Bỏ qua điều hướng

Houthi tấn công Ả Rập Xê Út: Chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Houthi tấn công Ả Rập Xê Út: Chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Lực lượng Houthi tại Yemen ngày 19.9 tuyên bố đã thực hiện hai chiến dịch quân sự nhắm vào Ả Rập Xê Út. Sự leo thang gần đây đã đẩy Riyadh vào một tình thế tiến thoái lưỡng nan: tiếp tục các cuộc không kích nhằm ngăn chặn nhóm này chiếm thêm lãnh thổ Yemen, hay lùi bước với hy vọng tránh được các cu...

Phía Houthi cho biết đã tấn công một địa điểm nhạy cảm tại Riyadh. Nhiều người đã nhìn thấy cột khói lớn bốc lên từ khu vực trông giống như kho nhiên liệu tại sân bay, kèm theo ngọn lửa. Chuyện này đã lâu rồi không xảy ra. Đã nhiều năm trôi qua kể từ lần cuối Riyadh bị tấn công ở quy mô như thế này.

Ông Timour Azhari, phóng viên Reuters, cho biết: “Đây là cuộc xung đột đã kéo dài suốt 11 năm, và Ả Rập Xê Út đã tham gia vào đó trong suốt 11 năm qua. Thái tử [Ả Rập Xê Út] đã phát động cuộc chiến này với sức mạnh không quân áp đảo vào năm 2015”.

Đã 11 năm trôi qua với biết bao máu, mồ hôi và nước mắt, nhưng Yemen vẫn chìm trong xung đột, còn Houthi vẫn có khả năng chiếm giữ lãnh thổ và đe dọa Ả Rập Xê Út.

Diễn biến leo thang có ý nghĩa gì đối với Ả Rập Xê Út?

“Tôi nghĩ họ không quá ngạc nhiên về năng lực của Houthi, mà ngạc nhiên hơn về việc nhóm này lại chọn con đường - hay hành động - như vậy. Kể từ năm 2022, Ả Rập Xê Út đã tiến hành đàm phán với Houthi. Họ đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn với nhóm này. Họ đang nỗ lực thúc đẩy một tiến trình chính trị để đưa Houthi tham gia, đi kèm với đó là những cam kết về sự công nhận tính chính danh cũng như các khoản hỗ trợ tài chính”, ông Azhari nói.

Lực lượng Houthi tấn công Ả Rập Xê Út: Chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo? - Ảnh 1.

Lực lượng Houthi ăn mừng việc giành được thêm lãnh thổ sau một chiến dịch tấn công quy mô lớn ở miền tây Yemen, ngày 14.9.2026

ẢNH: REUTERS

Chính vì vậy, Ả Rập Xê Út dường như khá tin tưởng rằng Houthi sẽ tiếp tục đi theo lộ trình đó bất chấp tình hình leo thang trong khu vực. Và chúng ta thực sự đã chứng kiến tình thế đảo chiều trong vài tháng gần đây.

Giờ đây, trọng tâm thảo luận chủ yếu xoay quanh câu hỏi: liệu chúng ta có thể lôi kéo lực lượng Houthi tham gia vào một tiến trình chính trị một lần nữa hay không? Và nếu không thể, thì có lẽ giải pháp quân sự là lựa chọn duy nhất. Liệu chúng ta có thể thực hiện giải pháp quân sự đó không?.

“Liệu Ả Rập Xê Út có đủ quyết tâm theo đuổi một giải pháp quân sự như vậy, khi mà nó có thể dẫn đến những đợt tấn công dồn dập nhắm vào các cơ sở hạ tầng trọng yếu của vương quốc này?”, phóng viên Azhari đặt câu hỏi.

Ả Rập Xê Út có đồng minh nào?

Mỹ đã công khai từ chối việc tham gia trực tiếp vào hoạt động quân sự. Nước này hiện đang cung cấp hỗ trợ tình báo và giúp Ả Rập Xê Út lên kế hoạch cho một cuộc phản công tiềm năng.

