Khi nghi có học sinh ngộ độc thực phẩm, hiệu trưởng là người phát ngôn duy nhất - Thanh Niên

Tại TP.HCM, khi nghi có học sinh ngộ độc thực phẩm, đơn lẻ bất thường hoặc đồng loạt, về mặt phát ngôn truyền thông, hiệu trưởng là người phát ngôn chính thức, duy nhất của nhà trường.

Sở An toàn thực phẩm TP.HCM mới ban hành văn bản hướng dẫn các cơ sở giáo dục trên địa bàn TP.HCM thực hiện công tác phòng ngừa, ứng phó, xử lý sự cố an toàn thực phẩm trong trường học có tổ chức bữa ăn bán trú, căng tin. Văn bản gửi tới Sở GD-ĐT TP.HCM, các UBND phường, xã, đặc khu.

4 bước khẩn cấp trường học phải triển khai ngay khi nghi có học sinh ngộ độc thực phẩm

Theo Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, khi phát hiện học sinh có biểu hiện nghi ngờ ngộ độc thực phẩm (đau bụng, buồn nôn, nôn ói, tiêu chảy, chóng mặt, sốt...) đơn lẻ bất thường hoặc đồng loạt, cơ sở giáo dục phải triển khai ngay 4 bước khẩn cấp:

Hành động khẩn cấp tại chỗ;
Phân luồng, sơ cứu và chuyển viện cấp cứu;
Đánh giá quy mô và kích hoạt hỗ trợ;
Báo cáo khẩn cấp, phát ngôn và phối hợp điều tra.

Ngay khi phát hiện học sinh nghi ngộ độc thực phẩm, ban giám hiệu nhà trường phải ra lệnh dừng ngay việc sử dụng và phân phối toàn bộ thực phẩm, món ăn, nước uống của bữa ăn nghi ngờ. Tổ trưởng bếp/quản lý căn tin lập tức niêm phong khu vực chế biến, tủ lưu mẫu thức ăn, thức ăn thừa và kho nguyên liệu; trích xuất, bảo lưu dữ liệu camera khu vực bếp trong ngày xảy ra sự cố.

Cần dừng ngay việc giao lô hàng cùng loại đến trường và các điểm trường khác.

Niêm phong giữ nguyên hiện trạng lô nguyên liệu, suất ăn cùng lô tại cơ sở sản xuất; cử đại diện có thẩm quyền đến trường phối hợp xử lý.

Cung cấp ngay thông tin thành phần nguyên liệu, phụ gia cho nhân viên y tế để phục vụ cấp cứu.

Phân luồng sơ cứu và chuyển viện cấp cứu: Thấy số ca tăng nhanh phải gọi ngay cấp cứu 115

Nhân viên y tế trường học (phối hợp giáo viên, bảo mẫu) cần đưa học sinh về phòng y tế, tiến hành sơ cứu ban đầu. Lưu giữ bệnh phẩm ban đầu, thu giữ ngay chất nôn hoặc mẫu phân đầu tiên của học sinh vào túi/lọ sạch, đậy kín, bảo quản lạnh để bàn giao cho đoàn điều tra.

Phân luồng xử trí y tế: Với trường hợp nhẹ (rải rác), cần chăm sóc tại phòng y tế, thông báo phụ huynh đón về hoặc hướng dẫn theo dõi tại nhà.

Trường hợp nặng (sốt cao, khó thở, tiêu chảy, nôn ói, mất nước nặng...) hoặc số ca tăng nhanh, phải gọi ngay cấp cứu 115 và liên hệ cơ sở y tế gần nhất; huy động xe trường/xe hợp đồng chuyển viện cấp cứu kịp thời, tuyệt đối không trì hoãn, cử giáo viên đi cùng để theo dõi học sinh.

