Jazz Việt bước ra không gian rộng mở
Quy tụ 7 ban nhạc quốc tế cùng 8 ban nhạc hàng đầu trong nước, Liên hoan Nhạc Jazz quốc tế Hà Nội 2026 (Hanoi Jazztival 2026) không dừng lại ở các đêm đại hòa nhạc mà còn mang đến chuỗi hoạt động văn hóa đa dạng, bùng nổ năng lượng nghệ thuật.
Đối với Nghệ sĩ Ưu tú Quyền Văn Minh - Đại sứ thương hiệu Hanoi Jazztival 2026, đây là cột mốc đáng chờ đợi sau nhiều năm. "Trên thế giới, nhiều nước đã tổ chức những festival Jazz từ lâu, còn chúng ta trước đây có thể chưa đủ điều kiện. Bây giờ Hà Nội làm được một festival như thế là điều rất đáng mừng” - ông khẳng định.
Cùng quan điểm với thế hệ đi trước, nghệ sĩ Tùng Sax nhận định sự kiện là tin vui cho cả người làm nghề lẫn công chúng thưởng thức. Bởi Jazz vốn cần không gian biểu diễn trực tiếp để người nghệ sĩ có thể đối thoại, ngẫu hứng và truyền năng lượng tới khán giả. Một liên hoan quy mô vì thế không chỉ tạo thêm cơ hội biểu diễn mà còn mở ra khả năng gặp gỡ, học hỏi, kết nối giữa các thế hệ nghệ sĩ và giữa nghệ sĩ Việt Nam với nghệ sĩ quốc tế.
Theo anh, đây cũng là dịp để khán giả tiếp cận Jazz trong một không gian rộng mở, gần gũi hơn. Nhiều người vẫn nghĩ Jazz là dòng nhạc khó nghe, mang tính học thuật hoặc chỉ dành cho một nhóm khán giả nhất định. Nhưng khi được thưởng thức trực tiếp, họ sẽ cảm nhận được Jazz rất giàu cảm xúc, tự do và có khả năng kết nối mạnh mẽ.
“Tôi tin rằng một liên hoan được tổ chức bài bản sẽ giúp Jazz bước ra khỏi phạm vi của các câu lạc bộ, quán bar hay khách sạn để đến gần hơn với công chúng” - Tùng Sax bày tỏ.
Với những người làm nghề, Hanoi Jazztival 2026 còn là một dấu mốc khẳng định vị thế chủ động của Việt Nam trong việc kiến tạo một không gian riêng để định hình và kể câu chuyện bản sắc của Jazz Việt.
Sau nhiều thập kỷ phát triển, Jazz Việt đang có một thế hệ nghệ sĩ trẻ không chỉ biết làm chủ kỹ thuật, có khả năng nhanh chóng cập nhật các xu hướng đương đại, mà còn luôn trăn trở về việc cất lên tâm hồn và văn hóa Việt trong từng câu nhạc.
Theo Tùng Sax, Việt Nam sở hữu nguồn chất liệu phong phú từ âm nhạc dân gian, âm nhạc truyền thống đến đời sống đương đại. Nếu khai thác bằng sự hiểu biết và tôn trọng, thay vì chỉ ghép nối hình thức, chúng ta có thể tạo nên một tiếng nói riêng.
Kiến tạo hệ sinh thái cho Jazz Việt
Công chúng đang thay đổi tích cực. Khán giả trẻ ngày nay cởi mở hơn, nghe nhiều thể loại hơn và không còn đặt ranh giới quá cứng giữa Jazz với Pop, R&B, Soul hay âm nhạc điện tử. Đây là cơ hội để Jazz đến gần người nghe bằng những hình thức mới mà vẫn giữ được tinh thần cốt lõi là sự tự do, ngẫu hứng và đối thoại.
Tuy nhiên, để Jazz có thể phát triển bền vững, chỉ những tín hiệu tích cực từ công chúng là chưa đủ. Từ thực tế làm nghề, Tùng Sax bộc bạch: Phía sau mỗi nghệ sĩ theo đuổi Jazz là rất nhiều năm học tập, rèn luyện và tìm kiếm tiếng nói riêng nhưng không phải lúc nào họ cũng có đủ sân khấu để được công chúng biết đến.
