Xuất hiện như một hiện tượng độc nhất vô nhị vào cuối thập niên 1970, nghệ sĩ piano mang quốc tịch Pháp Richard Clayderman đã kiến tạo nên một trường phái âm nhạc đại chúng, kết nối hoàn hảo giữa đỉnh cao cổ điển và hơi thở thời đại mới. Sự nghiệp lẫy lừng của ông là minh chứng cho một chân lý nghệ thuật, âm nhạc đích thực không cần đến những rào cản mang tính hàn lâm để chạm vào trái tim của số đông công chúng.
Sinh ngày 28/12/1953 tại Paris với tên khai sinh Philippe Pagès, cuộc đời của cậu bé có biệt danh "Phiphi" đã gắn liền với những phím đàn đen trắng từ thuở ấu thơ. Được dẫn dắt bởi người cha vốn là một giáo viên dạy piano đầy tâm huyết, năng khiếu thiên bẩm của Richard Clayderman sớm nở rộ giúp ông thi đỗ vào Nhạc viện Paris danh giá khi mới 12 tuổi.
Nhận giải Nhất tại trường nhạc vào năm 16 tuổi, một tương lai xán lạn của một nghệ sĩ piano cổ điển thuần túy đang mở rộng trước mắt ông. Tuy nhiên, cuộc sống luôn chứa đựng những ngã rẽ bất ngờ khi người cha lâm bệnh nặng, đẩy gia đình vào cơn khủng hoảng tài chính nghiêm trọng.
Để mưu sinh và trang trải chi phí, người thanh niên trẻ buộc phải từ bỏ giấc mơ hàn lâm, bắt đầu làm việc như một nhạc công đệm đàn cho các ca sĩ nhạc pop đương thời và thành lập một ban nhạc rock nhỏ.
Ngay chính trong giai đoạn thử thách này, tư duy âm nhạc của ông đã có bước chuyển mình mang tính lịch sử, chuẩn bị cho một cuộc bùng nổ toàn cầu vào năm 1976 khi ông được hai nhà sản xuất tên tuổi Paul de Senneville và Olivier Toussaint lựa chọn vượt qua hàng trăm ứng viên để ghi âm bản nhạc "Ballade pour Adeline".
(Ảnh: THÙY VÂN)
Nghệ danh Richard Clayderman ra đời từ đó, mượn họ của người bà cố để tránh việc tên thật bị phát âm sai ở nước ngoài, đánh dấu sự ra đời của một huyền thoại.
Thành tựu thương mại và sự lan tỏa của Richard Clayderman được Sách Kỷ lục Guinness thế giới ghi nhận một cách trang trọng là "Nghệ sĩ piano thành công nhất thế giới". Con số thống kê từ các hãng đĩa phác họa một tượng đài sừng sững với hơn 150 triệu, thậm chí có những nguồn tài liệu khẳng định đã vượt mốc 280 triệu album được tiêu thụ trên toàn cầu.
Ông sở hữu bộ sưu tập giải thưởng khổng lồ bao gồm 267 đĩa vàng và 70 đĩa bạch kim. Di sản âm nhạc của ông không dừng lại ở một vài bản hit cá nhân mà là một kho tàng đồ sộ với hơn 1.200 giai điệu được thu âm, hòa âm phối khí theo phong cách giao thoa độc đáo (crossover), từ những bản sonata của Beethoven, Mozart cho đến những tình khúc bất hủ của ABBA, The Beatles.
Suốt nửa thế kỷ miệt mài cống hiến, Richard Clayderman đã thực hiện hơn 2.500 buổi biểu diễn trực tiếp tại hơn 80 quốc gia, thu hút hàng triệu khán giả trực tiếp và xuất hiện hàng trăm lần trên các sóng truyền hình quốc gia. Phong cách biểu diễn nhẹ nhàng, đôi bàn tay lướt điêu luyện trên phím đàn cùng mái tóc bồng bềnh lãng tử đã trở thành một biểu tượng văn hóa đại chúng có sức sống mãnh liệt qua nhiều thế hệ.
