Bỏ qua điều hướng
•

Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản

Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Tiếng trống paranưng, kèn saranai hòa cùng điệu múa quạt thiếu nữ Chăm làm sống dậy không gian tín ngưỡng bên tháp cổ Pô Sah Inư. Lễ hội Katê là dịp cộng đồng người Chăm tưởng nhớ tổ tiên, gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống.

Từ sáng sớm nay 10.10, đông đảo đồng bào Chăm từ nhiều địa phương đã hội tụ về tháp Pô Sah Inư (phường Phú Thủy, Lâm Đồng) để dự lễ rước y trang của nữ thần từ dưới chân tháp lên đền tháp cổ. Đây là nghi lễ quan trọng trong lễ hội Katê truyền thống của đồng bào Chăm theo đạo Bà La Môn.

Tham dự nghi lễ này có bà Nguyễn Thị Thuận Bích, Phó chủ tịch HĐND tỉnh Lâm Đồng; ông Tôn Thiện San, Giám đốc Sở VH-TT-DL tỉnh Lâm Đồng, cùng đại diện các ban ngành của tỉnh.

Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản- Ảnh 1.

Lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng tặng hoa và quà cho 2 sư cả, đại diện đồng bào Chăm nhân lễ hội Katê

ẢNH: QUẾ HÀ

Phát biểu chào mừng, ông Tôn Thiện San gửi lời chúc mừng đến đồng bào Chăm nhân dịp đón mừng lễ hội Katê; đồng thời khẳng định đây là lễ hội truyền thống đặc sắc, mang đậm bản sắc văn hóa Chăm. Lễ hội được Đảng và Nhà nước quan tâm bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể, góp phần gìn giữ bản sắc dân tộc và làm phong phú thêm nền văn hóa Việt Nam.

Ngay sau đó, đoàn rước y trang với sự tham gia của các chức sắc, thầy cả, thầy pháp, các bô lão, thanh thiếu niên và đội múa quạt gồm những thiếu nữ Chăm ở Ma Lâm (xã Hàm Thuận) bắt đầu hành trình lên tháp.

Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản- Ảnh 2.

Chuẩn bị lễ rước y trang lên tháp

ẢNH: QUẾ HÀ

Trong tiếng trống paranưng rộn ràng, tiếng kèn saranai réo rắt hòa cùng tiếng chiêng ngân vang, kiệu y trang của thần được cung nghinh từ khu vực tổ chức lễ dưới chân tháp lên đồi Bà Nài, nơi tọa lạc tháp cổ Pô Sah Inư.

Khi đoàn rước đến tháp, các chức sắc tiến hành nghi thức mở cửa tháp, tắm bệ thờ Linga - Yoni, mặc y trang cho bệ thờ, sau đó cử hành đại lễ dâng cúng, tạ ơn nữ thần Pô Sah Inư, các vị thần linh và ông bà, tổ tiên.

Trước cửa tháp cổ, những thiếu nữ Chăm uyển chuyển trong điệu múa quạt, hòa cùng âm thanh nhạc lễ truyền thống, tạo nên không gian vừa linh thiêng, vừa rực rỡ sắc màu văn hóa Chăm.

Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản- Ảnh 3.
Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản- Ảnh 4.
Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản- Ảnh 5.
Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản- Ảnh 6.

Múa đội nước của thiếu nữ Chăm trên sân khấu

ẢNH: QUẾ HÀ

Lễ hội Katê tại di tích tháp Pô Sah Inư được UBND tỉnh Bình Thuận trước đây (nay thuộc tỉnh Lâm Đồng) phục dựng từ năm 2005 và duy trì tổ chức hằng năm vào đầu tháng 7 theo lịch Chăm, thường rơi vào đầu tháng 10 dương lịch.

Việc phục dựng lễ hội nhằm khôi phục, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa phi vật thể, cùng các nghi lễ tín ngưỡng truyền thống đặc sắc của đồng bào Chăm theo đạo Bà La Môn.

