Nghiên cứu ca lâm sàng của CNKX Võ Huỳnh Nhi - Tập đoàn Y khoa Sài Gòn về giá trị của sinh trắc học nhãn cầu ở trẻ cận thị thấp tại GOMCC 2025 - Ảnh: DNCC
Khi trẻ bắt đầu đeo kính, con số độ cận thường trở thành thông tin được phụ huynh quan tâm nhất. Nhưng trong kiểm soát cận thị, mức độ khúc xạ chỉ phản ánh một phần diễn tiến của mắt.
Chiều dài trục nhãn cầu (Axial Length - AL) là một chỉ số quan trọng giúp theo dõi những thay đổi của nhãn cầu trong quá trình trẻ lớn lên và đánh giá hiệu quả kiểm soát cận thị.
Mối liên hệ này từng được Cử nhân khúc xạ (CNKX) Võ Huỳnh Nhi - Tập đoàn Y khoa Sài Gòn đề cập tại Hội nghị Nhãn khoa GOMCC 2025 qua báo cáo về giá trị của sinh trắc học nhãn cầu ở trẻ cận thị thấp.
Trường hợp được trình bày cho thấy việc chỉ nhìn vào mức độ cận có thể chưa phản ánh đầy đủ nguy cơ, trong khi theo dõi các chỉ số sinh trắc học, trong đó có chiều dài trục nhãn cầu, giúp bác sĩ và chuyên viên khúc xạ có thêm cơ sở để đánh giá diễn tiến của trẻ.
Đây cũng là một trong những thay đổi quan trọng trong cách tiếp cận kiểm soát cận thị hiện nay khi không còn dừng lại ở câu hỏi "trẻ tăng bao nhiêu độ?" mà cần theo dõi toàn diện hơn để hiểu mắt đang thay đổi như thế nào và trẻ đang đáp ứng ra sao với phương pháp được lựa chọn.
Điều chỉnh phác đồ theo tiến triển cận thị
Tại Hội nghị Nhãn khoa AOC 2026, cách tiếp cận này được thể hiện rõ qua báo cáo của CNKX Nguyễn Phước Tường Vy - Trung tâm Kiểm soát Cận thị Mắt Sài Gòn về "Chỉ định phối hợp phương pháp trong kiểm soát cận thị: Nhân một trường hợp chiều dài trục nhãn cầu kiểm soát kém với atropine đơn trị".
CNKX Nguyễn Phước Tường Vy - Trung tâm Kiểm soát Cận thi Mắt Sài Gòn Cách Mạng Tháng Tám nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi chiều dài trục nhãn cầu - Ảnh: DNCC
Điểm đáng chú ý của báo cáo không nằm ở việc tìm ra một phương pháp mới, mà ở câu hỏi thực tế hơn trong điều trị, liệu một phương pháp đang được sử dụng nhưng đáp ứng kiểm soát chưa đạt như kỳ vọng thì đội ngũ chuyên môn cần làm gì tiếp theo.
Trường hợp được trình bày xoay quanh một trẻ có tốc độ tăng cận giảm nhưng chiều dài trục nhãn cầu vẫn kiểm soát chưa tốt khi sử dụng atropine đơn trị.
Thay vì tiếp tục xem một phương pháp như lựa chọn duy nhất, trường hợp này cho thấy vai trò của việc đánh giá lại diễn tiến, xác định yếu tố cần cải thiện và cân nhắc phối hợp thêm phương pháp phù hợp.
Từ đó phản ánh thực tế rằng, kiểm soát cận thị ngày càng không còn là bài toán "chọn một phương pháp cho tất cả". Các lựa chọn như atropine, tròng kính kiểm soát cận thị, Ortho-K hay những hình thức phối hợp có thể được cân nhắc tùy theo độ tuổi, tình trạng mắt, nguy cơ tiến triển, khả năng tuân thủ và đáp ứng của từng trẻ.
Cá nhân hóa phác đồ: Khi nào nên chọn Ortho-K?
Chính vì không có một phương pháp nào phù hợp cho mọi đứa trẻ, việc lựa chọn can thiệp luôn đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng trên từng ca bệnh cụ thể.
Chẳng hạn với phương pháp Ortho-K - kính áp tròng định hình giác mạc vào ban đêm, giúp trẻ có thể nhìn rõ vào ban ngày mà không cần đeo kính gọng trong thời gian này.
Tuy nhiên, hiệu quả và an toàn của Ortho-K phụ thuộc nhiều vào việc đánh giá chỉ định, thiết kế kính, hướng dẫn sử dụng và theo dõi định kỳ.
Tại Trung tâm Kiểm soát Cận thị Mắt Sài Gòn, Ortho-K (với các dòng kính do Công ty TNHH Orthocyl phân phối), được đặt trong quy trình kiểm soát cận thị chuyên biệt thay vì được xem như một sản phẩm độc lập.
Với những trẻ phù hợp, các sản phẩm được lựa chọn và thiết kế cá nhân hóa dựa trên đặc điểm mắt của từng trẻ, đồng thời được theo dõi trong suốt quá trình sử dụng.
Điều trị kiểm soát cận thị bằng Ortho-K tại Trung tâm Kiểm soát Cận thị Mắt Sài Gòn được đặt trong quy trình thăm khám và theo dõi liên tục - Ảnh: DNCC
Cách tiếp cận này cũng lý giải vì sao vai trò của đội ngũ chuyên môn ngày càng quan trọng. Bác sĩ đảm nhiệm việc đánh giá sức khỏe mắt và những yếu tố liên quan đến chỉ định, trong khi cử nhân khúc xạ nhãn khoa theo dõi các chỉ số thị giác, thực hiện fitting và đồng hành trong quá trình sử dụng.
Trung tâm Kiểm soát Cận thị Mắt Sài Gòn là thành viên của Hội Khúc xạ Nhãn khoa Thế giới (WCO) và trực thuộc Hệ thống Bệnh viện Mắt Sài Gòn - đơn vị đạt chứng nhận JCI Enterprise - con dấu vàng về chất lượng y tế, là thành viên của Hiệp hội Bệnh viện Mắt Thế giới (WAEH).
Tổng đài tư vấn và hỗ trợ đặt lịch khám: 1900 555 553.