Sáng 10/10, nhằm ngày 1/7 Chăm lịch, tháp Pô Klông Garai, phường Đô Vinh, tỉnh Khánh Hòa rộn ràng đón bước chân hàng nghìn đồng bào Chăm về dự Lễ hội Katê năm 2026. Trong không gian linh thiêng của ngôi tháp cổ thờ vua Pô Klông Garai (1151-1205), vị vua được người Chăm tôn kính là “Thần thủy lợi”, các nghi lễ truyền thống được cử hành trang trọng, mở đầu những ngày hội tưng bừng của cộng đồng.
Với đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn, Katê là cái Tết lớn trong năm, là dịp tri ân tổ tiên, tưởng nhớ các vị thần đã chở che, phù hộ cho mùa màng tươi tốt, cuộc sống bình an. Trong dòng người về tháp, những bộ trang phục truyền thống rực rỡ hòa cùng nhịp trống, tiếng kèn và những bước múa uyển chuyển, tạo nên bức tranh văn hóa đậm sắc màu Chăm.
Không khí lễ hội đã rộn ràng từ một ngày trước đó. Tại đền Pô Nưgar và tháp Pô Rômê ở xã Phước Hữu, đồng bào Chăm, Raglai cùng nhau thực hiện các nghi lễ đón rước y trang Nữ thần Pô Nưgar, vị thần mẹ được người Chăm tôn kính, gắn với truyền thuyết về sự truyền dạy nghề trồng lúa, trồng bông, dệt vải và những phong tục truyền thống.
Trong tiếng nhạc lễ ngân vang, những nghi thức được trao truyền qua nhiều thế hệ tiếp tục hiện diện giữa đời sống hôm nay. Katê vì thế không chỉ là dịp sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là nơi hội tụ những giá trị văn hóa, nghệ thuật và ký ức cộng đồng, góp phần gìn giữ bản sắc dân tộc Chăm trong dòng chảy văn hóa Việt Nam.
Dịp này, lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa đến dự, tặng quà, chúc mừng các vị chức sắc và đồng bào Chăm. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ diễn ra sôi nổi, thu hút đông đảo người dân và du khách. Tiếng trống Ginăng, tiếng kèn Saranai hòa cùng điệu múa truyền thống của các thiếu nữ Chăm làm bừng lên không khí vui tươi, đậm đà bản sắc.
Sau khi các nghi lễ chính tại Tháp Pô Klông Garai kết thúc vào buổi trưa cùng ngày, niềm vui Katê tiếp tục lan tỏa trong cộng đồng. Trong ba ngày tiếp theo, bà con về thăm gia đình, thăm hỏi người thân, chúc nhau những điều tốt lành; đồng thời hóa giải những bất hòa, khép lại chuyện buồn của năm cũ, vun đắp tình làng nghĩa xóm.
Từ không gian linh thiêng nơi đền tháp đến niềm vui sum vầy trong từng mái nhà, Katê đang trở thành ngày hội chung của đồng bào Chăm, Raglai và Kinh ở phía nam tỉnh Khánh Hòa. Những nhịp trống, điệu múa và nghi lễ cổ truyền không chỉ lưu giữ hồn cốt văn hóa Chăm mà còn kết nối cộng đồng, làm phong phú thêm bức tranh đoàn kết, đa dạng văn hóa của các dân tộc Việt Nam.
NGUYỄN TRUNG