...từ đó tạo bệ phóng vững chắc đưa đầu tàu kinh tế vùng Bắc Trung Bộ phát triển nhanh, bền vững.
Bài 1: Nơi gặp nhau của những cung đường đổi mới
Vũng Áng nằm ở vị trí chiến lược tại trung tâm Bắc Trung Bộ, trên các trục giao thông huyết mạch bắc-nam, đông-tây. Từ lợi thế của nơi hội tụ, kết hợp đồng thời giữa không gian công nghiệp quy mô lớn, cảng nước sâu, năng lượng và vị trí kết nối quốc tế, Vũng Áng đã xác định là trung tâm động lực tăng trưởng của Hà Tĩnh.
Cửa ngõ chiến lược
Khu kinh tế Vũng Áng được thành lập theo Quyết định số 72/2006/QĐ-TTg ngày 3/4/2006 của Thủ tướng Chính phủ, với tổng diện tích tự nhiên (sau điều chỉnh) gần 73.000 ha, trong đó 57.998 ha đất liền (bao gồm toàn bộ diện tích các xã/phường: Sông Trí, Hải Ninh, Vũng Áng, Hoành Sơn, Kỳ Hoa, Kỳ Khang, Kỳ Anh, Kỳ Xuân và một phần diện tích xã Kỳ Văn) và 15.000 ha mặt biển.
Theo quyết định mở rộng vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào tháng 10 vừa qua, Khu kinh tế Vũng Áng được xác định là khu kinh tế trọng điểm, đa ngành, đa lĩnh vực với trọng tâm là công nghiệp cơ bản gắn liền với việc xây dựng và khai thác có hiệu quả khu bến cảng Vũng Áng, Sơn Dương; đường sắt, đường bộ vùng, quốc gia và quốc tế. Đồng thời, khu kinh tế là trung tâm kinh tế, đầu mối về giao thông vận tải, giao thương và giao lưu quốc tế quan trọng của vùng Bắc Trung Bộ, cửa ngõ quan trọng của vùng Trung, Thượng Lào, Đông Bắc Thái Lan vào miền trung và Việt Nam; là cực tăng trưởng, liên kết chặt chẽ và toàn diện với sự phát triển chung của tỉnh Hà Tĩnh và vùng Bắc Trung Bộ...
Phó Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế Hà Tĩnh Võ Tá Nghĩa cho rằng, xét một cách tổng thể, lợi thế so sánh cốt lõi của Vũng Áng nằm ở vị trí chiến lược "cửa ngõ". Vũng Áng có cụm cảng nước sâu Vũng Áng-Sơn Dương, trong đó luồng hàng hải Sơn Dương theo quy hoạch có khả năng phục vụ tàu trọng tải đến khoảng 300.000 tấn. Đây là điều kiện rất thuận lợi đối với những ngành có khối lượng nguyên liệu và hàng hóa lớn như luyện kim, năng lượng, chế biến, chế tạo và logistics. So với một số cảng trong khu vực Bắc Trung Bộ, đây là một lợi thế đáng chú ý của Hà Tĩnh.
Sự nỗ lực, quyết tâm vượt khó của các thế hệ lãnh đạo và người dân Hà Tĩnh đã biến một vùng đất cát trắng bạc màu trở thành khu kinh tế có nền tảng công nghiệp-năng lượng tương đối hoàn chỉnh, với các dự án thép, nhiệt điện, sản xuất ô-tô điện, xe máy điện, pin và các dự án công nghiệp khác. Điều này tạo điều kiện hình thành các chuỗi cung ứng, doanh nghiệp vệ tinh và dịch vụ hỗ trợ sản xuất.
Theo đánh giá, với lợi thế kết nối hành lang kinh tế đông-tây, từ Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, hàng hóa từ Trung Lào và Đông Bắc Thái Lan có thể kết nối ra biển qua Vũng Áng. Khi hạ tầng logistics, kho bãi, cảng cạn và vận tải đa phương thức được hoàn thiện, lợi thế “cửa khẩu-logistics-cảng biển-khu công nghiệp” sẽ được khai thác tốt hơn.
