Khi mày râu bị bạo hành, bịt tai mà nhịn cho êm

Một nghiên cứu tổng quan về cách ứng phó và tổn thương tâm lý nam giới là nạn nhân của bạo hành từ bạn đời đăng trên tạp chí Public Health năm 2026. Tổng hợp 36 nghiên cứu định tính về chủ đề này tại 5 châu lục ghi nhận nam giới có thể chịu bạo lực thể chất, tâm lý và tình dục, với những cách đối phó như né tránh, xem nhẹ vấn đề hoặc rời khỏi mối quan hệ. Sự kỳ thị và nỗi sợ bị xem là mất nam tính cũng có thể khiến họ khó tìm kiếm hỗ trợ.

Nhiều ý kiến cho rằng đây cũng là vấn đề lớn trong hôn nhân, nhưng thường bị xem nhẹ, bỏ qua.  

Bị bạo hành, mắng mỏ "làm gì cũng không xong"

Trong các vụ bạo hành gia đình chúng tôi ghi nhận thực tế, chiếm đa số là nữ giới ở hoàn cảnh nạn nhân, nhưng cũng có không ít vụ lại là người chồng. Những trường hợp này thường phải tìm hiểu thật kỹ mới biết, vì các ông thường chọn im lặng, không muốn tâm sự "nỗi buồn khó kể cùng ai".

Bị vợ đánh đến sưng mặt, có lần còn bị hai người con trai giữ lại để mẹ đánh, ông Hoàng Văn B. (40 tuổi, ngụ xã Phước Sơn, TP Đồng Nai) vẫn chọn cách im lặng. Sau mỗi lần như vậy, ông lại trở về với công việc thường ngày, như thể trong nhà chưa từng xảy ra chuyện gì.

Một lần, người trong xóm bắt gặp ông B. với khuôn mặt sưng vù. Hỏi chuyện, ông chỉ nói trận đòn bắt nguồn từ chuyện làm ăn, tính toán không được như ý rồi im lặng. Khi hỏi có giận vợ không, ông lắc đầu: “Tôi cũng có cái sai, có những việc làm chưa tốt nên không dám trách bả”.

• Bắt tạm giam người chồng đâm vợ tử vong rồi lái ô tô bỏ đi

• Vợ chồng cựu Thủ tướng Malaysia: 7 thập niên bên nhau, bách niên giai lão

• Thu nhập hơn 35 triệu/tháng, vợ chồng tôi vẫn chật vật chi tiêu

Nhà có hơn một héc ta đất, cuộc sống vợ chồng không phải lúc nào cũng dư dả. Hồi đó, ông B. chỉ học hết lớp 2, không rành tính toán. Muốn kiếm thêm tiền lo gia đình, ông xoay xở đủ cách, khi thì bán điều, lúc mua bán bông... Thấy việc gì có thể kiếm ra tiền, ông đều thử.

Song chuyện làm ăn của ông không phải lúc nào cũng gặp may. Có năm, ông mua điều của người khác thì giá đã cao ngất ngưởng, lời chẳng được bao nhiêu. 

Đến năm ông tự làm thì lại thất mùa, tiền bỏ ra nhiều nhưng thu về chẳng được bao nhiêu. Cứ tính cách này, làm cách khác, chuyện kiếm tiền của ông vẫn lúc được lúc mất.

Ông còn đi làm môi giới đất đai bên ngoài để kiếm thêm. Nhiều hôm, từ sáng sớm ông chạy hết vườn này sang vườn khác, tối mịt mới về. Thu nhập bấp bênh nhiều lần trở thành nguyên nhân vợ chồng lời qua tiếng lại. Trong lúc nóng giận, vợ thường lôi chuyện ông học chưa hết lớp 2 ra chì chiết. “Có học hành tới đâu mà tính toán, làm ăn gì cũng không xong”, ông thuật lại.

Từ chuyện kiếm tiền, làm ăn đến cách lo cho gia đình, ông B. thường bị đem so với những người chồng khác trong xóm. Vợ càng nói lớn, ông càng im, nhiều khi chỉ lặng lẽ bỏ ra ngoài cho qua chuyện. Thấy ông không đáp lại, vợ càng buông lời cay đắng: “Bị câm hay sao mà không biết mở miệng ra nói?”.

