Yêu cầu này được Thủ tướng Lê Minh Hưng đưa ra tại cuộc họp ngày 21/9 về cung ứng sách giáo khoa, rà soát chương trình, sách giáo khoa phổ thông và chuẩn bị phục vụ Đoàn giám sát chuyên đề thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Bộ Giáo dục chỉ đạo chưa quyết liệt, hiệu quả
Về tình hình cung ứng sách giáo khoa năm học 2026-2027, Thủ tướng nêu rõ đây là năm đầu tiên triển khai một bộ sách giáo khoa thống nhất trên toàn quốc.
Yêu cầu bảo đảm đủ sách giáo khoa đã được Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng chỉ đạo quyết liệt, nhưng khi bước vào năm học mới, vẫn còn tình trạng nhiều học sinh, cơ sở giáo dục chưa có đủ sách giáo khoa. Đến nay vẫn còn thiếu trên 776.000 bản sách giáo khoa.
Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại cuộc họp (Ảnh: Đoàn Bắc).
Bên cạnh hạn chế, bất cập trong tổng hợp nhu cầu, dự báo, đặt hàng, xuất bản, dự trữ, điều phối, phân phối sách giáo khoa, Thủ tướng thẳng thắn đánh giá công tác chỉ đạo, điều hành cung ứng sách giáo khoa của Bộ Giáo dục và Đào tạo còn chưa quyết liệt, chưa kịp thời, chưa hiệu quả, chưa đổi mới thực sự sâu sắc về cách làm trong tình hình mới.
Thủ tướng yêu cầu Bộ và toàn ngành Giáo dục nhìn nhận nguyên nhân, nghiêm túc rút kinh nghiệm, có ngay biện pháp cấp bách chấn chỉnh kịp thời, bảo đảm cung ứng đủ sách giáo khoa trong thời gian sớm nhất; đồng thời không để tái diễn việc thiếu sách giáo khoa trong những năm học tiếp theo.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao tập trung chỉ đạo, chịu trách nhiệm trực tiếp trước Chính phủ, Thủ tướng về áp dụng các biện pháp quyết liệt, cấp bách, mạnh hơn để giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu sách giáo khoa. Thủ tướng yêu cầu xử lý dứt điểm tình trạng này trước 25/9.
"Trong trường hợp cần thiết, Bộ trưởng quyết định việc mời các nhà xuất bản khác, các cơ sở in ấn khác tham gia để đáp ứng yêu cầu khẩn cấp trong thời gian sớm nhất, nhanh nhất, không phụ thuộc chỉ vào Nhà xuất bản Giáo dục", lãnh đạo Chính phủ quán triệt.
Ông nói thêm tới đây phải đa dạng hóa việc in ấn, phát hành, không chỉ có một đầu mối mà các nhà xuất bản khác hoàn toàn có đủ khả năng tham gia.
Người đứng đầu Chính phủ đồng thời lưu ý phải làm việc với từng địa phương, thực hiện rà soát, xác nhận đến từng cơ sở giáo dục, từng nhà trường để bảo đảm cung ứng đầy đủ sách giáo khoa cho từng học sinh.
Thủ tướng quán triệt tuyệt đối không để tiếp diễn tình trạng học sinh đi học mà không có sách giáo khoa (nhất là tại các địa phương đang còn thiếu nhiều sách giáo khoa như Lâm Đồng, Đồng Nai, Ninh Bình, Phú Thọ, Khánh Hoà, Cần Thơ, Đắk Lắk...).
Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo nghiêm túc kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, đơn vị, cá nhân liên quan và xử lý nghiêm theo quy định trong việc cung ứng không đầy đủ sách giáo khoa phục vụ học sinh vào đầu năm học mới 2026-2027.
Nội dung này phải báo cáo Thủ tướng trước 10/10.
Nhiệm vụ cấp bách quan trọng khác được Thủ tướng yêu cầu là Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các địa phương, các cơ sở giáo dục triển khai ngay các biện pháp bảo đảm chất lượng, an toàn bữa ăn trường học, không để phát sinh tiêu cực.
Bản quyền sách giáo khoa là của Nhà nước
Cùng với đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì rà soát kỹ lại chương trình giáo dục phổ thông; không để chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông có nhiều kiến thức chuyên sâu, gây áp lực cho công tác dạy và học, qua đó góp phần giảm áp lực thi cử, tuyển sinh.
Toàn cảnh cuộc họp (Ảnh: Đoàn Bắc).
Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ về sách giáo khoa, trước hết là về bản quyền, theo tinh thần bản quyền sách giáo khoa là của Nhà nước.
Nêu rõ mục tiêu miễn phí sách giáo khoa cho tất cả học sinh trên phạm vi toàn quốc từ năm học 2029-2030 và sớm hơn nếu điều kiện cho phép, Thủ tướng yêu cầu đánh giá nhu cầu, bố trí ngân sách Nhà nước hằng năm phát sinh cho việc này để triển khai đồng bộ với cải cách mạnh mẽ về sách giáo khoa.
Đồng thời, theo Thủ tướng, cần tăng cường kiểm soát chi phí bởi đây là mặt hàng thiết yếu phải có sự điều tiết, quản lý của Nhà nước.
"Khi Nhà nước giữ bản quyền và miễn phí sách giáo khoa, phải giảm tất cả các khâu trung gian, giảm chi phí cho ngân sách Nhà nước", Thủ tướng nêu quan điểm.
Ông cũng lưu ý thêm cần tiếp tục đổi mới công tác thi cử, bảo đảm công bằng, đánh giá thực chất chất lượng người học. Nếu có những điều chỉnh cần thiết, phải đánh giá tác động kỹ và có lộ trình thực hiện để xã hội, người học chuẩn bị.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn báo cáo tại cuộc họp (Ảnh: Đoàn Bắc).
Ngoài ra, Thủ tướng nhấn mạnh cần vận hành các trường phổ thông nội trú liên cấp ở các xã đất liền bảo đảm hiệu quả, chất lượng, tương xứng với nguồn lực Nhà nước đã đầu tư, đồng thời đẩy nhanh tiến độ xây dựng 121 trường còn lại, bảo đảm hoàn thành trước 30/8/2027.
Thủ tướng cũng lưu ý Bộ Giáo dục và Đào tạo tăng cường và làm tốt hơn nữa công tác phản ứng chính sách, truyền thông chính sách, giải thích chính sách, kịp thời điều chuyển, bố trí, thay thế những cán bộ thực hiện không tốt nhiệm vụ.
Cũng tại cuộc họp, Thủ tướng yêu cầu tập trung chuẩn bị kỹ lưỡng nội dung báo cáo và các tài liệu liên quan phục vụ Đoàn giám sát chuyên đề thực hiện Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị, trong đó chỉ rõ những hạn chế, bất cập, khó khăn và đề xuất, kiến nghị cụ thể.