“Hiện nay Khu kinh tế Vũng Áng đã có quy mô không gian lớn và dư địa phát triển mới. Quy hoạch chung Khu kinh tế Vũng Áng đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh năm 2026, tạo thêm cơ sở để tổ chức lại không gian công nghiệp, logistics, năng lượng, đô thị và dịch vụ”, ông Nghĩa cho biết thêm.
Dồn lực cho Vũng Áng
Đồng chí Trần Báu Hà, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh cho biết, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lần thứ 19, nhiệm kỳ 2021-2025 đã chỉ ra tầm quan trọng của việc phát triển Khu kinh tế Vũng Áng qua năm chương trình trọng điểm, ba đột phá chiến lược, tám nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm của cả nhiệm kỳ.
Trong đó, Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 22/11/2021 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh về phát triển Khu kinh tế Vũng Áng giai đoạn 2021-2025, định hướng đến 2030 đã xác định rõ mục tiêu phát triển tổng quát của Khu kinh tế Vũng Áng trong giai đoạn tới là xây dựng Khu kinh tế Vũng Áng với các trụ cột: Công nghiệp luyện kim, năng lượng, chế biến, chế tạo; trung tâm logistics và dịch vụ cảng biển; phát triển thương mại, dịch vụ, tạo nền tảng vững chắc”.
Tầm nhìn chiến lược đã được Hà Tĩnh hiện thực hóa bằng những giải pháp cụ thể, trong đó ưu tiên nguồn lực thực hiện hiệu quả các quy hoạch phát triển và đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội. Theo số liệu thống kê, từ khi thành lập đến nay, Hà Tĩnh đã ưu tiên, bố trí gần 13.000 tỷ đồng nguồn vốn từ ngân sách trung ương, tỉnh để đầu tư cơ sở hạ tầng và xây dựng các tái định cư.
Cùng với đó, các địa phương nằm trong khu kinh tế còn lồng ghép hàng nghìn tỷ đồng từ nguồn ngân sách địa phương và các nguồn vốn vay từ các tổ chức quốc tế để từng bước hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng, đồng thời góp phần tác động, dẫn dắt, thu hút các nguồn lực đầu tư khác trong xã hội, phục vụ các dự án, doanh nghiệp và nhu cầu sinh hoạt của Nhân dân trên địa bàn.
Theo chia sẻ của các doanh nghiệp, nhà đầu tư, ngoài việc được thụ hưởng hệ thống ưu đãi đầu tư theo quy định của pháp luật đối với khu kinh tế và các chính sách ưu đãi của Trung ương, Hà Tĩnh cũng đã ban hành một số chính sách hỗ trợ phù hợp điều kiện thực tế của tỉnh, tập trung vào phát triển công nghiệp, công nghiệp hỗ trợ, logistics, vận tải container, giải phóng mặt bằng và tạo quỹ đất.
Thí dụ như chính sách hỗ trợ các hãng tàu và hàng hóa container qua cảng Vũng Áng, chính sách khuyến công, chính sách đào tạo người lao động.
Qua tìm hiểu được biết, một trong những điểm nhấn, chuyển biến mạnh trong tư duy thu hút đầu tư mà tỉnh Hà Tĩnh đang tập trung làm tốt và được nhà đầu tư đánh giá cao đó là địa phương chuẩn bị quỹ đất sạch, hạ tầng sẵn sàng, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, bảo đảm điện-nước-giao thông, hỗ trợ kết nối chuỗi cung ứng và đồng hành xử lý các khó khăn trong quá trình triển khai dự án.
“Ở góc độ quản lý nhà nước, Ban Quản lý Khu kinh tế Hà Tĩnh đã tham mưu tháo gỡ khó khăn cho 58 dự án, đồng thời phân nhóm các dự án tồn đọng để có phương án xử lý phù hợp. Điều này cho thấy quan điểm của tỉnh là vừa đồng hành với dự án có khả năng tiếp tục triển khai, vừa kiên quyết xử lý những dự án không còn khả năng hoặc không đủ điều kiện thực hiện”, ông Nghĩa khẳng định.
(Còn nữa)
Bài và ảnh: NGÔ TUẤN