Phát triển kinh tế đa tầng
Được thành lập trên cơ sở hợp nhất 2 xã: Tu Mơ Rông và Đăk Hà từ ngày 1/7/2025, xã Tu Mơ Rông là một trong những địa phương nghèo thuộc khu vực phía tây tỉnh Quảng Ngãi.
Cụ thể, hạ tầng chưa đồng bộ, giao thông cách trở, dân trí thấp, tập quán canh tác lạc hậu; 95% dân số là đồng bào Xơ Đăng, chủ yếu sống bằng nông nghiệp tự cung tự cấp, chưa tiếp cận được kỹ thuật hiện đại. Đặc biệt, thiên tai xảy ra thường xuyên, gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản.
Trong bối cảnh đó, Đảng bộ và chính quyền xã Tu Mơ Rông xác định rõ hướng phát triển kinh tế đa tầng, dựa trên tiềm năng đặc hữu của địa phương. Theo đó, lấy cây cà-phê xứ lạnh làm chủ lực, bảo vệ và phát triển rừng, trồng dược liệu, chăn nuôi dưới tán rừng, gắn với phát triển du lịch cộng đồng, bản sắc văn hóa địa phương.
“Từ chỗ phụ thuộc vào cây mì, cây lúa, xã đã mạnh dạn chuyển sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao như cà-phê xứ lạnh, dược liệu, đặc biệt là sâm Ngọc Linh”, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tu Mơ Rông Trần Quốc Huy chia sẻ và cho biết thêm, trong nhiều năm qua, Công ty cổ phần sâm Ngọc Linh Kon Tum (K5) đã đồng hành cùng địa phương trong công tác bảo tồn nguồn gene, mở rộng diện tích trồng sâm và xây dựng chuỗi liên kết sản xuất với người dân dưới tán rừng.
Để hiện thực hóa định hướng phát triển bền vững, xã tích cực thu hút doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia liên kết sản xuất, phát triển cây cà-phê, dược liệu, du lịch.
Cùng với phát triển nông nghiệp, Tu Mơ Rông đẩy mạnh phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa Xơ Đăng, từng bước hình thành mô hình phát triển bền vững dựa trên các trụ cột: Cà-phê, trồng rừng, chăn nuôi, dược liệu và du lịch.
Song song đó, xã chú trọng đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng giao thông, nước tự chảy đến tận các khu sản xuất; lắp điện chiếu sáng cho 9/9 thôn, làng; nâng cấp cơ sở vật chất trường học và nâng cao chất lượng y tế, an sinh xã hội.
Với sự nỗ lực không ngừng nghỉ, kinh tế-xã hội xã Tu Mơ Rông có chuyển biến tích cực, đời sống người dân từng bước được cải thiện.
Hướng tới phát triển bền vững
Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tu Mơ Rông Trần Quốc Huy, thời gian tới, địa phương tập trung phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa, chú trọng các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao như cà-phê xứ lạnh, cây dược liệu và một số cây trồng đặc trưng.
Toàn xã hiện có khoảng 792ha cà-phê với diện tích cho thu hoạch khoảng 389,22ha, sản lượng ước đạt 525 tấn/năm. Riêng năm 2026, địa phương trồng mới khoảng 234ha cà-phê, vượt kế hoạch đề ra, trong đó có 202ha cà-phê xứ lạnh.
Đối với cây dược liệu, toàn xã có 15,46ha sâm Ngọc Linh và khoảng 317,45ha các loại dược liệu khác; định hướng hình thành khoảng 559ha vùng dược liệu tập trung; 6 sản phẩm cà-phê, dược liệu trên địa bàn đã được công nhận OCOP 3 sao.
Xã Tu Mơ Rông đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng diện tích cà-phê lên khoảng 1.400ha, mở rộng vùng dược liệu, từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung gắn với xây dựng thương hiệu, chế biến và tiêu thụ.
Du lịch từng bước khởi sắc, đưa Tu Mơ Rông thành điểm đến hấp dẫn, thu hút khoảng 2.000 lượt khách/năm. Thu nhập bình quân đầu người tăng mạnh, từ mức 30 triệu đồng/người/năm lên 35 triệu đồng/người/năm.
Công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc Xơ Đăng đạt nhiều thành tựu. Các lễ hội truyền thống, nghệ thuật dân gian và hoạt động tại các làng văn hóa được duy trì và phát triển, góp phần làm sống dậy nét đẹp văn hóa đặc trưng của cộng đồng địa phương.
Với định hướng phát triển bền vững cùng những tiềm năng sẵn có, Tu Mơ Rông tự tin bước vào kỷ nguyên mới với sự vươn lên mạnh mẽ, sẵn sàng đối mặt với thách thức, tận dụng cơ hội trong tương lai.
HIỂN CỪ - BÁ THANH