Bỏ qua điều hướng
•

Hồ sơ Flydubai: Hãng bay xảy ra vụ cơ phó tấn công cơ trưởng

Hồ sơ Flydubai: Hãng bay xảy ra vụ cơ phó tấn công cơ trưởng
Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Flydubai được thành lập năm 2008 với vốn điều lệ ban đầu 250 triệu dirham UAE (AED), khoảng 1.780 tỷ đồng, là hãng hàng không giá rẻ đầu tiên của Dubai.

Ngày 30/9, cơ phó chuyến bay FZ1073 của Flydubai từ Dubai đến Tel Aviv tấn công cơ trưởng ngay trong buồng lái, buộc máy bay chở 174 người hạ cánh khẩn cấp xuống Ả Rập Xê Út.

Vụ việc đưa Flydubai vào tâm điểm chú ý đúng lúc hãng đang phục hồi sau cú sốc xung đột Trung Đông.

Từ một hãng hàng không giá rẻ khởi nghiệp năm 2008, Flydubai - tên thương mại của Dubai Aviation Corporation - đã trở thành hãng bay lớn thứ hai của Dubai, với doanh thu kỷ lục 13,6 tỷ dirham UAE (khoảng 96.900 tỷ đồng) năm 2025.

Hãng bay giá rẻ đầu tiên của Dubai

Dubai Aviation Corporation là pháp nhân chính thức của Flydubai, hãng hàng không thuộc sở hữu Chính phủ Dubai. Công ty được thành lập ngày 19/3/2008 với vốn điều lệ ban đầu 250 triệu dirham UAE (AED), khoảng 1.780 tỷ đồng, là hãng hàng không giá rẻ đầu tiên của tiểu vương quốc này.

Hồ sơ Flydubai: Hãng bay xảy ra vụ cơ phó tấn công cơ trưởng - 1

Máy bay của Flydubai (Ảnh: Flydubai).

Mục tiêu ban đầu là giúp việc đi lại trong bán kính khoảng 4,5 giờ bay từ Dubai trở nên dễ dàng và rẻ hơn. Tên thương hiệu “flydubai” được công bố vào tháng 6/2008. Chỉ một tháng sau, tại Triển lãm Hàng không Farnborough, hãng gây tiếng vang với đơn hàng 54 máy bay Boeing 737-800 NG trị giá 4 tỷ USD (khoảng 104.700 tỷ đồng).

Dù không thuộc Tập đoàn Emirates, Flydubai nhận được sự hỗ trợ của Emirates và Chính phủ Dubai trong giai đoạn khởi nghiệp. Chiếc 737-800 đầu tiên được bàn giao vào tháng 5/2009. Ngày 1/6/2009, hãng cất cánh chuyến bay thương mại đầu tiên tới Beirut (Lebanon), tiếp theo là Amman (Jordan) ngày hôm sau.

Đà tăng trưởng đến nhanh. Sau năm đầu, hãng khai thác gần 8.000 chuyến bay và xây dựng mạng lưới 21 điểm đến. Năm 2013, Flydubai bổ sung hạng Thương gia, bước chuyển đầu tiên khỏi mô hình giá rẻ thuần túy.

Hãng cũng trải qua những giai đoạn khó khăn. Năm 2019, dòng 737 MAX – trụ cột đội bay của hãng - bị cấm bay toàn cầu. Năm 2020, đại dịch Covid-19 khiến doanh thu chỉ còn khoảng 2,8 tỷ AED (20.000 tỷ đồng), hãng lỗ khoảng 712,6 triệu AED (5.080 tỷ đồng) và chỉ chuyên chở 3,2 triệu khách.

Mô hình kinh doanh: Từ giá rẻ sang “lai”

Ngày nay, Flydubai không còn là hãng giá rẻ thuần túy. Hãng vận hành theo mô hình “lai”, kết hợp vé phổ thông giá cạnh tranh với khoang Thương gia, phòng chờ riêng tại nhà ga 2 sân bay quốc tế Dubai (DXB). Năm 2025, nhu cầu hạng Thương gia tăng 19% so với năm trước.

Chiến lược cốt lõi là phục vụ các thị trường “chưa được phục vụ đầy đủ”, thường là những thành phố thứ cấp mà các hãng lớn ít khai thác. Flydubai đồng thời là đối tác nối chuyến chiến lược của Emirates, “người anh em” chuyên tuyến thân rộng.

Đến cuối năm 2025, đội bay của hãng gồm 97 chiếc Boeing 737 với tuổi trung bình 5,5 năm: 26 chiếc 737-800 thế hệ mới, 68 chiếc 737 MAX 8 và 3 chiếc 737 MAX 9. Việc dùng một dòng máy bay duy nhất giúp tối ưu chi phí bảo dưỡng và đào tạo.