Buổi biểu diễn đặc biệt ở Moskva
Đối với công chúng Nga, âm nhạc của Richard Clayderman mang một ý nghĩa vô cùng đặc biệt. Người Nga vốn khắt khe và giàu truyền thống về khí nhạc cổ điển, nhưng họ lại đón nhận tiếng đàn của vị nhạc sĩ người Pháp bằng một sự nồng nhiệt hiếm có.
Kể từ những chuyến lưu diễn đầu tiên đến Nga vào thập niên 1990, mỗi đêm nhạc của ông tại các khán phòng lớn của Saint Petersburg hay Moskva đều nhanh chóng rơi vào tình trạng cháy vé.
Giai điệu tinh tế của ông xuất hiện trong các chương trình phát thanh, các bộ phim truyền hình và trở thành nhạc nền cho những buổi tối lãng mạn của hàng triệu gia đình Nga. Mối thâm tình giữa Richard Clayderman và khán giả Nga được nuôi dưỡng qua năm tháng bằng sự thấu hiểu, lòng ngưỡng mộ và sự đồng điệu trong tâm hồn yêu chuộng cái đẹp lãng mạn.
Tiếp nối mối duyên kéo dài nhiều thập kỷ đó, người hâm mộ tại thủ đô nước Nga lại tiếp tục đón chào sự trở lại của huyền thoại trong chương trình đặc biệt lần này. Sự kiện âm nhạc đỉnh cao này được tổ chức bởi công ty Moscow Show được coi là một trong những điểm nhấn văn hóa của mùa thu Moskva năm nay.
Đây không chỉ là một buổi độc tấu thông thường mà là màn kết hợp đỉnh cao giữa tiếng đàn piano lãng mạn của Richard Clayderman và sự hòa quyện từ một dàn nhạc giao hưởng dây chuẩn mực. Sự cộng hưởng này mang đến những trải nghiệm thính giác hoàn toàn mới, đẩy cảm xúc của các bản tình khúc quen thuộc lên một tầm cao mới, vừa lộng lẫy, vừa sâu lắng.
Suốt thời lượng 90 phút không nghỉ của chương trình, khán giả được dẫn dắt qua một cuộc hành trình thời gian đầy hoài niệm.
Sự trở lại của "Hoàng tử lãng mạn" sau những biến động thời gian đã chứng minh một sức hút vĩnh cửu, khi toàn bộ hàng ghế của Khán phòng Svetlanov trong cả hai suất diễn đều được lấp đầy bởi những tràng pháo tay kéo dài không ngớt.
Giới phê bình Nga đặc biệt thán phục khả năng giữ gìn nhạc cảm tinh tế, những cái chạm phím nhẹ nhàng như nhung và phong thái lịch lãm đầy chuẩn mực Pháp của Richard Clayderman ở tuổi ngoài bảy mươi. Điểm nhấn làm nên sự bùng nổ cảm xúc của đêm nhạc chính là sự đan xen tài tình giữa các di sản âm nhạc Pháp và các giai điệu Nga bất hủ.
Bên cạnh những tác phẩm Pháp mang tính biểu tượng văn hóa đã định hình danh tiếng của ông như "Ballade pour Adeline", "Mariage d'Amour" hay những bản tình ca đậm chất điện ảnh Paris, nghệ sĩ đã khiến toàn bộ khán phòng vỡ òa khi dành tặng công chúng Moskva những món quà âm nhạc Nga đầy bất ngờ.
Tiếng đàn đại dương cầm của ông, khi hòa quyện cùng dàn nhạc dây, đã tái hiện lại khúc nhạc trữ tình tinh tế trong "Hồ thiên nga" của Tchaikovsky, nét lãng mạn hoài niệm của bản tình ca "Chiều ngoại ô Moskva", và đặc biệt là những giai điệu Nga đương đại thấm đẫm chất thơ.
Tờ Izvestia của Nga bình luận, việc Clayderman làm mới các bản nhạc Nga bằng tư duy phối khí giao thoa (crossover) đặc trưng của Pháp không chỉ thể hiện sự trân trọng sâu sắc của ông đối với nền văn hóa bản địa, mà còn tạo nên một chiếc cầu nối vô hình nhưng bền chặt, sưởi ấm trái tim của hàng nghìn khán giả có mặt trong đêm diễn lịch sử này.
THÙY VÂN
Phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Nga