KOL, KOC 'chốt đơn' phải đúng luật

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Khi hoạt động tiếp thị liên kết phát triển nhanh, khả năng tạo lượt xem và doanh số không còn là tiêu chí duy nhất, KOL, KOC còn phải chịu trách nhiệm với thông tin mình cung cấp và tuân thủ pháp luật.

Đây là ý kiến được Ông Nguyễn Tiến Luận, chuyên viên chính Phòng Quản lý hoạt động thương mại điện tử, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công thương nêu ra tại chương trình đào tạo dành cho nhà sáng tạo nội dung do TikTok Shop tổ chức tại TP.HCM ngày 16.9.

Ông Luận cho rằng, nhà sáng tạo có khả năng tác động trực tiếp đến quyết định mua hàng của người tiêu dùng, vì vậy thông tin họ đưa ra trong quá trình giới thiệu, quảng bá sản phẩm phải chính xác và đúng quy định. Khi hoạt động thương mại điện tử ngày càng phát triển, hệ thống pháp luật cũng được hoàn thiện với những yêu cầu và chế tài cụ thể hơn. Điều này không nhằm hạn chế sự sáng tạo của người làm nội dung mà đặt hoạt động sáng tạo trong một khuôn khổ rõ ràng hơn. "Tự do sáng tạo vẫn phải nằm trong khuôn khổ pháp luật. Mục tiêu là cùng hướng tới một thị trường thương mại điện tử phát triển bền vững", ông Luận nói.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Khánh Toàn, Giám đốc Quan hệ Chính phủ TikTok Shop, cho rằng trong bối cảnh mới, nhà sáng tạo không thể chỉ quan tâm tới số lượng đơn hàng. Người làm nội dung cần "làm chủ" từ cách xử lý tình huống, thông tin về sản phẩm cho đến uy tín mà mình đặt vào mỗi nội dung quảng bá. Khi đó, mục tiêu không chỉ là chốt được nhiều đơn mà phải "chốt đơn an toàn, chốt đơn bền vững và chốt đơn bằng uy tín".

Áp lực chuyên nghiệp hóa càng rõ khi số lượng nhà sáng tạo tham gia bán hàng đang tăng nhanh. Theo TikTok Shop, năm 2025 số nhà sáng tạo tham gia bán hàng trên nền tảng tăng 140% so với năm trước, trong khi số lượng nhà bán hàng tăng 42%. Lực lượng này góp phần vào mức tăng 66% tổng giá trị giao dịch trên nền tảng trong năm 2025.

Một báo cáo của Accenture công bố tháng 6.2026 cũng ước tính, đóng góp thương mại của các nhà sáng tạo nội dung tại Việt Nam đạt khoảng 65 tỉ USD năm 2025 và có thể lên 95 tỉ USD vào năm 2030. Những con số trên cho thấy sáng tạo nội dung gắn với bán hàng đang dần trở thành một hướng nghề nghiệp có quy mô đáng kể. Song song cơ hội thu nhập là yêu cầu cao hơn về hiểu biết sản phẩm, trách nhiệm với người tiêu dùng, thuế, pháp luật và kỷ luật vận hành.

Ông Nguyễn Tấn Phong, Phó chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, nhìn nhận các quy định trong lĩnh vực này sẽ tiếp tục chặt chẽ hơn. Tuy nhiên, theo ông, mục đích không phải làm khó nhà sáng tạo mà giúp những người tham gia thị trường hoạt động đúng hơn, chuyên nghiệp hơn và hạn chế rủi ro. "Không chỉ chốt đơn thành công, tôi mong các bạn chốt thêm một điều: đã làm nghề thì làm cho đàng hoàng, đúng luật và hãy tự hào về nghề của mình", ông Phong nói.

Trong bối cảnh tiếp thị liên kết tiếp tục mở rộng, yêu cầu đặt ra với KOL, KOC không còn đơn thuần là khả năng tạo nội dung hấp dẫn hay doanh số cao. Uy tín cá nhân, tính chính xác của thông tin và khả năng tuân thủ pháp luật đang trở thành những điều kiện quyết định người làm nội dung có thể đi đường dài với nghề hay không.

Sự bùng nổ của tiếp thị liên kết đang đưa KOL, KOC từ vai trò sáng tạo nội dung trở thành một mắt xích có ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua hàng. Tại chương trình đào tạo do TikTok Shop tổ chức ở TP.HCM ngày 16.9, ông Nguyễn Tiến Luận, chuyên viên chính Phòng Quản lý hoạt động thương mại điện tử thuộc Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công thương, nhấn mạnh thông tin giới thiệu sản phẩm phải chính xác, đúng quy định và gắn với trách nhiệm của người quảng bá. Yêu cầu tuân thủ không nhằm thu hẹp không gian sáng tạo, mà thiết lập khuôn khổ rõ ràng để thị trường thương mại điện tử phát triển bền vững. Theo ông Nguyễn Khánh Toàn, Giám đốc Quan hệ Chính phủ TikTok Shop, nhà sáng tạo cần làm chủ thông tin sản phẩm, cách xử lý tình huống và uy tín đặt vào từng nội dung, thay vì chỉ tập trung vào số lượng đơn hàng. Vì vậy, năng lực nghề nghiệp phải được đo bằng khả năng “chốt đơn an toàn, chốt đơn bền vững và chốt đơn bằng uy tín”. Quy mô ấy cho thấy đây đang trở thành một nghề nghiệp đáng kể, đồng thời đòi hỏi hiểu biết sâu hơn về sản phẩm, thuế, pháp luật, quyền lợi người tiêu dùng và kỷ luật vận hành. Ông Nguyễn Tấn Phong, Phó chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, nhận định quy định sẽ tiếp tục chặt chẽ hơn nhằm giúp người tham gia hoạt động đúng, chuyên nghiệp và hạn chế rủi ro. Trong môi trường mới, uy tín cá nhân không còn là lợi thế bổ sung mà trở thành tài sản cốt lõi quyết định khả năng tồn tại lâu dài của KOL, KOC.