Với nhiều gia đình người Việt sinh sống ở nước ngoài, nỗi lo con trẻ dần xa rời tiếng Việt và những nét văn hóa quen thuộc của quê hương luôn hiện hữu theo năm tháng.
Từ mong muốn giữ lại sợi dây kết nối ấy, những lớp học múa và nhạc cụ truyền thống do Tổ chức Giao lưu Văn hóa Việt-Australia (VACEO) tổ chức vào mỗi chiều thứ Bảy tại Bankstown, Sydney, đã ra đời.
Một buổi chiều tháng 10 đầy nắng, khi nhóm phóng viên TTXVN tại Sydney tới thăm lớp học, các cô trò đang tất bật tập bài mới cho chương trình Viet Soul 3 - “Dấu ấn Phù Sa,” dự kiến diễn ra ngày 17/10.
Từ bên ngoài sảnh Nhà hát Bryan Brown tại Bankstown, tiếng trống cơm đã vang lên rộn rã. Trong lớp, hơn 10 em nhỏ sắp thành hàng, chăm chú nhìn theo từng động tác của cô giáo Minh Hà Patmore. Những đôi tay nhỏ thoăn thoắt gõ lên mặt trống, tiếng “tùng, tùng, cắc” nối nhau đều đặn.
Giữa một góc Sydney, âm thanh ấy bất chợt gợi cảm giác rất gần gũi, như thể một khoảng không gian Việt Nam đang được giữ lại giữa nhịp sống xa xứ.
Trong giờ nghỉ, Lexi Phạm, một trong những học viên của lớp, hào hứng kể rằng em mới bắt đầu học trống từ đầu năm 2026 nhưng nhanh chóng yêu thích loại nhạc cụ này.
Lexi nói: “Lúc chơi trống, con cảm thấy mình rất ‘người Việt Nam.’ Đây là điều mà con không có được ở trường học bình thường."
Một điểm rất thú vị là khi trò chuyện với chúng tôi, Lexi chủ động sử dụng tiếng Việt. Với em, tiếng Anh vẫn là ngôn ngữ quen thuộc nhất trong học tập và cuộc sống thường ngày, nhưng những buổi học cuối tuần đang giúp em có thêm một môi trường để nghe, nói và hiểu tiếng Việt nhiều hơn.
Em chia sẻ: “Ở đây ai cũng nói chuyện với con bằng tiếng Việt. Trước đây, con không giỏi tiếng Việt lắm, nhưng sau các buổi tập, con bắt đầu hiểu thêm và nói tốt hơn."
Bạn nhỏ Daniel Ngo cũng có cảm nhận như vậy. Trước khi đến lớp, Daniel chưa từng chơi trống. Sau những nhịp đầu còn lạ lẫm, đến nay, Daniel đã dần khám phá thêm một khả năng của bản thân và quan trọng hơn là hiểu thêm về âm nhạc Việt Nam.
Theo cậu bé, mỗi khi cô giáo giải thích về một bài nhạc, một nhạc cụ hay câu chuyện văn hóa gắn với nó, những điều trước đây còn xa lạ trở nên gần gũi hơn và đó cũng là cách để Việt Nam bớt xa trong cảm nhận của một đứa trẻ sinh ra và lớn lên ở Australia.
Ngồi bên cạnh lắng nghe các học trò trò chuyện, cô giáo Minh Hà không giấu được niềm vui. Từng là trưởng nhóm và là thành viên sáng lập ban nhạc dân tộc đương đại Mặt Trời Đỏ, sau khi sang Australia định cư, chị có thời gian tạm gác lại niềm đam mê với âm nhạc dân tộc. Nhưng nỗi nhớ quê hương và mong muốn được tiếp tục làm điều gì đó với âm nhạc Việt chưa bao giờ thực sự nguôi đi.
Chị Minh Hà cho biết: “Tôi luôn nghĩ mình cần làm một điều gì đó để gắn kết cộng đồng, để các cháu người Việt sinh ra tại Australia khi lớn lên biết về cội nguồn và hiểu văn hóa của mình phong phú như thế nào.”
Với chị, lớp học vì thế không chỉ đơn thuần là nơi dạy các em cách đánh một nhạc cụ. Đằng sau mỗi bài tập còn là những câu chuyện về quê hương, về phong tục, về những âm thanh mà có thể nhiều em chưa từng được nghe trong đời sống hằng ngày.
