Có những phép màu không đến trong khoảnh khắc, mà được viết nên qua từng ngày giành giật sự sống, bằng nghị lực của một sinh linh bé bỏng, tình yêu thương của người mẹ và những bàn tay thầy thuốc chưa từng thôi cố gắng.
Từ mầm sống chưa đầy 200 gram
Khi mới là một mầm sống chưa đầy 200 gram trong bụng mẹ, Trúc đã đứng trước nguy cơ không thể chào đời. Đêm mùng 5 Tết Bính Ngọ, chị Vũ Thu Phương - mẹ Trúc nhập viện khi thai mới hơn 18 tuần tuổi, cổ tử cung đã mở 3cm, túi ối phồng căng xuống âm đạo, đầu một thai nhi xuống rất thấp. Ở tuổi thai ấy, nếu phải chào đời, 2 em bé gần như chưa có cơ hội sống.
“Nguy cơ sẩy thai rất cao”, tiếng bác sĩ nói khiến người mẹ trẻ chưa một lần nghe tiếng khóc của con hụt hẫng đến run rẩy.
Giữa lúc cả gia đình gần như không còn biết bấu víu vào đâu, người cha tìm cách liên hệ với các bác sĩ để xin thêm cơ hội giữ hai con. Cuộc gọi lúc nửa đêm khiến Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Sim lặng đi, tim đập thình thịch.
“Trong sản khoa, không phải mọi trường hợp dọa sẩy thai đều có thể giữ được. Đặc biệt, khi cổ tử cung đã mở và màng ối sa sâu xuống âm đạo, nguy cơ vỡ ối, nhiễm trùng và mất thai rất lớn. Một quyết định can thiệp trong tình huống ấy đòi hỏi sự đánh giá thận trọng, bởi bác sĩ phải cân nhắc cả an toàn của người mẹ và cơ hội sống của thai nhi”, Tiến sĩ Sim khựng lại giây lát suy tính.
1% cũng phải giữ, không được bỏ cuộc.
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Sim
Trước tình thế đặc biệt nguy kịch ấy, bác sĩ Sim trăn trở tìm kiếm một giải pháp. Từ kinh nghiệm trong lĩnh vực y học bào thai, chị nghĩ đến khả năng phối hợp nhiều kỹ thuật trong cùng một cuộc can thiệp: hút ối để giảm áp lực, đưa màng ối trở lại buồng tử cung, khâu vòng cổ tử cung và truyền ối bổ sung sau thủ thuật. Đây là một quyết định chuyên môn khó khăn.
Ý tưởng phối hợp các kỹ thuật y học bào thai được cả ê-kíp đồng thuận. Chị nhắn cho chồng sản phụ Phương: “1% cũng phải giữ, không được bỏ cuộc”.
Tin nhắn ấy khiến mẹ Trúc như người đang rơi xuống vực níu được sợi dây để bám vào.
Một cuộc hội chẩn khẩn cấp được kết nối giữa Bệnh viện Phụ sản Thái Bình và Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Sim, Bệnh viện Đại học Phenikaa. Ngay trong đêm, Bệnh viện Phụ sản Thái Bình chuyển sản phụ đến Bệnh viện Đại học Phenikaa bằng xe cứu thương, có nhân viên y tế đi cùng.
Người mẹ ôm bụng, cố gắng giữ yên để túi ối không vỡ trước khi đến bệnh viện. Trong lúc ba mẹ con đang trên đường đến Hà Nội, bác sĩ Nguyễn Thị Sim đã khẩn trương đến bệnh viện. Các ê-kíp Y học bào thai, Sản khoa và Gây mê hồi sức được huy động, chuẩn bị sẵn phòng thủ thuật cùng các phương án xử trí biến chứng.
23 giờ 20 phút đêm mùng 5 Tết, cuộc can thiệp bắt đầu. Dưới hướng dẫn siêu âm, bác sĩ Sim đưa kim qua thành bụng vào buồng ối để hút bớt nước ối, làm giảm áp lực lên túi ối đang phồng căng. Khi màng ối bớt căng, các bác sĩ thao tác qua đường âm đạo, đưa phần màng ối sa sâu trở lại buồng tử cung rồi thực hiện khâu vòng cổ tử cung cấp cứu. Sau đó, ê-kíp tiếp tục truyền ối qua thành bụng để bổ sung nước ối, hỗ trợ môi trường phát triển của hai thai nhi.
