Ông Trần Thanh Thảo - Phó chánh văn phòng Liên đoàn Lao động TP.HCM - trao đổi tại họp báo chiều 1-10 - Ảnh: KỲ PHONG
Tại họp báo kinh tế - xã hội TP.HCM chiều 1-10, ông Trần Thanh Thảo - Phó chánh văn phòng Liên đoàn Lao động TP.HCM - thông tin theo khảo sát bước đầu, có khoảng 3.200 trường hợp đoàn viên, công nhân, người lao động có nhu cầu thuê nhà ở và 30.400 trường hợp có nhu cầu thuê mua, mua nhà ở xã hội.
Thực tiễn cho thấy phần lớn người lao động hiện nay thuê trọ tại các khu dân cư tự phát, điều kiện về diện tích, an toàn, phòng cháy chữa cháy và hạ tầng xã hội còn hạn chế.
Theo ông Thảo, hiện nay chính sách tín dụng nhà ở xã hội đã có bước hỗ trợ đáng kể, lãi suất cho vay tại Ngân hàng Chính sách xã hội đối với chương trình nhà ở xã hội đang ở mức 5,4%/năm.
Tuy nhiên đối với người lao động, vấn đề quan trọng là phải có sản phẩm nhà ở phù hợp ngay từ đầu, đặc biệt là nhà ở cho thuê và thuê mua với diện tích, vị trí và mức giá phù hợp với thu nhập.
Tính đến nay, Liên đoàn Lao động TP.HCM đã ký biên bản thỏa thuận hợp tác cùng 9 doanh nghiệp, với tổng số khoảng 128.000 căn nhà ở dự kiến phát triển đến năm 2030.
Một số dự án đã cơ bản hoàn thiện hồ sơ và dự kiến khởi công, như dự án Hoa Sen An Hạ dự kiến khởi công trong quý 4-2026 với 1.853 căn hộ tại xã Tân Vĩnh Lộc. Một số dự án khác đang hoàn thiện thủ tục và dự kiến khởi công trong năm 2027, một số doanh nghiệp khác đang tiếp tục nghiên cứu, tìm kiếm quỹ đất phù hợp.
Từ thực tiễn triển khai, ông Trần Thanh Thảo cũng chỉ rõ 2 nhóm vấn đề cần tập trung tháo gỡ, bao gồm quỹ đất sạch và thủ tục đầu tư. Liên đoàn Lao động TP.HCM kiến nghị tiếp tục thực hiện hiệu quả cơ chế "luồng xanh", ưu tiên tháo gỡ các thủ tục đối với dự án nhà ở xã hội.
Đồng thời rà soát quỹ đất công, quỹ nhà tái định cư chưa sử dụng và các quỹ đất phù hợp để bổ sung nguồn cung nhà ở cho công nhân.
Với các dự án mới, cần nghiên cứu cơ chế phối hợp liên thông giữa các sở, ngành, địa phương ngay từ khâu xác định quỹ đất, quy hoạch, thủ tục đầu tư và xây dựng; song song công khai tiến độ xử lý để doanh nghiệp có cơ sở chủ động triển khai.
Nhà ở công nhân gắn chặt với hệ thống hạ tầng xã hội
Liên đoàn Lao động TP.HCM đang triển khai mô hình liên kết "3 bên" giữa tổ chức công đoàn - doanh nghiệp đầu tư nhà ở - người sử dụng lao động và người lao động. Trong quá trình kết nối và phối hợp triển khai các dự án, công đoàn định hướng mô hình nhà ở công nhân gắn với nơi làm việc, thiết chế công đoàn và hệ thống hạ tầng xã hội như trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế, văn hóa, thể thao, thương mại và giao thông công cộng.
Vị trí nhà ở cũng cần được tính toán gắn với nơi làm việc và hệ thống giao thông. Do đó đơn vị mong muốn các dự án nhà ở công nhân trong thời gian tới được quy hoạch theo hướng "nơi ở - nơi làm việc - dịch vụ thiết yếu - giao thông" có sự kết nối đồng bộ.
Nghĩ về những căn nhà ở xã hội có chi phí sống vừa sứcNhà ở xã hội không phải chỉ là bài toán xây được thật nhiều căn với giá thật thấp mà còn phải là: “Chúng ta muốn những con người sống trong đó sẽ có một cuộc sống thế nào?”.