Không chỉ là dịp tưởng nhớ nữ thần Pô Sah Inư, các vị thần linh và tổ tiên, Katê bên tháp Chăm Pô Sah Inư còn gửi gắm ước vọng về mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Từ ngày 9.10, đông đảo đồng bào Chăm ở Ma Lâm (xã Hàm Thuận), Phan Hiệp (xã Bắc Bình), Phan Thanh (xã Hồng Thái) và nhiều địa phương thuộc Bình Thuận trước đây đã tề tựu bên tháp cổ, tham gia các hoạt động văn hóa truyền thống như thi làm bánh gừng, dệt vải, nấu ăn và biểu diễn kèn saranai.

Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản- Ảnh 7.
Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản- Ảnh 8.
Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản- Ảnh 9.
Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản- Ảnh 10.
Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản- Ảnh 11.
Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản- Ảnh 12.

Du khách quốc tế ở Mũi Né đến xem lễ hội Katê sáng nay 10.10

ẢNH: QUẾ HÀ

Sự hội tụ của cộng đồng Chăm trong ngày hội không chỉ góp phần gìn giữ những phong tục, nghi lễ truyền thống mà còn tạo không gian giao lưu, kết nối các thế hệ. Qua đó, nghệ thuật truyền thống và các trò chơi dân gian như giã gạo, làm bánh gừng, đội nước… được giới thiệu rộng rãi đến người dân và du khách trong, ngoài nước.

Bên tháp cổ Pô Sah Inư, lễ hội Katê tiếp tục là dịp để những giá trị văn hóa Chăm được trao truyền qua các thế hệ, đồng thời lan tỏa vẻ đẹp của di sản văn hóa vật thể và phi vật thể trong đời sống cộng đồng.

Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản- Ảnh 13.
Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản- Ảnh 14.
Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản- Ảnh 15.
Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản- Ảnh 16.

Thiếu nữ Chăm trong trang phục truyền thống với điệu quá quạt

ẢNH: QUẾ HÀ

Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản- Ảnh 17.

Lễ hội Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư mở đầu cho lễ hội Katê của đồng bào Chăm theo đạo Bà La Môn

ẢNH: QUẾ HÀ

Katê bên tháp cổ Pô Sah Inư: Sắc màu văn hóa Chăm giữa miền di sản- Ảnh 18.

Cổng tháp Pô Sah Inư trên đường Nguyễn Thông, phường Phú Thủy là địa chỉ tham quan thu hút đông đảo du khách hằng năm

ẢNH: QUẾ HÀ

Sáng ngày 10.10, đồng bào Chăm theo đạo Bà La Môn từ nhiều địa phương đã tề tựu về di tích Pô Sah Inư để cử hành lễ hội Katê truyền thống. Sự kiện có sự tham dự của lãnh đạo Hội đồng nhân dân và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng, khẳng định sự quan tâm sâu sắc của Nhà nước đối với công tác bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể. Tâm điểm của ngày hội là nghi thức rước kiệu y trang từ chân đồi Bà Nài lên đền tháp cổ trong âm vang rộn rã của trống paranưng và kèn saranai. Tại khu vực đền tháp, các vị chức sắc tôn giáo đã tiến hành tuần tự các nghi lễ thiêng liêng gồm mở cửa tháp, tắm bệ thờ Linga - Yoni, thay y trang và dâng lễ tạ ơn nữ thần Pô Sah Inư cùng tổ tiên. Điệu múa quạt uyển chuyển của các thiếu nữ Chăm trước cửa tháp cổ tiếp tục tạo nên một không gian tín ngưỡng trang nghiêm và đậm đà bản sắc. Được phục dựng từ năm 2005 và duy trì đều đặn vào đầu tháng 7 lịch Chăm, lễ hội Katê không chỉ mang ý nghĩa cầu mong mưa thuận gió hòa mà còn là không gian cố kết cộng đồng bền chặt qua nhiều thế hệ. Bên cạnh phần lễ trang trọng, chuỗi hoạt động hội thi dệt vải, làm bánh gừng và biểu diễn nhạc cụ dân tộc đã thu hút đông đảo du khách trong nước lẫn quốc tế đến trải nghiệm chiều sâu di sản.
amung