Nhẹ thì ông B. hứng những cái lườm nguýt, nặng hơn là những trận đòn, đồ đạc bị đập vỡ. Mỗi khi giận chồng, vợ không cho nằm cùng giường, bắt ông ôm gối ra ngoài ngủ.

Người ta dần quen với việc ông B. ít nói. “Sao ông không nói lại?”, “Sao không bỏ vợ cho rồi?”. Nghe vậy, ông chỉ cười: “Nhiều lúc tôi cũng muốn ký vô tờ đơn ly dị lắm chứ, vì tính tình bả khó ưa. Mà nghĩ đi nghĩ lại thôi cứ nhịn cho êm chuyện. Giờ sống vì con vì cái. Tính bả hay càm ràm vậy chứ cũng lo cho cái gia đình này”.

Đủ lý do bạo lực

Bị nhắc nhở đi đánh bóng chuyền về muộn, tối 8-5-2023, tại huyện Quan Hóa, Thanh Hóa, vợ chồng anh H. (35 tuổi) và chị T. (27 tuổi) xảy ra cãi vã. Anh đá vào chiếc chảo trên bếp, thấy vậy chị dùng chảo đánh vào đầu anh rồi bỏ đi một lúc. Sau đó, anh dùng gương xe máy hỏng đánh vợ.

Rạng sáng 13-4-2025, tại TP Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk, chị T.H. (29 tuổi) bất ngờ dùng dao cứa cổ chồng là anh V.Q. (31 tuổi) khi anh ngủ. Nạn nhân bỏ chạy nhưng tiếp tục bị vợ truy đuổi, chém vào đầu.

 “Thương cho roi cho vọt”, kể cả với chồng

Chừng 22h, dãy trọ ở Phú Giáo (Bình Dương cũ) ai cũng giật mình bởi tiếng chửi của chị B.N. (46 tuổi). Chồng chị đi nhậu thay vì đi đón con học thêm về. Gọi chồng bằng “mày”, chị vừa khóc vừa ném đồ đạc. Khi một bà cụ lên tiếng nhắc nhở, chị mới nhỏ giọng.

Đó là cảnh cách đây vài tháng. Hiện chị ở với hai con gái, còn chồng đã về quê một thời gian. Chị N. thương chồng con, mỗi ngày chị nhận việc lặt vặt làm, thời gian còn lại chăm sóc gia đình. Bình thường chị hài hước, được lối xóm yêu quý.

Không hiểu sao khi giận lên, chị chửi, tát chồng, xem chồng như cái bao bố. Còn chồng thì cố nhịn cho "êm nhà". Hàng xóm khuyên, chị ừ rồi lại y nguyên.

Trường hợp anh L.T.H. ở phường An Lạc, TP.HCM cũng là nỗi buồn khó kể. Vợ chồng cưới nhau 15 năm, đã có hai con đủ nếp tẻ. Chị bán quần áo, anh làm tự do và chạy thêm "cò đất". Chuyện vợ chồng căng thẳng bắt đầu nặng dần từ cách đây 5 năm, khi thị trường nhà đất đóng băng, anh không bán được nữa. 

"Trước đó, tôi luôn đưa tiền đủ cho vợ chi tiêu cơ bản trong gia đình, nhưng từ năm 2022 thì số tiền này khi dày khi mỏng vì việc môi giới nhà đất bất lợi. Vợ tôi bình thường đã hay chì chiết tôi mỗi khi làm gì cô không ưng ý. Từ khi thu nhập tôi bị giảm, cô ấy càng dễ nóng nảy hơn. Lời chì chiết rất dễ bùng nổ thành chửi bới bất cứ lúc nào", anh H. buồn rầu tâm sự. 