Theo anh, đây không phải câu chuyện của riêng nghệ sĩ mà là câu chuyện của cả một hệ sinh thái. Jazz thường phát triển bằng chiều sâu, bằng trải nghiệm biểu diễn trực tiếp và sự tương tác giữa các nghệ sĩ trên sân khấu, đòi hỏi người nghe có thời gian tiếp cận và hình thành thói quen thưởng thức. Nhưng thị trường âm nhạc hiện nay vận hành rất nhanh, ưu tiên những sản phẩm dễ lan truyền và có khả năng tiếp cận số đông trong thời gian ngắn. Vì thế, dòng nhạc này khó tạo hiệu ứng đại chúng tức thời như Pop hay một số thể loại thịnh hành khác.
“Bên cạnh đó, chúng ta còn thiếu những sân khấu ổn định, có hoạt động truyền thông chuyên sâu và cơ chế đầu tư dài hạn cho Jazz. Nghệ sĩ muốn sống với nghề phải tìm cách cân bằng giữa lý tưởng nghệ thuật và nhu cầu của thị trường"- Tùng Sax phân tích.
Nhưng chính những thách thức ấy càng cho thấy ý nghĩa của một liên hoan Jazz nếu được nhìn trong chiến lược dài hơi. Jazz không nhất thiết phải trở thành dòng nhạc đại chúng nhất, song cần có một vị trí xứng đáng trong đời sống nghệ thuật đương đại.
Kể từ khi Câu lạc bộ Jazz đầu tiên tại Hà Nội được thành lập năm 1997, thói quen thưởng thức của khán giả Việt đã chuyển biến rõ rệt. Jazz từ một thể loại chỉ dành cho khách nước ngoài nay đã trở thành một nét sinh hoạt văn hóa của người dân Thủ đô, đặc biệt là giới trẻ.
Để sức lan tỏa của Hanoi Jazztival không dừng lại ở một sự kiện, nghệ sĩ Quyền Văn Minh đưa ra góc nhìn dài hạn: "Hanoi Jazztival lần này là một cơ hội tốt vì trong 3 ngày, Jazz có điều kiện xuất hiện ở nhiều không gian của thành phố. Tôi nghĩ sau này, vào những ngày cuối tuần, hoàn toàn có thể tiếp tục có những hoạt động như thế. Nhưng muốn trở thành thường kỳ thì cần thời gian".
Theo ông, điều quan trọng là sau festival, câu chuyện về Jazz được tiếp tục như thế nào. “Nếu mỗi năm chỉ có vài ngày rất lớn rồi sau đó không còn gì nữa thì chưa đủ. Nhưng từ 3 ngày ấy, người ta nhìn thấy rằng những không gian ngoài trời có thể trở thành sân khấu, công chúng có thể đứng lại nghe Jazz, nghệ sĩ có nơi biểu diễn - như thế đã là một bước tiến. Phải hình thành nhu cầu thật sự. Một hoạt động văn hóa muốn lan tỏa thì trước tiên phải có những nơi thường xuyên sáng đèn" - nghệ sĩ Quyền Văn Minh nhấn mạnh.
Cùng quan điểm, nghệ sĩ Tùng Sax gửi gắm mong muốn Hanoi Jazztival không chỉ là một sự kiện biểu diễn thường niên mà dần trở thành nền tảng lâu dài, có thêm các hoạt động như workshop, masterclass, những cuộc trò chuyện nghề nghiệp, chương trình dành cho sinh viên và các dự án kết hợp giữa nghệ sĩ Việt Nam với nghệ sĩ quốc tế.
“Là một người làm nghề, tôi mong Hanoi Jazztival sẽ được duy trì bền bỉ qua nhiều năm. Bởi một liên hoan không thể ngay lập tức thay đổi đời sống Jazz nhưng nếu được tổ chức đều đặn, có định hướng và có sự đồng hành của nghệ sĩ, công chúng, truyền thông cũng như các nhà đầu tư văn hóa, nó hoàn toàn có thể tạo nên một thế hệ khán giả mới và mở ra một chương mới cho Jazz Việt" - Tùng Sax bày tỏ.
Liên hoan Nhạc Jazz quốc tế Hà Nội năm 2026 - Hanoi Jazztival 2026 với chủ đề “Jazz Hà Nội - Giai điệu không biên giới” diễn ra trong ba ngày từ 17-19/9/2026 tại nhiều không gian văn hóa tiêu biểu của Thủ đô Hà Nội: Vườn âm nhạc Nhà hát Lớn Hà Nội, Nhà Bát Giác (Vườn hoa tượng đài vua Lý Thái Tổ), Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long, Trung tâm Văn hóa nghệ thuật (22 Hàng Buồm), Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Khách sạn Thăng Long Opera và các câu lạc bộ Jazz trên địa bàn thành phố.
VI ANH