Hơn 26.200 du học sinh Việt ở lại Hàn Quốc quá hạn, chuyên gia nêu lý do

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Gần 90% du học sinh Việt diện học tiếng ở lại Hàn Quốc quá hạn visa, trong khi nhóm học chương trình cấp bằng là hơn 68%, theo thống kê từ Bộ Tư pháp Hàn Quốc.

Dữ liệu tính đến tháng 8 do tờ The Chosun Daily dẫn lại cho thấy, số người học quốc tế cư trú bất hợp pháp sau khi hết hạn visa chương trình cấp bằng (D-2) vừa chạm mức kỷ lục với 9.946 người. Trong đó, du học sinh Việt chiếm 68,4% - tương đương 6.804 người, theo sau là Uzbekistan (14,2%) và Mông Cổ (7,4%).

Ở nhóm chương trình học tiếng (D-4-1, D-4-7), số du học sinh Việt ở lại quá hạn chạm mốc 19.413 người, tương đương 89,4%. Và nếu tính chung cả 2 diện, tổng số người Việt là 26.217.

Một nghiên cứu công bố hồi tháng 1 trên tạp chí Korean Journal of International Migration cũng chỉ ra rằng, cứ hơn 10 người giữ visa du học tại Hàn Quốc trong năm 2024 thì có 1 người ở lại quá hạn.

Là người dẫn dắt nghiên cứu, PGS Kim Gyu-chan từ ĐH Quốc gia Gangneung Wonju phân tích xu hướng ở lại quá hạn, trong đó có nhóm đến từ Việt Nam, xuất phát một phần từ những quy định hạn chế lẫn các lựa chọn visa ít ỏi.

"Quy trình cốt lõi để định cư, tức chuyển sang các diện visa lao động tay nghề (E-1 đến E-7), không chỉ yêu cầu người học phải tìm việc đúng chuyên ngành với mức lương nhất định, mà còn đòi hỏi doanh nghiệp đáp ứng những tiêu chuẩn cụ thể. Điều này vừa thử thách với người học ngành khoa học xã hội và nhân văn, vừa là rào cản cho những ai muốn đi làm ở các doanh nghiệp vừa và nhỏ", ông Kim lý giải.

Thực tế trên đã đẩy một số người học vào con đường bất hợp pháp, thay vì chuyển đổi sang diện cư trú hợp pháp, tờ The Korea Herald đưa tin. Và, việc cư trú quá hạn visa có thể dẫn tới việc bị phạt tiền, trục xuất hoặc cấm nhập cảnh trong tương lai. Cũng theo dữ liệu từ Bộ Tư pháp Hàn Quốc, Gyeonggi là tỉnh ghi nhận số lượng cư trú quá hạn visa cao nhất ở cả chương trình cấp bằng lẫn học tiếng. Theo sau là các tỉnh, thành như Chungcheong Nam, Chungcheong Bắc, Gangwon, Seoul...

Để thay đổi thực tế trên, bà Kim Hee-jung, Chủ tịch Ủy ban Giáo dục trực thuộc Quốc hội Hàn Quốc, nhận định cần "cải tổ triệt để" cuộc đua chiêu sinh người học quốc tế "liều lĩnh" cũng như hệ thống quản lý visa "lỏng lẻo" của các ĐH. Bà cho rằng nhà trường phải chuyển dịch tư duy tiếp cận từ mở rộng số lượng sang quản lý chất lượng trong quá trình tuyển du học sinh.

Trước đó, theo dữ liệu tính tới tháng 4.2025 từ Bộ Giáo dục Hàn Quốc, tỷ lệ học tiếng Hàn dẫn đầu trong nhóm du học sinh Việt, ở mức 44,8% (33.629 người). Theo sát nút là bậc cử nhân (43,4%), còn bậc thạc sĩ và tiến sĩ chiếm tỷ lệ khiêm tốn - gộp lại chỉ hơn 10%.

Trong khi đó, thống kê mới nhất công bố cuối tháng 8.2026 cho thấy, số lượng du học sinh Việt tăng hơn 28% so với cùng kỳ năm ngoái, chạm mốc 96.834 - tương đương 31,5% tổng số. Đây cũng là năm đầu Việt Nam vượt Trung Quốc để thành nhóm du học sinh đông nhất tại Hàn Quốc, trong bối cảnh nước này đang thu hút hơn 300.000 người học quốc tế.

Theo số liệu từ Bộ Tư pháp Hàn Quốc do tờ The Chosun Daily dẫn lại, tổng số du học sinh Việt Nam cư trú quá hạn visa tại quốc gia này đã lên tới 26.217 người. Trong đó, nhóm học tiếng diện D-4-1 và D-4-7 chiếm đến 89,4% với 19.413 trường hợp, còn nhóm học chương trình cấp bằng diện D-2 ghi nhận 6.804 người, tương đương 68,4% số lưu trú bất hợp pháp cùng diện. Tình trạng này phản ánh mặt trái trong bối cảnh Việt Nam lần đầu vượt Trung Quốc để trở thành cộng đồng du học sinh đông nhất tại Hàn Quốc với 96.834 người. Phân tích nguyên nhân trên tạp chí Korean Journal of International Migration, PGS Kim Gyu-chan từ Đại học Quốc gia Gangneung Wonju chỉ ra rằng rào cản chuyển đổi sang visa lao động tay nghề diện E-1 đến E-7 là nút thắt cốt lõi. Quy định hiện hành buộc người tốt nghiệp phải tìm việc đúng chuyên ngành với mức lương quy định, đồng thời doanh nghiệp tiếp nhận cũng phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe. Những điều kiện ngặt nghèo này đã đẩy không ít sinh viên, đặc biệt thuộc khối ngành khoa học xã hội hoặc muốn làm việc tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vào con đường cư trú bất hợp pháp. Trước thực trạng số lượng quá hạn tập trung cao nhất tại tỉnh Gyeonggi và các khu vực lân cận, Chủ tịch Ủy ban Giáo dục thuộc Quốc hội Hàn Quốc Kim Hee-jung đã kêu gọi một cuộc cải tổ triệt để. Bà Kim cho rằng các trường đại học cần chấm dứt cuộc đua chiêu sinh liều lĩnh và siết chặt quy trình quản lý visa còn lỏng lẻo. Hệ thống giáo dục đại học cần chuyển dịch tư duy từ việc mở rộng số lượng sang kiểm soát chặt chẽ chất lượng đào tạo nhằm ngăn chặn nguy cơ người học bị xử phạt, trục xuất hoặc cấm nhập cảnh.