Hãy kiểm soát cảm xúc và suy nghĩ của bản thân, đồng thời lắng nghe nhiều hơn nói - Ảnh: AI
Theo CNN, nhiều người thường che giấu suy nghĩ về ý định tự tử. Các gia đình khi viết cáo phó thường giấu nguyên nhân tử vong nếu người mất chết do tự tử. Ngay cả bạn bè và người thân muốn giúp đỡ cũng có thể không biết phải làm thế nào.
Những quan niệm sai lầm về tự tử
Theo các chuyên gia, một trong những quan niệm sai lầm phổ biến là cho rằng việc nói về chủ đề tự tử chỉ khiến người đang gặp khó khăn có nguy cơ tự kết liễu cuộc đời mình cao hơn.
Tiến sĩ Christine Moutier, Giám đốc y khoa của Tổ chức Phòng chống tự tử Mỹ, cho biết nhiều nghiên cứu phát hiện ra rằng nói chuyện về tự tử không làm gia tăng nguy cơ, mà còn giúp giảm suy nghĩ và hành vi tự sát, khiến mọi người cởi mở hơn và đôi khi thậm chí bắt đầu tìm kiếm sự giúp đỡ.
"Những người có ý định tự tử thường có cảm xúc mâu thuẫn. Nếu được tác động tích cực, họ có thể hướng đến hy vọng và tiếp tục sống", bà nói.
Các chuyên gia nhấn mạnh nếu bạn nghĩ mình không đủ thân thiết nên tránh đặt những câu hỏi có vẻ xâm phạm đời tư, hãy nhớ rằng vấn đề sống còn quan trọng hơn các chuẩn mực xã hội và khả năng khiến người khác phật lòng.
Tiến sĩ Urszula Klich, nhà tâm lý học lâm sàng người Mỹ, cảnh báo phải tránh "hiệu ứng người ngoài cuộc" - mọi người đều cho rằng sẽ có người khác đứng ra giúp đỡ, vì vậy cuối cùng không ai làm gì cả.
Đối diện với những cuộc trò chuyện khó khăn
Nhà tâm lý học lâm sàng, tiến sĩ Justin Baker, nói với CNN rằng ngay cả các chuyên gia cũng không phải lúc nào cũng có thể dự đoán được ai đang có nguy cơ, liệu những người đó có thực sự cố gắng kết liễu cuộc đời mình hay không và nếu có thì khi nào điều đó sẽ xảy ra.
Đôi khi, khoảng thời gian từ lúc một người quyết định thực hiện hành vi tự tử đến khi họ thực sự hành động chỉ kéo dài từ 5 đến 15 phút.
Quỹ Phòng chống tự tử Mỹ cung cấp một hướng dẫn từng bước về cách thảo luận với người có ý nghĩ tự sát, bắt đầu bằng cách hỏi đơn giản: "Dạo này bạn cảm thấy thế nào?".
Nếu họ không đề cập đến bất kỳ vấn đề nào, hãy hỏi trực tiếp về việc tự tử. Tuy nhiên, hãy ý nhị, tránh những kiểu câu hỏi như "Đừng nói là bạn định tự tử đấy nhé", dễ khiến đối phương cảm thấy bị phán xét và xa cách.
Nhiều người trẻ tự tử nghi do ChatGPT xúi giục, OpenAI bị kiện hàng loạt
ChatGPT bị kiện vì xúi trẻ tự tử
Vụ nữ MC đài MBC tự tử: Cảnh sát kết luận có tình trạng bắt nạt nơi làm việc
Nếu họ xác nhận mình đang có ý nghĩ tự tử, đừng tỏ ra hoảng hốt hoặc chăm chăm giảng giải cho họ hiểu cái chết của họ ảnh hưởng đến những người khác như thế nào, hay so sánh những hoàn cảnh tệ hơn và kết luận họ hãy "biết ơn những gì mình đang có".
Tiến sĩ Michael Roeske, nhà tâm lý học lâm sàng kiêm giám đốc cấp cao của Trung tâm Nghiên cứu và Đổi mới thuộc Newport Healthcare, nói những phản ứng như vậy có thể bị xem là thiếu nhạy cảm, mang tính phán xét, xem nhẹ cảm xúc của người khác và khiến họ cảm thấy tội lỗi.
Hãy kiểm soát cảm xúc và suy nghĩ của bản thân, đồng thời lắng nghe nhiều hơn nói. Cố gắng thừa nhận và thấu hiểu những lý do khiến họ có ý nghĩ tự tử, nhưng không đồng tình coi tự tử như một giải pháp.
