cư.
Theo thống kê, thời gian dự thảo và biên tập văn bản hành chính thông thường đã giảm từ 40-50%, tổng giá trị tiết kiệm ước tính khoảng 116 triệu đồng từ chi phí lao động, thiết kế và truyền thông.
Đánh giá về hiệu quả của mô hình, đồng chí Bí thư Đảng ủy xã Liên Minh Nguyễn Tiến Toàn chia sẻ: “Ứng dụng AI giúp cán bộ giảm tải thủ tục hành chính, dành nhiều thời gian hơn để sâu sát cơ sở, thông tin tuyên truyền giờ đây ngắn gọn, trực quan, giúp người dân dễ hiểu, dễ nhớ và chủ động đồng hành cùng chính quyền”.
Giá trị của mô hình không đong đếm bằng số lượng sản phẩm tạo ra, mà ở chỗ người dân có tiếp nhận thông tin thuận lợi hơn, hiểu đúng chủ trương và tích cực tham gia phong trào cộng đồng hay không. Do đó, việc ứng dụng công nghệ luôn phải song hành việc duy trì tiếp xúc trực tiếp, lắng nghe ý kiến và hỗ trợ những người còn hạn chế về kỹ năng số.
Những mô hình đổi mới sáng tạo tại Ứng Hòa hay Liên Minh cho thấy chuyển đổi số và ứng dụng AI tại Hà Nội không còn là khái niệm xa vời hay là nhiệm vụ riêng của các cơ quan chuyên môn công nghệ. Công nghệ đang thực sự đi vào đời sống, hỗ trợ các tổ chức chính trị-xã hội đổi mới phương thức hoạt động, qua đó thắt chặt mối quan hệ gắn bó giữa chính quyền và nhân dân.
Các bước đi thực tiễn này chính là minh chứng sinh động cho quá trình đưa Luật Thủ đô năm 2026 vào cuộc sống.
Cụ thể, Điều 18 của Luật Thủ đô đã đặt ra yêu cầu chiến lược về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số gắn liền với việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, giải quyết những vấn đề lớn của thành phố, thử nghiệm có kiểm soát và quản trị rủi ro.
Đây là hành lang pháp lý vững chắc để Hà Nội tiếp tục hoàn thiện phương thức quản trị hiện đại từ thành phố đến cơ sở.
Khi công nghệ được triển khai đúng nhu cầu, gắn liền với trách nhiệm nêu gương và năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ, những mô hình từ cơ sở sẽ tiếp tục lan tỏa, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô thông minh, hiện đại và phát triển bền vững theo tinh thần Luật Thủ đô năm 2026.
DIỆU THƯƠNG