Vợ chồng ở chung nhà nội, nên anh cố nhịn cho êm nhà, còn người vợ thấy anh "xuống nước" lại càng làm tới. Nhiều lần cô bùng nổ tới mức đập phá đồ đạc và mấy lần còn ném cả chén cơm vào chồng ngay trước mặt con.  Ở nhà nội không được, họ phải ra thuê nhà, nhưng người vợ lại càng làm dữ hơn. Còn anh vẫn đang chọn nhịn để không phơi chuyện xấu trong nhà ra cho hàng xóm cười ... 

Tình trạng căng thẳng đến mức anh gần như im lặng, còn người vợ thì nói anh là "thằng chồng vô hình, vô trách nhiệm". Mỗi khi cô ở nhà, anh lại chọn ra ngoài để đỡ ồn ào ảnh hưởng hai con. 

Theo ThS, luật gia Phạm Văn Chung (Sở Tư pháp tỉnh Quảng Ngãi), hành vi bạo lực gia đình không phân biệt giới tính. Xuất phát từ chồng hay vợ, đó đều là hành vi xâm phạm nghiêm trọng thể xác, tinh thần, ảnh hưởng hạnh phúc gia đình và xa hơn là gây mất trật tự an toàn xã hội.

Theo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022, pháp luật quy định cụ thể 16 nhóm hành vi được xác định là bạo lực gia đình như hành hạ, ngược đãi, đánh đập, đe dọa; cố ý khác xâm hại đến sức khỏe, tính mạng; lăng mạ, chì chiết; cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm; cưỡng ép quan hệ tình dục... 

"Rất nhiều hành vi được xem là bạo lực gia đình, như nhiều hành vi mà nhiều người trước đây coi là bình thường, như chửi bới, nói tục, chì chiết… bạn đời", ông Chung cảnh báo.

Cuộc sống vợ chồng thường có nhiều mâu thuẫn bột phát, không kiểm soát được có thể dẫn đến hậu quả nguy hiểm, có thể biến nỗi đau về tinh thần thành nỗi đau thể xác, vô tình biến nạn nhân hay người trong cuộc trở thành tội phạm. 

Tùy mức độ, hành vi có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội danh: Tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu (Điều 185 BLHS); tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác (Điều 134 BLHS); tội bức tử (Điều 130 BLHS); hay tội giết người (Điều 123 BLHS), nếu hành vi dẫn đến hậu quả đau lòng.

(Còn tiếp)

Theo Cục Thống kê, kết quả Điều tra biến động dân số và kế hoạch hóa gia đình thời điểm 1-4-2025 cho thấy 2,7% dân số từ 15 tuổi trở lên đang trong tình trạng ly hôn và 0,3% đang ly thân. Tính chung, tỉ lệ người từ 15 tuổi trở lên đã ly hôn hoặc ly thân là 3,0%, tăng 0,9 điểm phần trăm so với năm 2019. Tỉ lệ ly hôn ở thành thị cao hơn nông thôn. Và độ tuổi kết hôn cũng đang tăng hơn trước.

Những cuộc hôn nhân đổ vỡ bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân. Trong đó, bạo lực gia đình là một trong những yếu tố dẫn đến tan vỡ.

Gây tổn thương tâm lý sâu sắc

NCS.ThS.Chế Dạ Thảo, Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Phát triển năng lực người học - Trường đại học HUTECH chia sẻ rằng, bạo lực thể chất gây tổn thương sâu sắc đến tâm lý nam giới. Họ có thể rơi vào trạng thái lo âu, xấu hổ, mất cảm giác an toàn và dần hình thành tâm lý cảnh giác trong chính mối quan hệ thân mật.

Nếu kéo dài, tình trạng này có thể dẫn đến mất ngủ, căng thẳng, né tránh, giảm lòng tự trọng, thậm chí xuất hiện các triệu chứng sang chấn tâm lý. Những tổn thương này khiến họ cảm thấy bị hạ thấp và mất quyền kiểm soát đối với cuộc sống của mình.

"Trẻ em như búp trên cành…" - có lẽ ai cũng từng nghe câu ấy. Thế nhưng gần đây mở mạng ra là thấy không ít cảnh ngược đãi, bạo hành trẻ, mặc dù pháp luật xử lý nghiêm. Tại sao vậy?