Không được ký thay, nhận hộ lương hưu, trợ cấp

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam yêu cầu siết việc chi trả lương hưu, trợ cấp bằng tiền mặt; không để nhân viên ký thay, nhận hộ hoặc khấu trừ tiền của người hưởng để thu hồi các khoản vay, nợ ngân hàng.

BHXH Việt Nam vừa yêu cầu BHXH các tỉnh, thành phố và Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (VNPost) chấn chỉnh việc chi trả lương hưu, các chế độ BHXH, trợ cấp thất nghiệp và quản lý người hưởng.

Theo BHXH Việt Nam, tại một số địa phương, việc kiểm soát ủy quyền chưa chặt chẽ; chưa lưu đầy đủ chữ ký mẫu, hình ảnh của người hưởng, người được ủy quyền hoặc chưa đối chiếu đầy đủ thông tin trước khi chi trả.

BHXH kiểm soát chặt trả lương hưu bằng tiền mặt, nhận thay- Ảnh 1. — BHXH kiểm soát chặt trả lương hưu bằng tiền mặt

Đáng chú ý, còn trường hợp nhân viên chi trả kết hợp bán hàng, thu nợ, ký nhận thay người hưởng; việc cập nhật biến động người hưởng tại một số nơi chưa kịp thời.

BHXH Việt Nam yêu cầu khi trả tiền mặt, nhân viên phải kiểm tra giấy tờ tùy thân, thông tin ủy quyền, đối chiếu hình ảnh và chữ ký của người hưởng hoặc người được ủy quyền. Không được trả tiền cho người nhận thay nếu không có văn bản ủy quyền hoặc văn bản đã hết hạn; nhân viên chi trả không được ký thay, nhận hộ.

Nhân viên bưu điện cũng không được khấu trừ trực tiếp lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp thất nghiệp để thu hồi các khoản vay, nợ ngân hàng; không được lôi kéo, ép buộc người hưởng sử dụng các dịch vụ khác.

Nếu thực hiện không đúng hợp đồng dẫn đến chi trả sai, đơn vị bưu điện phải bồi hoàn số tiền chi sai và tiền lãi phát sinh cho cơ quan BHXH trong vòng 2 ngày làm việc kể từ khi phát hiện.

Gần 1 triệu người chưa khớp thông tin CCCD

Theo BHXH Việt Nam, năm 2025, cả nước có 12.449 trường hợp phải thu hồi tiền hưởng sai do bưu điện báo giảm chậm.

Đến tháng 8.2026, còn 947.989 người hưởng có thông tin chưa khớp với căn cước công dân hoặc chưa cập nhật số căn cước.

Cơ quan bưu điện được yêu cầu tiếp tục rà soát thông tin người hưởng, đặc biệt với người cao tuổi, người ủy quyền nhận thay trong thời gian dài, người nhiều tháng chưa nhận tiền hoặc không có mặt tại nơi cư trú.

Việc kiểm tra trực tiếp tại nơi cư trú phải thực hiện ít nhất một lần mỗi năm, lưu ý người trên 80 tuổi, người ốm đau không có khả năng đi lại và người mất năng lực hành vi dân sự.

Với người đang định cư ở nước ngoài, nhận lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng qua tài khoản hoặc ủy quyền cho người khác nhận thay, bưu điện phải phối hợp xác minh thông tin hằng năm hoặc khi có nghi ngờ.

BHXH Việt Nam cũng yêu cầu BHXH các địa phương tăng kiểm tra hoạt động chi trả của bưu điện nhằm hạn chế tình trạng chi sai chế độ.

Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa ban hành văn bản chỉ đạo BHXH các tỉnh, thành phố phối hợp cùng Tổng công ty Bưu điện Việt Nam chấn chỉnh công tác chi trả lương hưu và các chế độ trợ cấp. Quyết định này xuất phát từ thực trạng một số địa phương lới lỏng kiểm soát ủy quyền, chưa lưu trữ đầy đủ hình ảnh, chữ ký mẫu của người hưởng. Thậm chí, nhiều nhân viên bưu điện còn xảy ra vi phạm nghiêm trọng như ký nhận thay, kết hợp bán hàng hoặc tự ý khấu trừ tiền lương hưu để thu hồi nợ ngân hàng. Nhằm chấm dứt tình trạng chi sai quy định, cơ quan quản lý yêu cầu nhân viên chi trả tiền mặt phải nghiêm túc kiểm tra giấy tờ tùy thân và đối chiếu thông tin ủy quyền hợp lệ trước khi giao tiền. Các đơn vị bưu điện bị cấm tuyệt đối hành vi lôi kéo, ép buộc người dân sử dụng dịch vụ phụ trợ hoặc cấn trừ nợ vay trực tiếp trên khoản trợ cấp. Trong trường hợp xảy ra sai sót dẫn đến thất thoát ngân sách, bưu điện có trách nhiệm hoàn trả đầy đủ tiền chi sai cùng lãi phát sinh cho cơ quan bảo hiểm trong thời hạn hai ngày làm việc. Bên cạnh công tác chi trả, việc quản lý dữ liệu người hưởng cũng đang đối mặt với nhiều bất cập khi tính đến tháng 8 năm 2026 vẫn còn gần 950.000 trường hợp chưa khớp nối thông tin căn cước công dân. Riêng trong năm 2025, cả nước đã ghi nhận 12.449 trường hợp phải thu hồi tiền do bưu điện chậm cập nhật biến động giảm người hưởng. Do đó, cơ quan chức năng sẽ tăng cường xác minh trực tiếp tại nơi cư trú ít nhất mỗi năm một lần đối với nhóm đối tượng cao tuổi, người bệnh nặng hoặc những người nhận qua ủy quyền kéo dài.