Hơn một giờ trong phòng thủ thuật là sự phối hợp tập trung của nhiều chuyên khoa, khi nguy cơ vỡ ối, nhiễm trùng và mất thai có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Cuộc can thiệp kết thúc. Hai mầm sống chưa đầy 200 gram tiếp tục được giữ lại trong bụng mẹ. Sau đêm cấp cứu, người mẹ tiếp tục nằm viện gần 2 tháng. Mỗi ngày trôi qua, 2 thai nhi lại có thêm thời gian phát triển. Các bác sĩ theo dõi sát tình trạng thai kỳ, kiểm soát nguy cơ chuyển dạ sớm, nhiễm trùng và những biến chứng có thể xảy ra.
Đối với người mẹ, gần 2 tháng ấy là những ngày dài sống cùng nỗi lo mất con. Nhưng đó cũng là khoảng thời gian chị được các bác sĩ, điều dưỡng chăm sóc, động viên từng ngày. Chị nhớ bác sĩ Sim, bác sĩ Mai, bác sĩ Tuấn Anh, bác sĩ Hà, bác sĩ Linh, bác sĩ Hùng, các cô điều dưỡng Ngọc, Hường, Hoa và nhiều người khác đã cùng chăm sóc ba mẹ con.
“Có những câu hỏi rất bình thường thôi, nhưng khi mình phải nằm viện lâu như vậy, được mọi người quan tâm mỗi ngày cũng thấy nhẹ lòng hơn rất nhiều. Em sợ nhất là không giữ được con, sợ các con có vấn đề gì. Nhưng các bác sĩ, điều dưỡng cứ động viên: ‘Cố lên, Phương ơi, cố lên’”, Phương xúc động kể.
Gần 2 tháng thai kỳ được kéo dài nhờ cuộc can thiệp và quá trình theo dõi, chăm sóc liên tục của các thầy thuốc đã trở thành khoảng thời gian vô cùng quý giá đối với 2 sinh linh bé nhỏ. Đêm 15/4/2026, lúc 23 giờ 42 phút, người anh song sinh Vũ Ngọc Đoàn chào đời, nặng 650 gram. 19 phút sau, khi đồng hồ vừa sang ngày 16/4, Vũ Ngọc Trúc cất tiếng khóc đầu tiên. Em chỉ nặng 600 gram.
Nhưng cơ thể bé bỏng ấy vẫn còn quá non nớt. Hệ hô hấp, tiêu hóa, miễn dịch và nhiều cơ quan chưa trưởng thành khiến em phải được hồi sức tích cực ngay từ những giờ đầu tiên.
Gần 5 ngày sau sinh, Phương mới được gặp con: “Lần đầu tiên được nhìn thấy hai đứa con của mình, cảm giác lạ lắm. Các con bé quá, mong manh quá. Mình vừa xót, vừa thương, nhưng cũng vừa hạnh phúc vì cuối cùng hai con đã đến với mình”.
Từ lồng ấp đến những cuộc phẫu thuật
Được chào đời sau gần 2 tháng các bác sĩ cố gắng giữ thai, Trúc vẫn còn cả một chặng đường dài để có thể trở về nhà.
Cơ thể chỉ nặng 600 gram của em quá non nớt để tự mình thích nghi với cuộc sống bên ngoài. Trúc bị suy hô hấp nặng, phải được hồi sức tích cực và hỗ trợ hô hấp. Từng nhịp thở, từng bữa dinh dưỡng và những thay đổi nhỏ trong tình trạng sức khỏe đều cần được các bác sĩ, điều dưỡng theo dõi sát sao.
Khi người mẹ chưa kịp nguôi nỗi lo sau cuộc sinh non, Trúc đã phải đối diện với một biến chứng nghiêm trọng khác.
Ngày 23/4, khi mới được một tuần tuổi, tình trạng sức khỏe của bé xuất hiện những diễn biến bất thường, cần được can thiệp phẫu thuật chuyên sâu. Các bác sĩ quyết định chuyển Trúc đến Bệnh viện Nhi Trung ương.
