Bỏ qua điều hướng

Hoa Hạ nhớ vị giám đốc ‘chịu chơi’ để có cải lương hoành tráng Kim Vân Kiều, Chiếc áo thiên nga

Hoa Hạ nhớ vị giám đốc ‘chịu chơi’ để có cải lương hoành tráng Kim Vân Kiều, Chiếc áo thiên nga
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Trong cuộc trao đổi về hành trình 50 năm của Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang, đạo diễn Hoa Hạ đã xúc động nhớ về ông Phan Quốc Hùng, nguyên giám đốc nhà hát.

Hoa Hạ nhớ vị giám đốc ‘chịu chơi’ để có cải lương hoành tráng Kim Vân Kiều, Chiếc áo thiên nga - Ảnh 1.

Vở cải lương Chiếc áo thiên nga do nghệ sĩ Hoa Hạ đạo diễn - Ảnh: LINH ĐOAN

Theo bà Hoa Hạ, ông Quốc Hùng chính là vị giám đốc "chịu chơi" để làm nên những bước đột phá, những dấu ấn khó quên của Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang.

Hoa Hạ thương ông Quốc Hùng hào hiệp với đơn vị xã hội hóa

Bà Hạ nói bà rất xúc động tham dự đợt kỷ niệm 50 năm thành lập Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang, nửa thế kỷ vang vọng hồn dân tộc.

Một trong những người anh thân thiết mà bà Hạ muốn nhắc đến là ông Phan Quốc Hùng, nguyên Giám đốc nhà hát, đã qua đời năm 2019, người mà bà Hạ cho rằng đó là một ông giám đốc rất "chịu chơi"!

TIN LIÊN QUAN

Bà Hạ lý giải cách nói "chịu chơi" như phong cách hào sảng của người Nam Bộ với ông Hùng vì khi làm giám đốc ông đã kêu gọi anh em nghệ sĩ về với nhà hát.

Hoa Hạ kể bà về nhà hát cuối năm 1995 cùng nghệ sĩ Linh Trung, cố nghệ sĩ Bảo Anh, mỗi người bỏ ra 30 triệu đồng để hỗ trợ sửa rạp Hưng Đạo lúc đó đã xuống cấp, cũ kỹ tới mức trần nhà có thể rớt xuống bất cứ lúc nào.

Cộng với việc bùng nổ của video cải lương, sự phát triển của phim ảnh, chương trình trên truyền hình khiến lượng khán giả cải lương đến rạp sụt giảm.

Thầy Đoàn Bá của Hoa Hạ lúc đó đã kéo bà cùng một vài anh em về vực dậy hoạt động tại nhà hát bằng cách thành lập Câu lạc bộ Ba thế hệ hoạt động rất hiệu quả.

Vở cải lương hoành tráng Chiếc áo thiên nga được phát trong buổi tọa đàm 50 năm hình thành và phát triển Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang - Video: LINH ĐOAN

Khi ông Quốc Hùng về làm giám đốc nhà hát, ông tìm mọi cách lèo lái và kiếm số tiền gởi trả lại những anh em đã đầu tư khi nhà hát gặp khó khăn.

"Anh Hùng đúng là người giám đốc dám chơi dám chịu. Anh miễn phí tiền rạp cho sân khấu xã hội hóa có những hoạt động ý nghĩa. Chẳng hạn Sân khấu vàng của nghệ sĩ Lệ Thủy - Minh Vương hát để lấy quỹ xây nhà tình thương cho bà con nghèo.

Nhóm Thắp sáng niềm tin do Hoàng Song Việt, Hữu Quốc gầy dựng để giúp đỡ các tài năng cải lương trẻ, anh Quốc Hùng hỗ trợ mỗi suất 10 triệu đồng. Lúc đó các rạp hát cải lương rất khó khăn trong việc bán vé, anh Hùng đã trải thảm mời gọi nghệ sĩ, những người có tâm huyết về để vực dậy sàn diễn cải lương" - bà Hạ rưng rưng nhớ về người anh bà trân quý.

Hoa Hạ nhớ vị giám đốc ‘chịu chơi’ để có cải lương hoành tráng Kim Vân Kiều, Chiếc áo thiên nga - Ảnh 2.

Ông Phan Quốc Hùng - Ảnh: NHÀ HÁT TRẦN HỮU TRANG

Cầm nhà để làm cải lương hoành tráng

Điều đạo diễn Hoa Hạ không thể quên là ngay thời điểm cải lương khó khăn, vợ chồng ông Quốc Hùng - Thoại Miêu và nhóm nghệ sĩ gồm Hoa Hạ, soạn giả Hoàng Song Việt, kiến trúc sư, nhạc sĩ… "cả gan" làm nên chương trình Hội ngộ tài năng tại Nhà thi đấu Quân khu 7 năm 2007 với vở cải lương được gọi là "vở cải lương hoành tráng" Kim Vân Kiều. Và năm 2008 là vở Chiếc áo thiên nga.

Mỗi đêm diễn hơn 4.000 người xem, giá vé thời điểm đó là 1 triệu đồng cho vé VIP. Khán giả Việt kiều về xếp hàng dài để mua vé.

Hoa Hạ nhớ vị giám đốc ‘chịu chơi’ để có cải lương hoành tráng Kim Vân Kiều, Chiếc áo thiên nga - Ảnh 3.

