Houthi: Từ nhóm dân quân ô hợp thành thế lực địa chính trị nặng ký

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Theo Reuters, việc lực lượng Houthi chiếm được đoạn bờ biển cuối cùng của Yemen quanh eo biển Bab el-Mandeb đã mang lại cho nhóm này một thắng lợi chiến lược quan trọng, cho phép họ tấn công tàu thuyền và gây sức ép lên thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Theo nhà báo Angus McDowell của Hãng tin Reuters, đã có sự chuyển biến thực sự của lực lượng Houthi so với trước đây. Giờ đây, Houthi là một lực lượng có năng lực máy bay không người lái (UAV) và tên lửa đạn đạo cho phép họ gây ảnh hưởng đáng kể hơn đối với thế giới.

Houthi có thể ít nhiều chặn đứng hoạt động xuất khẩu dầu của Ả Rập Xê Út, kiểm soát ngõ ra biển Đỏ - một trong những tuyến hàng hải thương mại quan trọng nhất thế giới.

Lực lượng này đang sử dụng các loại vũ khí mạnh mẽ mà chỉ một thập niên trước đây chẳng ai có thể hình dung ra được.

Lực lượng Houthi đang thể hiện sức mạnh ra sao?

Những gì đã xảy ra vào tuần trước là lực lượng Houthi đã có một bước tiến rất đột ngột trên bờ biển Đỏ. Điều này cũng cho phép họ chiếm được đoạn lãnh thổ cuối cùng quanh eo biển Bab el-Mandeb.

Từ đây, Houthi có thể dễ dàng bắn vào các tàu thuyền đi qua bằng nhiều loại đạn dược khác nhau.

Và điều đó thực sự đã mang lại cho lực lượng này một thắng lợi chiến lược lớn.

Iran đã giúp Houthi như thế nào?

Mối quan hệ giữa Iran và lực lượng Houthi ban đầu phát triển khá từ tốn, nhưng hiện giờ hai bên đang hợp tác khá chặt chẽ.

Trong một thời gian dài, lực lượng Houthi không được coi là nằm cùng nhóm với các đồng minh khu vực lớn khác của Iran, bao gồm Hezbollah tại Lebanon và một số lực lượng dân quân Iraq.

Điều chúng ta thấy hiện nay là một lực lượng Houthi chịu nhiều ảnh hưởng từ Iran và cũng sẵn sàng hợp tác rất chặt chẽ với Iran trong bức tranh chiến lược lớn hơn ở Trung Đông.

Houthi: từ đội dân quân ô hợp thành thế lực địa chính trị nặng ký - Ảnh 1. — Các tay súng Houthi sau vụ tấn công nhắm vào lực lượng được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn tại khu vực tỉnh Al-Jawf, Yemen

Bước tiến của Houthi hỗ trợ Iran ra sao?

Bối cảnh rộng lớn của diễn biến này là cuộc chiến của Mỹ với Iran. Và Iran vốn đã phần nào khóa được eo biển Hormuz - tuyến đường thủy quan trọng nhất thế giới về năng lượng.

Nhưng rất nhiều dầu, đặc biệt là dầu từ Ả Rập Xê Út, vẫn tìm được đường ra bằng đường ống dẫn tới các cảng trên biển Đỏ của nước này, và từ đó xuôi xuống biển Đỏ, qua eo biển Bab el-Mandeb để tới các thị trường châu Á.

Giờ đây, hoạt động của lực lượng Houthi thực sự đang giúp người Iran đóng lại tuyến đường đó đối với năng lượng vùng Vịnh, và như vậy đột nhiên gây áp lực lớn hơn rất nhiều lên các thị trường năng lượng toàn cầu.

Và đây là diễn biến thực sự có lợi cho Iran, xét về nỗ lực tổng thể của Tehran nhằm trụ vững trước chiến dịch của Mỹ và sống sót qua cuộc chiến này.

Việc Houthi kiểm soát đoạn bờ biển cuối cùng của Yemen quanh eo biển Bab el-Mandeb đánh dấu bước chuyển quan trọng về vị thế quân sự và địa chính trị của lực lượng này. Theo Reuters, từ một nhóm dân quân từng bị xem là ô hợp, Houthi nay sở hữu UAV và tên lửa đạn đạo đủ sức đe dọa tàu thuyền, tác động đến xuất khẩu dầu của Ả Rập Xê Út và gây sức ép lên thị trường năng lượng toàn cầu. Bước tiến đột ngột trên bờ biển Đỏ giúp Houthi tiếp cận một trong những điểm nghẽn hàng hải quan trọng nhất thế giới. Từ khu vực quanh Bab el-Mandeb, lực lượng này có thể sử dụng nhiều loại đạn dược để tấn công tàu thuyền qua lại, qua đó biến quyền kiểm soát lãnh thổ tại Yemen thành công cụ gây ảnh hưởng vượt xa biên giới quốc gia. Năng lực mới của Houthi gắn liền với quan hệ ngày càng chặt chẽ với Iran. Ban đầu, nhóm này chưa được xếp ngang hàng với những đồng minh khu vực chủ chốt của Tehran như Hezbollah tại Lebanon hay một số lực lượng dân quân Iraq, nhưng hiện đã chịu ảnh hưởng lớn hơn từ Iran và sẵn sàng phối hợp trong chiến lược rộng hơn tại Trung Đông. Ý nghĩa của Bab el-Mandeb càng nổi bật trong bối cảnh đối đầu giữa Mỹ và Iran, khi Tehran đã tạo sức ép tại eo biển Hormuz, tuyến đường thủy quan trọng nhất thế giới về năng lượng. Dầu của Ả Rập Xê Út vẫn có thể được vận chuyển bằng đường ống tới các cảng trên biển Đỏ, rồi đi qua Bab el-Mandeb để tới thị trường châu Á, nhưng hoạt động của Houthi đang đe dọa cả lối thoát này, qua đó gia tăng áp lực lên nguồn cung năng lượng vùng Vịnh và củng cố đòn bẩy chiến lược của Iran.