Với một đứa trẻ sinh cực non, cân nặng khi chào đời chỉ 600 gram, việc phải trải qua phẫu thuật là thử thách rất lớn. Cơ thể non yếu của em phải đối diện với những nguy cơ mà ngay cả người lớn cũng khó vượt qua.
“Khi thai mới 18 tuần, em đã từng sợ mất hai con. Đến lúc các con chào đời, em cứ nghĩ đã qua được một chặng đường rất khó khăn. Thế nhưng rồi Trúc lại bị hoại tử ruột. Con mới sinh được một tuần, chỉ có 6 lạng, đã quá non yếu, mong manh như thế mà lại phải trải qua một cuộc phẫu thuật. Em không biết con có chịu đựng nổi không, có an toàn vượt qua được không”, Phương kể lại ngày tháng lòng dạ như lửa đốt.
Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, Trúc được các bác sĩ thực hiện phẫu thuật để xử trí biến chứng nguy hiểm. Sau can thiệp, cô bé vẫn cần được hồi sức và chăm sóc đặc biệt.
Trong khi Trúc đang được các bác sĩ chăm sóc, người anh song sinh Vũ Ngọc Đoàn cũng phải trải qua những ngày tháng chống chọi với các biến chứng nặng nề của tình trạng sinh cực non. Dù được điều trị tích cực, em đã không thể vượt qua.
Trong đầu lúc nào cũng phải nghĩ đến Trúc. Em đã không giữ được Đoàn rồi, nên phải làm sao dành những điều tốt nhất có thể cho Trúc, để Trúc có thể sống tiếp cả phần của anh.
Chị Vũ Thu Phương
Ngày Đoàn rời khỏi tay mẹ, mất mát ấy khiến Phương suy sụp: “Điều em ân hận nhất là chưa được ôm con một lần nào. Em mới chỉ được nắm tay con, đúng một lần, mà đó cũng là lần cuối cùng, ngày con ra đi”.
Thế nhưng người mẹ trẻ vẫn phải vực dậy, gửi toàn bộ hy vọng vào đứa trẻ còn đang cần được cứu chữa. “Trong đầu lúc nào cũng phải nghĩ đến Trúc. Em đã không giữ được Đoàn rồi, nên phải làm sao dành những điều tốt nhất có thể cho Trúc, để Trúc có thể sống tiếp cả phần của anh”.
Ngày 22/5, sau thời gian phẫu thuật và điều trị tại Bệnh viện Nhi Trung ương, Trúc trở lại Bệnh viện Đại học Phenikaa. Lần trở về này, cô bé vẫn chưa thể về với gia đình.
Trúc tiếp tục được các bác sĩ hồi sức, chăm sóc hô hấp, hỗ trợ dinh dưỡng và theo dõi sát những biến chứng của tình trạng sinh cực non. Mỗi thay đổi nhỏ trong sức khỏe của em đều đòi hỏi sự kiên trì, thận trọng của đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng.
Đến tháng 8, Trúc lại được chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương để thực hiện một cuộc phẫu thuật tiếp theo. Sau cuộc can thiệp này, bé tiếp tục trở về Bệnh viện Đại học Phenikaa để điều trị và theo dõi.
Trong gần 5 tháng kể từ khi chào đời, Trúc đã đi qua nhiều lần chuyển viện, những cuộc phẫu thuật và các giai đoạn hồi sức kéo dài và được trở về nhà.
Phía sau một sự sống là những trăn trở chưa nguôi
Trong khi chị Phương phải trải qua nỗi đau mất con trai và những ngày tháng lo lắng cho Trúc, chồng chị âm thầm tìm cách vay mượn, xoay xở tiền chữa bệnh.
“Chồng em giấu hết. Mãi sau này em mới biết anh phải đi vay mượn, xoay xở tiền để chữa bệnh cho các con”, Phương chia sẻ.
Nhìn hành trình của người mẹ trẻ, các bác sĩ vô cùng xót xa. Không chần chừ, Giáo sư, Tiến sĩ Hồ Xuân Năng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Phenikaa, đã quyết định hỗ trợ gia đình hơn 400 triệu đồng, vơi bớt gánh nặng tài chính khi chặng đường điều trị của Trúc còn rất dài.