Đạo diễn Hoa Hạ phát biểu trong tọa đàm - Ảnh: LINH ĐOAN

"Tôi nhìn mà rớt nước mắt như thời hoàng kim của cải lương trở lại. Để làm vở với quy mô như thế chúng tôi đã sử dụng những kỹ thuật hiện đại, có đến hơn 500 nghệ sĩ tham gia. Danh cầm cả nước hội tụ, 4 dàn nhạc, trong đó có cả dàn nhạc giao hưởng.

Để đạt được điều đó, đi đầu là sự "dám chơi dám chịu" của anh Quốc Hùng. Vợ chồng anh chị gan tới mức cầm sổ nhà đi vay tiền để làm vở, không lấy một đồng của Nhà nước" - Hoa Hạ kể.

Bà nói các sân khấu xã hội hóa rất quý trọng ông Hùng vì ông đã đỡ đầu cho nhiều sân khấu xã hội hóa. Ông bảo có khó khăn về giấy phép, khó khăn về tập dợt, biểu diễn cứ báo để ông lo.

Đạo diễn Hoa Hạ nhắc đến ông Quốc Hùng không chỉ vì tình cảm cá nhân mà đối với bà, với những người tâm huyết cùng cải lương thì đó là vị lãnh đạo có tâm, có tầm, luôn đau đáu, luôn xoay xở để các nghệ sĩ thỏa sức sáng tạo, để sân khấu cải lương TP luôn có những cái mới, những thử nghiệm táo bạo đi cùng cuộc sống hôm nay.

Giám đốc hiện tại của Nhà hát Trần Hữu Trang là Phan Quốc Kiệt, con trai ông Phan Quốc Hùng, cũng học hỏi theo cha tạo điều kiện cho những đơn vị tư nhân đến hợp tác với nhà hát. Bà Hạ mong Quốc Kiệt luôn giữ được tinh thần của ông Hùng, nỗ lực để phát huy nội lực của nhà hát, đóng góp cho sự phát triển chung của sân khấu cải lương thành phố.

Hoa Hạ nhớ vị giám đốc ‘chịu chơi’ để có cải lương hoành tráng Kim Vân Kiều, Chiếc áo thiên nga - Ảnh 5.Chiếc áo thiên nga, Độc thoại đêm có mặt trong sách của tác giả Lê Duy Hạnh

Tiến sĩ Lê Hoàng Long, con trai cố tác giả Lê Duy Hạnh, vui mừng cho biết gia đình đã hoàn thành sách kịch bản sân khấu thứ 5 của ông, trong đó có những tác phẩm như Chiếc áo thiên nga, Độc thoại đêm…

Trong hành trình 50 năm của Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang, đạo diễn Hoa Hạ dành sự tri ân đặc biệt cho ông Phan Quốc Hùng, nguyên giám đốc nhà hát qua đời năm 2019. Bà gọi ông là người “chịu chơi”, không chỉ bởi tinh thần hào sảng Nam Bộ mà còn vì bản lĩnh dám đầu tư, quy tụ nghệ sĩ và gánh trách nhiệm trong giai đoạn cải lương gặp nhiều khó khăn. Cuối năm 1995, Hoa Hạ cùng nghệ sĩ Linh Trung và cố nghệ sĩ Bảo Anh trở về nhà hát, mỗi người góp 30 triệu đồng sửa chữa rạp Hưng Đạo đã xuống cấp nghiêm trọng. Trong bối cảnh video cải lương bùng nổ, phim ảnh và truyền hình phát triển khiến khán giả đến rạp sụt giảm, thầy Đoàn Bá cùng các nghệ sĩ thành lập Câu lạc bộ Ba thế hệ để vực dậy hoạt động sân khấu. Khi đảm nhiệm vị trí giám đốc, ông Quốc Hùng tìm cách hoàn trả khoản tiền các nghệ sĩ đã đầu tư, thể hiện thái độ “dám chơi dám chịu” mà Hoa Hạ luôn trân trọng. Dấu ấn của ông còn nằm ở chính sách mở cửa rạp cho những mô hình xã hội hóa giàu ý nghĩa cộng đồng. Ông miễn tiền rạp cho Sân khấu vàng của nghệ sĩ Lệ Thủy, Minh Vương biểu diễn gây quỹ xây nhà tình thương, đồng thời hỗ trợ nhóm Thắp sáng niềm tin do Hoàng Song Việt và Hữu Quốc gây dựng 10 triệu đồng mỗi suất. Những quyết định ấy vừa giảm gánh nặng tổ chức, vừa tạo điểm tựa để nghệ sĩ tâm huyết tiếp tục duy trì sàn diễn. Đỉnh cao của tinh thần ấy là chương trình Hội ngộ tài năng tại Nhà thi đấu Quân khu 7, với Kim Vân Kiều năm 2007 và Chiếc áo thiên nga năm 2008 do Hoa Hạ đạo diễn. Vợ chồng ông Quốc Hùng, Thoại Miêu cùng các nghệ sĩ, soạn giả Hoàng Song Việt, kiến trúc sư và nhạc sĩ đã chấp nhận rủi ro để tạo nên những vở diễn quy mô lớn giữa thời kỳ cải lương suy thoái. Mỗi đêm thu hút hơn 4.000 khán giả, vé VIP có giá 1 triệu đồng và Việt kiều xếp hàng dài mua vé, qua đó cho thấy đầu tư táo bạo vẫn có thể khơi lại sức hút của cải lương.