Những câu trả lời có thể giúp bạn định hướng cách trò chuyện hoặc cách hỗ trợ. Bạn cũng có thể đề nghị giúp họ tìm kiếm thông tin về chuyên gia hoặc trung tâm điều trị sức khỏe tâm thần.
Đồng thời, đừng lúc nào cũng giới hạn cuộc trò chuyện trong vấn đề sức khỏe tâm thần của họ. Ai cũng có nhiều khía cạnh khác nhau trong cuộc sống.
Nếu ý nghĩ tự tử của một người bắt đầu chuyển từ trạng thái thụ động sang chủ động hơn, ví dụ như đề cập đến các phương thức tự tử cụ thể, đó là lúc cần can thiệp. Theo tiến sĩ Roeske, cải thiện tâm trạng đột ngột cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo.
Moutier cho biết, có thể liên lạc hằng ngày hoặc cách ngày. Nếu bạn thấy quá sức, hãy tìm kiếm các nguồn hỗ trợ. Đôi khi, những người đang gặp khó khăn chỉ dựa vào duy nhất một người mà họ tin tưởng để chia sẻ tâm sự. Tuy nhiên, nếu tình trạng của người ấy đang xấu đi, việc thông báo cho những người khác biết, bất chấp mong muốn của họ, là phù hợp.
Một số dấu hiệu cảnh báo nguy cơ tự tử
Dấu hiệu về hành vi: Lạm dụng chất gây nghiện; có những hành vi liều lĩnh bất thường có thể dẫn đến tử vong như lái xe không an toàn hoặc uống quá nhiều rượu; quan tâm thái quá đến cái chết hoặc các phương tiện có thể gây tử vong; dễ dàng tiếp cận các phương tiện có khả năng gây tử vong; mất hứng thú với các hoạt động thường ngày hoặc việc học tập; thực hành hoặc chuẩn bị cho việc tự tử, có thể biểu hiện qua những hành vi bất thường liên quan đến vũ khí, thuốc viên hoặc các vật dụng khác có khả năng gây tử vong; cho đi tài sản, đồ đạc của mình.
Dấu hiệu về cảm xúc hoặc tinh thần: Có tiền sử suy nghĩ hoặc hành vi tự sát; mắc các rối loạn tâm thần và rối loạn nhân cách, đặc biệt khi đi kèm với việc không được điều trị; trải qua các hình thức lạm dụng, bỏ bê, bệnh lý thể chất nghiêm trọng, mất việc làm hoặc tổn thất tài chính, các vấn đề hoặc mất mát trong mối quan hệ, hay những sang chấn và tác nhân gây căng thẳng khác; cảm thấy tuyệt vọng; tâm trạng thay đổi thất thường; thiếu sự hỗ trợ hoặc cảm thấy bị cô lập, không có lý do gì để tiếp tục sống.
Dấu hiệu qua lời nói: Những lời nhận xét như cảm thấy mình không thuộc về nơi nào, là gánh nặng đối với người khác, nói về cảm giác muốn tự sát hoặc mong muốn chết đi (ngay cả khi ai đó nói đùa, việc hỏi han và quan tâm họ vẫn rất cần thiết).
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm có hơn 720.000 người trên toàn thế giới tự kết thúc cuộc đời mình. Tự tử là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ ba trên toàn cầu ở nhóm thanh thiếu niên và người trẻ từ 15 đến 29 tuổi.
Nhiều người gặp khó khăn trong việc dung hòa hai điều: vừa muốn có trách nhiệm hỗ trợ người đang có ý định tự tử, vừa không muốn chịu trách nhiệm nếu người đó cuối cùng vẫn tử vong do tự tử.
Ngoài ra, không ít người cũng thiếu kinh nghiệm về toàn bộ các biểu hiện liên quan đến nguy cơ tự tử (bao gồm suy nghĩ tự tử, lập kế hoạch tự tử, hành vi cố gắng tự tử và tử vong do tự tử).
Chính khách Hàn Quốc bị 'ném đá' vì nói đàn ông tự tử nhiều là do phụ nữMột chính trị gia ở Hàn Quốc đang bị chỉ trích vì đưa ra những bình luận nguy hiểm và vô căn cứ, sau khi ông liên hệ sự gia tăng tỉ lệ tự tử ở nam giới với vai trò ngày càng tăng của phụ nữ trong xã hội.