“Như vậy, có thể nói Mỹ đang có những động thái hỗ trợ nhất định, nhưng chắc chắn họ không muốn sa lầy vào một cuộc xung đột khác tại một eo biển khác. Trong khi đó, Ả Rập Xê Út đang tìm kiếm các đối tác khác để hợp tác”.

Theo phóng viên Azhari, “Cho đến nay, chúng ta chưa thấy bất kỳ bước tiến đáng kể nào trên phương diện này. Hiệp ước Mecca - một thỏa thuận quốc phòng được Ả Rập Xê Út ký kết với Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan vài tuần trước - vẫn chưa đi vào thực tiễn; đồng thời, liên minh phòng thủ hàng hải đa quốc gia được kỳ vọng cũng chưa thực sự chứng tỏ được hiệu quả hay sức mạnh thực tế. Tính đến thời điểm hiện tại, Ả Rập Xê Út dường như đang phải đơn độc đối mặt với tình thế này”.

Rủi ro và thách thức đối với Ả Rập Xê Út là gì?

Thời điểm hiện tại đang trở nên vô cùng khó khăn đối với vương quốc này cũng như giới lãnh đạo của họ. Nếu nhìn vào chiến lược của Ả Rập Xê Út trong thập niên qua, có thể thấy nó dựa trên chiến lược chuyển đổi quốc gia mang tên ‘Tầm nhìn 2030’ (Vision 2030). Chiến lược này bao gồm các dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn, với mục tiêu thực sự là chuyển đổi vương quốc từ một nơi chỉ xuất khẩu dầu mỏ thành một điểm đến thu hút du khách, nơi mọi người có thể đến để tham quan, giải trí và khám phá.

“Điều này đòi hỏi một khu vực tương đối ổn định, nhưng rõ ràng là tình hình hiện tại đang đi ngược lại với hướng đi đó”, theo ông Azhari.

Đợt tấn công mới đây của lực lượng Houthi vào kho nhiên liệu tại sân bay ở thủ đô Riyadh ngày 19.9 đã chấm dứt giai đoạn tương đối yên bình tại Ả Rập Xê Út. Cuộc xung đột kéo dài 11 năm kể từ khi Thái tử Ả Rập Xê Út phát động chiến dịch quân sự năm 2015 vẫn chưa thể chấm dứt dẫu vương quốc này đã đổ vào đây nhiều nguồn lực. Việc Houthi tiếp tục mở rộng kiểm soát lãnh thổ và đe dọa an ninh Riyadh cho thấy tính chất phức tạp cùng nguy cơ leo thang bạo lực bế tắc tại Yemen. Từ năm 2022, chính quyền Riyadh đã chủ động theo đuổi con đường đàm phán chính trị thông qua thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời cam kết hỗ trợ tài chính và công nhận tính chính danh cho Houthi. Tuy nhiên, hành động quân sự bất ngờ gần đây của Houthi đã đẩy Ả Rập Xê Út vào tình thế tiến thoái lưỡng nan giữa việc tiếp tục đối thoại hay quay lại giải pháp quân sự. Một chiến dịch quân sự mới có thể sẽ kéo theo hàng loạt đợt phản công dồn dập của Houthi nhắm thẳng vào các cơ sở hạ tầng kinh tế và năng lượng trọng yếu của chính vương quốc này. Ở thời điểm hiện tại, khả năng tự vệ và răn đe của Ả Rập Xê Út gặp nhiều thách thức lớn khi các đồng minh chủ chốt đều tỏ ra hạn chế trong việc can thiệp trực tiếp. Phía Mỹ công khai từ chối tham gia chiến dịch quân sự mới và chỉ dừng lại ở mức hỗ trợ tình báo cũng như lập kế hoạch phản công. Trong khi đó, các thỏa thuận phòng thủ như Hiệp ước Mecca ký với Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan hay liên minh hàng hải đa quốc gia vẫn chưa đem lại hiệu quả thực tế khiến Riyadh đứng trước nguy cơ phải đơn độc đối phó với tình hình.