Đánh giá quy mô và kích hoạt hỗ trợ

Ngay sau khi sơ cứu ban đầu, ban hoặc tổ an toàn thực phẩm nhà trường đánh giá nhanh số lượng học sinh mắc để kích hoạt phương án tương ứng:

Cấp độ 1 (quy mô nhỏ: dưới 10 ca mắc, mức độ nhẹ): Nhà trường chủ động xử lý tại chỗ dưới sự tư vấn chuyên môn của trạm y tế cấp xã.
Cấp độ 2 (quy mô vừa: từ 10 đến dưới 30 ca mắc), phải đề nghị trạm y tế cấp xã điều động nhân lực, phương tiện đến trường hỗ trợ sơ cứu, phân loại bệnh nhân. Huy động toàn bộ lực lượng giáo viên, nhân viên nhà trường hỗ trợ đưa đón học sinh đến bệnh viện tuyến gần nhất.
Cấp độ 3 (quy mô lớn: từ 30 ca mắc trở lên hoặc có ca diễn biến nặng), hiệu trưởng phải kích hoạt kịch bản khẩn cấp; báo cáo khẩn đến UBND cấp xã và Sở An toàn thực phẩm, Sở Y tế, Sở GD-ĐT. UBND cấp xã trực tiếp đến hiện trường chỉ huy điều hành; phối hợp Sở Y tế, Trung tâm Cấp cứu 115 thiết lập điểm sơ cứu, phòng khám dã chiến ngay tại trường để phân loại, xử trí tại chỗ, tránh dồn bệnh nhân gây quá tải tại cơ sở y tế. Công an cấp xã: Phối hợp điều tiết giao thông trước cổng trường phục vụ xe cứu thương; bảo đảm an ninh trật tự và bảo vệ hiện trường bếp ăn.

Báo cáo khẩn cấp, phát ngôn và phối hợp điều tra

Văn bản hướng dẫn của Sở An toàn thực phẩm TP.HCM cho biết việc báo cáo khẩn phải hoàn thành trong vòng 1 giờ, đến trạm y tế và UBND cấp xã và Sở An toàn thực phẩm, Sở Y tế, Sở GD-ĐT TP.HCM.

Khi thông tin đến phụ huynh, giáo viên chủ nhiệm thông báo trung thực, bình tĩnh về tình hình sức khỏe học sinh cho phụ huynh; hướng dẫn phối hợp theo dõi, tránh gây hoang mang dư luận.

"Phát ngôn truyền thông: hiệu trưởng là người phát ngôn chính thức duy nhất của nhà trường (phối hợp theo định hướng của Sở An toàn thực phẩm và chính quyền địa phương). Cán bộ, giáo viên, nhân viên không tự ý đăng tải hình ảnh, thông tin chưa kiểm chứng các kênh không gian mạng xã hội", trích hướng dẫn của Sở An toàn thực phẩm TP.HCM.

Nhà trường cần phối hợp cơ quan điều tra chuyên môn, trong đó có bàn giao nguyên trạng mẫu lưu thức ăn, mẫu bệnh phẩm thu thập được, sổ kiểm thực 3 bước, hóa đơn chứng từ và danh sách học sinh (người ăn, người mắc, người không mắc) cho đoàn điều tra ngộ độc thực phẩm.

Trường học phải chuẩn bị nguồn lực, kịch bản sẵn sàng ứng phó sự cố an toàn thực phẩm

Sở An toàn thực phẩm TP.HCM hướng dẫn các trường học cần ban hành Quy trình nội bộ phòng ngừa, ứng phó, xử lý sự cố an toàn thực phẩm bằng văn bản, niêm yết công khai; tổ chức diễn tập định kỳ ít nhất 1 lần/năm học trước khi bước vào năm học mới (với kịch bản ngộ độc thực phẩm từ 30 ca mắc trở lên).

Niêm yết danh bạ số điện thoại khẩn cấp tại phòng y tế và khu vực nhà ăn:Trạm y tế cấp xã, cấp cứu 115, UBND cấp xã, công an cấp xã, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, Sở GD-ĐT. Bố trí tại phòng y tế trường học cơ số thuốc, dụng cụ sơ cấp cứu ban đầu và các trang thiết bị cần thiết khác.