Cũng mang theo một nỗi niềm tương tự là nghệ sỹ múa Bạch Vân, từng là solist của Nhà hát Ca múa nhạc dân tộc Bông Sen và giảng viên Trường Múa Thành phố Hồ Chí Minh trước khi sang Australia định cư.
Khi nhận được lời mời cộng tác với VACEO, chị gần như không phải suy nghĩ lâu. Theo chị Bạch Vân, dạy múa dân tộc cho trẻ em sinh ra ở Australia có một khó khăn rất riêng. Nhiều em gần như không có khái niệm rõ ràng về các vùng miền hay cộng đồng dân tộc ở Việt Nam, nên mỗi bài múa đều phải bắt đầu từ câu chuyện về nguồn gốc, trang phục, đạo cụ và những nét văn hóa phía sau động tác.
Chị nói: “Các con ban đầu chưa biết nhiều nhưng khi nhìn thấy đạo cụ, được mặc trang phục và nghe kể câu chuyện thì rất hào hứng. Các bé đều rất thích và yêu bộ môn múa."
Chính sự háo hức ấy khiến nghệ sỹ Bạch Vân ấp ủ kế hoạch mở một lớp múa riêng tại Sydney với thời lượng học dài hơn và nội dung bài bản hơn. Chị mong các em không chỉ học động tác mà còn từng bước làm quen với sự đa dạng của văn hóa Việt Nam từ Bắc vào Nam. Để rồi, một ngày nào đó, các em có thể tự tin mang những điệu múa ấy tới các lễ hội đa văn hóa tại Australia.
Chị chia sẻ: “Ở các festival của nhiều cộng đồng khác, tôi thấy họ đều mang bản sắc của mình ra giới thiệu. Tôi cũng mong văn hóa Việt Nam có thể hiện diện nhiều hơn theo cách như vậy."
Đáng chú ý, đằng sau mỗi buổi học còn có một sự kiên trì khác, ít được nhìn thấy hơn, nhưng lại quan trọng không kém. Đó là sự đồng hành của các bậc phụ huynh.
Chị Nguyễn Thị Quỳnh Vân, mẹ của một học sinh trong lớp nhạc cụ của cô Minh Hà, cho biết gia đình chị sống khá xa Bankstown. Mỗi tuần, chị phải lái xe khoảng 1,5 giờ cho một lượt để đưa con đến lớp, rồi dành thêm từ 2 đến 4 tiếng chờ con học trước khi quay về. Dẫu vậy, chị vẫn cho rằng quãng thời gian ấy là một sự đánh đổi xứng đáng. Sau khoảng 3 tháng, chị nhận thấy con ngày càng mong chờ tới cuối tuần, thích nói tiếng Việt với cô giáo và bạn bè hơn. Qua nhóm trò chuyện của lớp, khả năng đọc và viết tiếng Việt cũng dần cải thiện. Chị nói: “Ba tháng vừa qua là một chặng đường rất giàu về văn hóa và cảm xúc đối với cả gia đình tôi."
Chia sẻ với nhóm phóng viên TTXVN, cô giáo Minh Hà cho biết việc duy trì những lớp học như vậy không hề dễ. Người Việt ở Sydney sinh sống rải rác, quãng đường đi lại xa, trình độ tiếng Việt của các em không giống nhau, trong khi sỹ số có thể thay đổi qua từng tuần. Giáo viên vì thế phải tự điều chỉnh giáo án, tăng hình ảnh, câu chuyện và cách giải thích trực quan để các em dễ tiếp nhận hơn.
Bên cạnh đó còn là những bài toán rất thực tế về phòng học, kinh phí và chi phí tổ chức. Thế nhưng vào mỗi chiều thứ Bảy, lớp học vẫn sáng đèn. Những tiếng trống cơm vẫn đều đặn vang lên. Những bước múa vẫn được tập đi tập lại. Và những câu tiếng Việt, đôi khi còn chưa thật tròn vành rõ chữ, vẫn được các em nhỏ cố gắng sử dụng giữa cô giáo và bạn bè. Có lẽ, với những gia đình người Việt xa quê, việc giữ gìn văn hóa đôi khi bắt đầu từ những điều giản dị như thế./.
(TTXVN/Vietnam+)