“Sự hỗ trợ ấy giúp gia đình em nhẹ đi rất nhiều áp lực về tài chính, để có thêm điều kiện chữa trị cho con. Em thật sự biết ơn, không chỉ vì khoản hỗ trợ lớn dành cho gia đình mà còn vì sự quan tâm của bệnh viện, của các bác sĩ và tất cả những người đã giúp đỡ mẹ con em”, Phương xúc động chia sẻ.
Nhưng phía sau sự hỗ trợ dành cho một gia đình còn là câu chuyện rộng hơn về việc tạo dựng những điều kiện để các thầy thuốc có thể cứu chữa những ca bệnh ngày càng phức tạp.
Chứng kiến biết bao em bé được hồi sinh từ sự kỳ diệu của y học, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Sim tâm sự, hành trình của Trúc không phải thành công của riêng một cá nhân hay một bệnh viện, mà là sự tiếp nối những nỗ lực của các bác sĩ tại Bệnh viện Phụ sản Thái Bình, Bệnh viện Đại học Phenikaa và Bệnh viện Nhi Trung ương; là nghị lực của người mẹ, sự kiên trì của gia đình và sự đồng hành của những tấm lòng nhân ái, trong đó có Quỹ Phenikaa Vì Trẻ em.
Ngày trước, con chỉ bé xíu trong lòng bàn tay. Bây giờ con đã biết hóng chuyện, biết cười đùa. Cảm giác ấy kỳ diệu lắm. Có những lúc em không nghĩ mình có thể đi đến ngày hôm nay. Với em, đó là niềm hạnh phúc rất lớn.
Chị Vũ Thu Phương
Nhưng với bác sĩ Sim, niềm vui khi Trúc vượt qua những giai đoạn nguy kịch không thể xóa đi nỗi đau về người anh song sinh đã không qua khỏi. Người thầy thuốc từng cùng đồng nghiệp nỗ lực giữ lại hai mầm sống từ đêm mùng 5 Tết vẫn mang trong lòng những trăn trở trước giới hạn của y học.
Bởi đằng sau mỗi sinh mệnh được cứu sống, vẫn có những trường hợp mà dù các thầy thuốc đã cố gắng hết sức, kết quả cuối cùng vẫn không được như mong đợi.
“Chúng tôi hạnh phúc khi Trúc vượt qua nhiều giai đoạn nguy kịch để trở về với gia đình, nhưng cũng không quên người anh song sinh của con đã không qua khỏi. Mất mát ấy nhắc chúng tôi rằng y học vẫn còn những giới hạn, và mỗi trường hợp đều là một bài học để tiếp tục hoàn thiện năng lực chuyên môn, hệ thống phối hợp và chất lượng chăm sóc.
Điều quý giá nhất mà ca bệnh này để lại, theo tôi, không chỉ là cơ hội sống của một em bé 600 gram, mà còn là bài học về sức mạnh của sự kết nối: khi các thầy thuốc ở nhiều cơ sở cùng chung trách nhiệm, cùng chia sẻ chuyên môn và không bỏ lỡ những cơ hội dù rất nhỏ, chúng ta có thể mang đến thêm hy vọng cho những sinh linh bé nhỏ”, bác sĩ Sim chia sẻ.
Sau những tháng ngày chỉ biết cầu mong con được ở lại trong bụng thêm một ngày, rồi mong con vượt qua từng biến chứng, hạnh phúc của chị Phương giờ đây hiện diện trong những điều bình dị nhất.
“Ngày trước, con chỉ bé xíu trong lòng bàn tay. Bây giờ con đã biết hóng chuyện, biết cười đùa. Cảm giác ấy kỳ diệu lắm. Có những lúc em không nghĩ mình có thể đi đến ngày hôm nay. Với em, đó là niềm hạnh phúc rất lớn”, người mẹ trẻ nhoẻn miệng cười, mắt ngấn lệ.
Hành trình của Trúc là một hành trình vô cùng đặc biệt, nơi cơ hội sống được mở ra từ một quyết định can thiệp sản khoa đầy táo bạo, nơi phép màu của sự sống được viết nên bằng nghị lực phi thường của cô bé và tình yêu thương, sự tận tâm của những thầy thuốc đã không ngừng gìn giữ em từ khi còn là một mầm thai bé nhỏ.
THIÊN LAM