Một tàu chở dầu hư hại sau khi bị Iran tấn công hồi tháng 9 - Ảnh: REUTERS
Theo Đài Al Jazeera, ngày 12-10, Hải quân Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công một siêu tàu chở dầu (VLCC) tìm cách vượt eo biển Hormuz bằng "tuyến đường trái phép".
Theo thông báo đăng trên trang tin Sepah News của IRGC, con tàu đã trúng hỏa lực và bốc cháy.
Iran cảnh báo tàu tắt định vị
IRGC cáo buộc con tàu đã tắt bộ phát tín hiệu nhận dạng và phớt lờ cảnh báo của hải quân Iran.
Hồi cuối tuần qua, tư lệnh hải quân IRGC Ali Ozmaei từng răn đe rằng mọi tàu tắt bộ phát tín hiệu để tránh bị phát hiện khi đi qua eo biển sẽ bị coi là "thù địch" và phải đối mặt với phản ứng nghiêm khắc.
Cùng ngày, Tổng tư lệnh IRGC Ahmad Vahidi tuyên bố: "Không cường quốc ngoài khu vực nào có quyền đe dọa, duy trì sự hiện diện bá quyền hay can thiệp vào eo biển Hormuz và vịnh Ba Tư".
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng lên tiếng khẳng định Tehran đang nghiêm túc theo đuổi các nỗ lực ngoại giao trên trường quốc tế nhằm đạt được lợi ích quốc gia.
Phát biểu trên Telegram, ông nêu một trong những ưu tiên đối ngoại của Iran là dùng ngoại giao kinh tế để chấm dứt các lệnh trừng phạt của Mỹ và phương Tây.
Tehran muốn làm trung gian Saudi - Houthi
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phát biểu hồi đầu tháng 10 - Ảnh: AFP
Cũng theo Al Jazeera, Iran vừa đề nghị đứng ra tạo điều kiện cho đàm phán giữa Saudi Arabia và lực lượng Houthi ở Yemen sau khi hai bên cùng tiến hành một loạt đòn tấn công chống lại nhau.
Cụ thể, ngày 12-10, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei khẳng định Tehran có thiện chí làm trung gian giữa Houthi và Riyadh, đồng thời kêu gọi các bên đối thoại.
"Chúng tôi tuyệt đối không muốn sự thù địch và chiến tranh tiếp diễn giữa hai quốc gia Hồi giáo", ông Baghaei tuyên bố.
Thông báo trên được đưa ra sau khi Ngoại trưởng Iran Araghchi đã điện đàm với người đồng cấp Saudi Arabia Faisal bin Farhan Al Saud ngày 11-10.
Đây là lần tiếp xúc đầu tiên được công khai giữa hai ngoại trưởng kể từ khi Houthi đẩy mạnh tấn công Saudi Arabia. Cuộc điện đàm diễn ra sau khi Houthi tấn công sân bay quốc tế ở thủ đô Riyadh làm 14 người thiệt mạng hôm 10-10.
Trả lời Al Jazeera, bà Negar Mortazavi, nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm Chính sách quốc tế (Washington), khẳng định Tehran là đồng minh và có sức ảnh hưởng với Houthi, dù không thể quyết định thay lực lượng này.
Khi ngỏ ý làm cầu nối với Riyadh, Iran đang tự đặt mình vào vị thế một bên không thể thiếu trong bất kỳ dàn xếp cấp khu vực nào.
Bà Mortazavi cho rằng bước đi lần này nằm trong nỗ lực lớn hơn của Tehran nhằm gắn các cuộc xung đột trong khu vực lại với nhau.
Mục tiêu chính trị xa hơn là một dàn xếp không chính thức về không xâm phạm lẫn nhau, giữa một bên là Iran cùng các đồng minh và bên kia là Mỹ cùng các đối tác khu vực.
Muốn vậy, chiến sự phải chấm dứt trên nhiều mặt trận, trong đó có Yemen và Lebanon, chứ không chỉ gói gọn trong xung đột Mỹ - Iran.
"Rốt cuộc, thông điệp của Tehran là an ninh khu vực không thể bị chia cắt. Saudi Arabia không thể có được an ninh trước các đợt tấn công trong khi Iran và các đồng minh vẫn chịu sức ép quân sự và kinh tế", bà Mortazavi khẳng định.
Biến "gánh nặng" thành "tài sản"
Khoảnh khắc sân bay King Khalid ở Riyadh bị tập kích ngày 10-10 khiến 14 người thiệt mạng - Ảnh: REUTERS
Cũng trả lời Al Jazeera, ông Andreas Krieg, chuyên gia an ninh Trung Đông tại Đại học King's College London, nhận định Iran đang tìm cách biến Yemen từ một gánh nặng quân sự thành "tài sản ngoại giao".
Theo ông Krieg, Tehran hiểu rằng Saudi Arabia đang chật vật đẩy lùi những bước tiến về lãnh thổ của Houthi, nhất là quanh Taiz và khu vực eo biển Bab al-Mandeb, dù Riyadh đã đẩy mạnh chiến dịch quân sự.
"Đề xuất của ông Araghchi là nỗ lực nhằm định vị Iran như một phần của giải pháp cho cuộc khủng hoảng mà chính Iran cũng góp phần duy trì", ông nói.
Ông Krieg còn chỉ ra một yếu tố về Saudi Arabia quan trọng trong các cuộc tiếp xúc gần đây giữa nước này và Iran.
Ông phân tích: "Riyadh ngày càng không thoải mái với việc phụ thuộc vào Washington, thất vọng vì Mỹ ít mặn mà can thiệp ở Yemen và cũng không muốn lại phải trông cậy vào Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE). Iran nhìn thấy cơ hội để chứng minh rằng làm việc với Tehran có thể mang lại điều mà các quan hệ đối tác an ninh truyền thống của Saudi Arabia khó làm được".
Bị ông Trump chê "hành xử kém", Houthi dọa đáp trả Mỹ
Tổng thống Mỹ Donald Trump - Ảnh: AFP
Theo Hãng tin AFP, ngày 12-10, ông Mohammed al-Bukhaiti, thành viên Văn phòng chính trị của Houthi, đã cảnh báo Mỹ sẽ hứng chịu đòn đáp trả nhanh chóng và "đau đớn" nếu tham chiến ở Yemen.
"Nếu Mỹ tham gia cuộc tấn công nhằm vào Yemen, chúng tôi sẽ không chần chừ khi quyết định đáp trả. Sẽ có một phản ứng nhanh chóng và đau đớn nhắm vào Mỹ cùng mọi lợi ích của nước này trong khu vực", ông Bukhaiti khẳng định.
Ông Al Bukhaiti cũng cảnh báo nhân viên, người lao động tại các cơ sở dầu mỏ và sân bay của Saudi Arabia hãy tránh xa những địa điểm này vì chúng đã trở thành "mục tiêu hợp pháp".
Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích Houthi đang "hành xử rất kém".
Trước đó, ngay sau vụ tấn công vào sân bay Riyadh hôm 10-10, ông Trump đã nói Washington sẽ xem xét khả năng tham gia các cuộc không kích của Saudi Arabia nhằm vào lực lượng này, nhưng chưa đưa ra quyết định.
Đàm phán bế tắc, Mỹ - Iran giằng co eo biển HormuzKể từ cuối tháng 9, Iran bắt đầu gia tăng trở lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu tại eo biển Hormuz, trong nỗ lực giành lại lợi thế kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược trước Mỹ.