Tại Việt Nam, sốt xuất huyết đã gây gánh nặng y tế trong hơn 4 thập kỷ. Kể từ năm 1980 đến nay, cả nước ghi nhận hàng trăm nghìn ca mắc mỗi năm và năm nào cũng có ca tử vong.
Tỷ lệ mắc sốt xuất huyết Dengue/100.000 dân cao hơn rất nhiều so với các bệnh truyền nhiễm khác, đứng hàng đầu về tỷ lệ mắc và thứ hai về tỷ lệ tử vong trong nhóm bệnh truyền nhiễm tại Việt Nam.
Năm 2025, cả nước ghi nhận gần 185.000 ca mắc sốt xuất huyết. Bệnh không chỉ xuất hiện tại các địa phương có dịch lưu hành lâu năm mà còn lan rộng đến một số tỉnh miền núi phía Bắc như Tuyên Quang, Sơn La, những địa bàn trước đây ít ghi nhận ca bệnh.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
TS Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Ảnh: Anh Vũ).
Tại hội nghị “Ứng dụng khoa học vào thực tiễn hướng tới quản lý toàn diện sốt xuất huyết Dengue” do Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) tổ chức ngày 6/11 vừa qua, TS Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết, trong 10 tháng đầu năm, cả nước ghi nhận hơn 170.000 ca mắc sốt xuất huyết và 21 trường hợp tử vong.
Đây tiếp tục là bệnh lưu hành, năm nào ngành y tế cũng phải triển khai các hoạt động giám sát, phòng chống và xử lý ổ dịch tại nhiều địa phương.
Ông bày tỏ trăn trở khi sau nhiều năm huy động nguồn lực, triển khai các biện pháp kỹ thuật và nhận được sự hỗ trợ của chuyên gia trong nước, quốc tế, sốt xuất huyết vẫn chưa được kiểm soát hiệu quả như kỳ vọng.
Trong thời gian dài, công tác phòng bệnh chủ yếu tập trung vào các biện pháp diệt muỗi, diệt bọ gậy, lăng quăng và giám sát các chỉ số dịch tễ. Theo Cục trưởng, những biện pháp này vẫn cần được duy trì đồng thời với việc cập nhật các giải pháp dự phòng mới.
Đề cập đến vaccine sốt xuất huyết, ông cho biết đây là biện pháp mà ngành y tế rất quan tâm. Trong lĩnh vực phòng bệnh, vaccine là một trong những biện pháp dự phòng quan trọng.
Sốt xuất huyết không còn diễn biến theo mùa rõ rệt
GS.TS Nguyễn Văn Kính, nguyên Giám đốc Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, nhận định sốt xuất huyết Dengue vẫn là gánh nặng bệnh tật tại Việt Nam và có thể tiếp tục kéo dài trong nhiều năm tới.
Theo chuyên gia này, sau đợt bùng phát năm 2022, số ca mắc sốt xuất huyết tiếp tục gia tăng đáng kể. Đáng chú ý, xu hướng dịch bệnh không còn rõ rệt theo mùa hay chu kỳ thời gian như trước đây.
Một trong những yếu tố được đề cập là biến đổi khí hậu, làm thay đổi lượng mưa và tạo thêm điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sôi. Muỗi Aedes aegypti và Aedes albopictus thường đẻ trứng tại những nơi có nước đọng, trong đó có các vật dụng chứa nước mưa.
GS Kính cho biết diễn biến sốt xuất huyết trên lâm sàng rất phức tạp, phụ thuộc vào đáp ứng miễn dịch, độ tuổi, các bệnh lý nền của từng người.
Một khó khăn khác là nhiều người nhiễm virus Dengue không có triệu chứng lâm sàng. Theo GS Kính, hơn 90% người nhiễm có thể không biểu hiện triệu chứng, nhưng vẫn có khả năng trở thành nguồn lây khi bị muỗi đốt, sau đó muỗi truyền virus sang người khác.
Trong khi đó, việc loại bỏ hoàn toàn muỗi và lăng quăng là điều khó thực hiện. Khi nguồn bệnh và véc-tơ truyền bệnh vẫn tồn tại, dịch bệnh vẫn có nguy cơ lưu hành.
Hiện sốt xuất huyết chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Việc điều trị chủ yếu tập trung vào kiểm soát triệu chứng, theo dõi sát diễn biến và xử trí kịp thời các biến chứng, đặc biệt là sốc. Mục tiêu quan trọng là ngăn người bệnh tiến triển nặng, thoát sốc và hồi phục.