Mạng lưới năm 2025 đạt 140 điểm đến tại 58 quốc gia, sau khi mở thêm 9 điểm và nối lại 3 điểm; khai thác 126.604 chuyến bay trong năm.

Tình hình kinh doanh: Năm thứ 5 liên tiếp có lãi

2025 là năm thứ 5 liên tiếp Flydubai có lãi. Doanh thu tăng 6% lên mức kỷ lục 13,6 tỷ AED (khoảng 96.900 tỷ đồng), lượng khách đạt kỷ lục 15,7 triệu lượt. Tuy nhiên, lợi nhuận trước thuế giảm khoảng 12% so với đỉnh năm 2024; ban lãnh đạo nêu các áp lực gồm bất ổn địa chính trị, chuỗi cung ứng bị gián đoạn và chi phí bảo dưỡng tăng.

Lợi nhuận sau thuế năm 2025 đạt 1,9 tỷ AED (khoảng 13.500 tỷ đồng), chỉ số lợi nhuận trước khi trừ lãi vay, thuế và chi phí khấu hao (EBITDA) đạt 4 tỷ AED (khoảng 28.500 tỷ đồng).

Năm 2025, nhiên liệu chiếm 25% chi phí hoạt động, tỷ lệ cất cánh đúng giờ cải thiện 6%. Tăng trưởng khách mạnh nhất đến từ Trung Đông (17%), châu Phi và châu Âu (cùng 12%).

Cú sốc do xung đột Trung Đông

Ngày 28/2, sau khi xung đột Trung Đông bùng phát, các nước vùng Vịnh đóng cửa không phận. Toàn bộ chuyến bay tại hai sân bay của Dubai bị tạm dừng. UAE chỉ dỡ bỏ toàn bộ hạn chế bay vào đầu tháng 5/2026.

Theo dữ liệu OAG, trong tháng 9/2026, Flydubai giảm 18,3% số ghế so với cùng kỳ, còn 1,05 triệu ghế - mức giảm sâu nhất trong 10 hãng lớn nhất Trung Đông. Hãng đã nối lại 130/140 điểm đến trước xung đột. Giám đốc điều hành của hãng, ông Ghaith Al Ghaith dự kiến Flydubai vẫn có lãi trong năm 2026 nhưng biên lợi nhuận mỏng hơn, và đã tăng giá vé để bù chi phí nhiên liệu.

Sau 17 năm khai thác, Dubai Aviation Corporation đã tự khẳng định là trụ cột thứ hai của ngành hàng không Dubai, bên cạnh Emirates. Nền tảng tài chính năm 2025 - doanh thu kỷ lục, lượng tiền mặt khoảng 39.900 tỷ đồng - giúp hãng có đệm an toàn trước cú sốc năm 2026.

Mục tiêu trước mắt là khôi phục 100% công suất trước xung đột Trung Đông vào cuối năm 2026. Tuy vậy, chính vị giám đốc điều hành thừa nhận điều này phụ thuộc nhiều yếu tố: khuyến cáo du lịch của các nước châu Âu, diễn biến quan hệ UAE - Iran và tiến độ giao máy bay của Boeing.

Sự cố hy hữu ngày 30/9 khi cơ phó chuyến bay FZ1073 tấn công cơ trưởng trong buồng lái khiến máy bay chở 174 người hạ cánh khẩn cấp xuống Ả Rập Xê Út đã đưa Flydubai vào tâm điểm chú ý của truyền thông quốc tế. Vụ việc diễn ra đúng vào thời điểm hãng hàng không thuộc sở hữu Chính phủ Dubai đang nỗ lực phục hồi sau những ảnh hưởng từ xung đột khu vực Trung Đông. Thành lập năm 2008 với vốn điều lệ ban đầu 250 triệu dirham UAE (AED), Flydubai khởi đầu là hãng hàng không giá rẻ đầu tiên của tiểu vương quốc này nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại trong bán kính 4,5 giờ bay. Trải qua nhiều giai đoạn khủng hoảng như sự cố cấm bay dòng Boeing 737 MAX năm 2019 và đại dịch Covid-19, doanh nghiệp đã từng bước tái cấu trúc để duy trì đà tăng trưởng. Đến nay, Flydubai đã chuyển đổi hiệu quả sang mô hình kinh doanh "lai" kết hợp hạng Phổ thông giá cạnh tranh và hạng Thương gia cao cấp, đồng thời là đối tác nối chuyến chiến lược của Emirates. Tính đến cuối năm 2025, hãng vận hành đội bay 97 chiếc Boeing 737 tới 140 điểm đến tại 58 quốc gia, ghi nhận doanh thu kỷ lục 13,6 tỷ AED và đánh dấu năm thứ 5 liên tiếp kinh doanh có lãi.