Iran dọa phong toả các tuyến đường 'bất hợp pháp' qua eo biển Hormuz

Nguồn ảnh: Tiền Phong

Iran tuyên bố vẫn kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz và cảnh báo sẽ phong tỏa một số tuyến vận tải mà Tehran cho là “bất hợp pháp”, trong khi Mỹ khẳng định tuyến hàng hải chiến lược này vẫn đang mở. Iran nói đàm phán với Mỹ ‘vô nghĩa’, Washington tuyên bố cuộc chiến với Tehran gần như 'đã kết thúc' ...

Ông Mohammad Reza Naqdi, chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và là cố vấn cho Lãnh tụ tối cao của Iran hôm thứ Tư (7/10) cho biết, một số tuyến đường vận chuyển qua eo biển dọc bờ biển Oman sẽ sớm bị đóng cửa.

Theo ông Naqdi, những tuyến này được hình thành bằng cách nổ mìn và phá hủy đá, cho phép các tàu nhỏ vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz trước khi chuyển sang các tàu chở dầu lớn. Ông gọi hoạt động này là “buôn lậu” và cho rằng lượng dầu được vận chuyển theo cách này không đủ để chứng minh giao thông qua eo biển đã trở lại bình thường.

“Eo biển Hormuz đã bị đóng cửa và lực lượng vũ trang của Cộng hòa Hồi giáo Iran hoàn toàn kiểm soát nó”, ông Naqdi tuyên bố, đồng thời khẳng định các hạn chế sẽ được duy trì cho đến khi “yêu cầu chính đáng” được đáp ứng.

Trước đó, Iran từng đề nghị mở lại eo biển nếu Washington giảm áp lực quân sự và dỡ bỏ phong tỏa các cảng của nước này.

Tuy nhiên, trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đưa ra đánh giá trái ngược, khẳng định eo biển Hormuz “vẫn mở” và Iran đã “mất hoàn toàn quyền kiểm soát” tuyến hàng hải này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng cho biết quân đội nước này đang hỗ trợ các tàu chở dầu đi qua eo biển, đồng thời tuyên bố lưu lượng vận chuyển đã tăng lên hơn 20 triệu thùng mỗi ngày.

Dữ liệu sơ bộ của Kpler cho thấy xuất khẩu dầu thô trong khu vực đã phục hồi đáng kể. Tính đến ngày 30/9, mức trung bình 7 ngày đạt khoảng 18,3 triệu thùng/ngày, bao gồm cả lượng dầu được vận chuyển qua các tuyến khác ngoài eo biển Hormuz.

Dù hoạt động vận tải đã phục hồi, rủi ro an ninh tại khu vực vẫn ở mức cao. Nhà chức trách Ấn Độ cho biết tàu chở dầu On Peace, mang cờ Panama, đã bị một vật thể lạ tấn công gần Oman hôm 7/10, khiến 12 thành viên thủy thủ đoàn bị thương. Chưa có bên nào nhận trách nhiệm về vụ việc.

Căng thẳng hàng hải tại Trung Đông tiếp tục leo thang khi giới chức quân sự Iran cảnh báo sẽ phong tỏa các tuyến vận tải dọc bờ biển Oman bị coi là bất hợp pháp. Ông Mohammad Reza Naqdi, chỉ huy cấp cao Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), khẳng định eo biển Hormuz hiện vẫn do Tehran kiểm soát chặt chẽ và lưu lượng tàu nhỏ lách qua các bãi đá không phản ánh sự bình thường hóa. Quan chức này tuyên bố mọi hạn chế sẽ tiếp tục duy trì cho đến khi các yêu cầu của Iran được đáp ứng đầy đủ. Trái ngược với quan điểm từ Tehran, chính quyền Mỹ kiên quyết bác bỏ nhận định trên và tuyên bố tuyến hàng hải chiến lược này vẫn duy trì hoạt động thông suốt. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhận định Iran đã mất hoàn toàn quyền kiểm soát tuyến đường, trong khi Tổng thống Donald Trump cho biết quân đội Mỹ đang tích cực hỗ trợ các tàu dầu với lưu lượng vận chuyển vượt mốc 20 triệu thùng mỗi ngày. Thực tế dữ liệu từ Kpler cũng ghi nhận tín hiệu phục hồi khi sản lượng xuất khẩu dầu thô bình quân 7 ngày đạt khoảng 18,3 triệu thùng mỗi ngày tính đến ngày 30/9. Bất chấp các nỗ lực bảo đảm an ninh từ phía Mỹ, rủi ro địa chính trị tại vùng vịnh vẫn đang đe dọa trực tiếp đến an toàn vận tải thương mại quốc tế. Sự cố tàu dầu On Peace mang cờ Panama bị tấn công bởi vật thể lạ gần Oman hôm 7/10 khiến 12 thuyền viên bị thương là minh chứng rõ nét cho thấy tình hình an ninh còn diễn biến hết sức phức tạp. Hiện chưa có bên nào nhận trách nhiệm về vụ tấn công trong bối cảnh các nỗ lực đàm phán giải tỏa áp lực quân sự và cấm vận giữa hai bên vẫn chưa đạt được đồng thuận.