Sáng 4/10, tại Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”, Bộ Khoa học và Công nghệ đã công bố Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026.
Theo đó, Hà Nội dẫn đầu cả nước với 63,80 điểm, trong khi Cao Bằng xếp cuối bảng với 21,22 điểm.
10 địa phương có thứ hạng cao nhất gồm Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Huế, Đà Nẵng, Thái Nguyên, Tây Ninh và Hưng Yên. Trong nhóm này có 7 thành phố trực thuộc Trung ương; 5 địa phương thuộc khu vực miền bắc, 2 địa phương ở miền trung và 2 địa phương ở miền nam.
Những kết quả quốc tế những năm qua cho thấy Việt Nam đã có bước tiến đáng ghi nhận về năng lực đổi mới sáng tạo. Theo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2026, Việt Nam xếp thứ 43/139 nền kinh tế, tăng 1 bậc so với năm 2025, đạt mục tiêu Chính phủ đặt ra tại Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 08/01/2026.
Từ năm 2013 đến nay, thứ hạng GII của Việt Nam đã tăng 33 bậc, từ vị trí 76 lên vị trí 43.
PII được xây dựng nhằm đo lường năng lực đổi mới sáng tạo và kết quả đổi mới sáng tạo của từng địa phương, đồng bộ với Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) của Việt Nam. Bộ chỉ số cung cấp bức tranh tổng thể về mô hình phát triển kinh tế-xã hội dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, qua đó giúp các địa phương nhận diện điểm mạnh, điểm yếu và lựa chọn giải pháp phát triển phù hợp.
Năm 2026, PII gồm 52 chỉ số thành phần, được chia thành 7 trụ cột. Trong đó, 5 trụ cột đầu vào phản ánh các yếu tố tạo điều kiện cho phát triển kinh tế-xã hội dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, gồm: Thể chế; Vốn con người và nghiên cứu-phát triển; Cơ sở hạ tầng; Trình độ phát triển của thị trường; Trình độ phát triển của doanh nghiệp.
Hai trụ cột đầu ra phản ánh kết quả tác động của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào phát triển kinh tế-xã hội, gồm Sản phẩm tri thức, sáng tạo và công nghệ và tác động.
Hà Nội dẫn đầu 18 chỉ số thành phần
Sau Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh đạt 58,30 điểm, xếp thứ hai; Hải Phòng đạt 56,33 điểm, xếp thứ ba. Quảng Ninh đứng thứ tư với 55,24 điểm; Bắc Ninh đứng thứ năm với 50,96 điểm.
Các vị trí tiếp theo thuộc về Huế (48,47 điểm), Đà Nẵng (48,17 điểm), Thái Nguyên (47,81 điểm), Tây Ninh (46,78 điểm) và Hưng Yên (46,72 điểm).
Hà Nội dẫn đầu 18/52 chỉ số thành phần, trong đó có nhiều chỉ số về nghiên cứu và phát triển, đổi mới sáng tạo và tài sản trí tuệ như nhân lực nghiên cứu và phát triển, chi cho nghiên cứu và phát triển, số tổ chức khoa học và công nghệ, tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động nghiên cứu và phát triển, tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo, sáng chế, giải pháp hữu ích, giống cây trồng, nhãn hiệu và kiểu dáng công nghiệp.
Thành phố Hồ Chí Minh dẫn đầu 12/52 chỉ số thành phần, trong đó có các chỉ số về tổ chức khoa học và công nghệ, hạ tầng chung, tín dụng cho khu vực tư nhân, tài chính vi mô, mật độ doanh nghiệp, doanh nghiệp có hoạt động nghiên cứu và phát triển, doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp mới thành lập.
Quảng Ninh đứng thứ ba về số lượng chỉ số dẫn đầu, với 5/52 chỉ số, gồm hạ tầng số, tín dụng cho khu vực tư nhân, dự án đầu tư trong các cụm công nghiệp, OCOP và tốc độ giảm nghèo.
PII cung cấp cơ sở đánh giá năng lực đổi mới sáng tạo
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, PII được triển khai chính thức trên phạm vi toàn quốc từ năm 2023, sau giai đoạn thử nghiệm năm 2022 với sự phối hợp của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) và các cơ quan liên quan.
Chỉ số được xây dựng bám sát khung và phương pháp đo lường đổi mới sáng tạo của GII, theo nghĩa rộng, bao gồm việc đưa ra thị trường sản phẩm mới hoặc được nâng cấp đáng kể, áp dụng quy trình mới hoặc cải tiến đáng kể trong hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp, cũng như những đổi mới nhỏ và các giải pháp sáng tạo dựa trên việc tái sử dụng công nghệ, tri thức theo cách mới.
Dữ liệu xây dựng PII 2026 được thu thập từ hai nguồn chính. Trong 52 chỉ số, có 40 chỉ số sử dụng số liệu thống kê, quản lý nhà nước được công bố chính thức từ các bộ, cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức ở Trung ương; 12 chỉ số do các địa phương thu thập, cung cấp kèm tài liệu minh chứng.
Việc xử lý, phân tích dữ liệu và tính toán PII của 34 địa phương năm 2026 được thực hiện theo các chuẩn mực quốc tế và sử dụng phần mềm phân tích tổng hợp chuyên dụng.
Kết quả PII được sử dụng để nhận diện điểm mạnh, điểm yếu, tiềm năng và các điều kiện cần thiết cho phát triển kinh tế-xã hội dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời là cơ sở phục vụ xây dựng chính sách, đánh giá và so sánh năng lực đổi mới sáng tạo giữa các địa phương.
Theo từng trụ cột PII 2026, Đà Nẵng, Quảng Ninh và Hải Phòng dẫn đầu về Thể chế; Hà Nội, Huế và Thành phố Hồ Chí Minh dẫn đầu về Vốn con người và Nghiên cứu và phát triển; Quảng Ninh, Thành phố Hồ Chí Minh và Tây Ninh dẫn đầu về Cơ sở hạ tầng.
Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Hải Phòng đứng đầu về Trình độ phát triển của thị trường; Bắc Ninh, Hà Nội và Thái Nguyên dẫn đầu về Trình độ phát triển của doanh nghiệp. Ở hai trụ cột đầu ra, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Huế dẫn đầu về Sản phẩm tri thức, sáng tạo và công nghệ; Phú Thọ, Bắc Ninh và Ninh Bình dẫn đầu về Tác động.
LÂM THẢO