Thị trường nhà ở Anh đang chịu thêm sức ép khi chi phí vay thế chấp tăng, trong bối cảnh nhà đầu tư lo ngại lạm phát có thể buộc Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) duy trì lãi suất cao hoặc tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ.
Theo dữ liệu của Moneyfacts, tính đến ngày 7/10, lãi suất trung bình đối với khoản vay thế chấp cố định 2 năm tại Anh ở mức 5,97%, trong khi khoản vay cố định 5 năm có lãi suất bình quân 5,99%.
Mặt bằng này cao hơn đáng kể so với cuối năm ngoái. Riêng với khoản vay có tỷ lệ vay trên giá trị tài sản (LTV) 75%, Moneyfacts ghi nhận lãi suất cố định 5 năm bình quân ở mức 5,89% vào đầu tháng 10.
Chi phí vay cao đang gây sức ép lên thị trường bất động sản Anh. Khảo sát tháng 9 của Viện Khảo sát Hoàng gia Anh (RICS) cho thấy số chuyên gia ghi nhận lượng người mua mới giảm nhiều hơn số người báo cáo tăng 22 điểm phần trăm. Mức chênh lệch này là 18 điểm phần trăm trong tháng 8. Đây là lần đầu tiên kể từ tháng 3 đánh giá về nhu cầu người mua xấu đi so với tháng trước.
Hoạt động giao dịch cũng suy yếu, khi số chuyên gia cho biết giao dịch đã thỏa thuận giảm nhiều hơn số ghi nhận tăng 18 điểm phần trăm, so với mức chênh lệch 16 điểm phần trăm trong tháng 8.
Giá nhà tiếp tục chịu áp lực
Khảo sát của RICS cũng cho thấy áp lực giảm giá nhà gia tăng trong tháng 9. Số chuyên gia ghi nhận giá nhà giảm nhiều hơn số báo cáo giá tăng 32 điểm phần trăm, cao hơn mức chênh lệch 28 điểm phần trăm trong tháng 8. Đây là lần đầu tiên sau 4 tháng mức độ suy yếu của chỉ số giá nhà trở nên nghiêm trọng hơn.
Tình hình khác nhau đáng kể giữa các khu vực. Phần lớn khu vực tại Anh ghi nhận áp lực giảm giá, trong đó London yếu hơn mức bình quân toàn quốc. Ngược lại, giá nhà tại Bắc Ireland vẫn tăng, trong khi Scotland ghi nhận mức tăng nhẹ.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Những căn nhà song lập tại Harewood, Leeds. Lãi suất thế chấp cao đang làm giảm khả năng chi trả của người mua nhà tại Anh (Ảnh: Kevin Waterhous/Geograph).
Các chuyên gia được RICS khảo sát cũng chưa kỳ vọng thị trường sớm phục hồi. Chỉ số dự báo giá nhà trong 3 tháng tới ở mức chênh lệch 24 điểm phần trăm. Tuy nhiên, dự báo cho 12 tháng tới ở mức 0, cho thấy thị trường được kỳ vọng nhìn chung ổn định hơn về trung hạn.
Ông Tarrant Parsons, Giám đốc nghiên cứu và phân tích thị trường tại RICS, cho rằng kỳ vọng lãi suất tăng trở lại đã tạo thêm lực cản đối với thị trường, khiến người mua thận trọng hơn và hoạt động giao dịch mất động lực.
Theo ông, các số liệu hiện tại chưa cho thấy thị trường thay đổi hoàn toàn về xu hướng, nhưng có thể phải trải qua thời gian trầm lắng lâu hơn khi các hộ gia đình thích nghi với khả năng chi phí vay duy trì ở mức cao.
BoE vẫn giữ lãi suất ở 3,75%
Áp lực đối với người vay xuất hiện dù BoE chưa tăng lãi suất chính sách. Tại cuộc họp ngày 17/9, Ủy ban Chính sách tiền tệ của BoE bỏ phiếu với tỷ lệ 6-3 để giữ lãi suất cơ bản (Bank Rate) ở mức 3,75%. Ba thành viên muốn tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên 4%.
Lãi suất thế chấp cố định không chỉ phụ thuộc vào lãi suất cơ bản hiện tại mà còn chịu tác động của chi phí vốn và kỳ vọng lãi suất trong những năm tới. Vì vậy, các ngân hàng có thể điều chỉnh lãi cho vay trước khi BoE thực sự thay đổi lãi suất chính sách.
Diễn biến này khiến thị trường nhà ở Anh rơi vào tình thế khó khăn: giá nhà yếu đi nhưng điều đó chưa chắc giúp người mua dễ tiếp cận nhà hơn, bởi chi phí vay để mua căn nhà vẫn ở mức cao.
Trong khi thị trường mua bán chậm lại, áp lực lại gia tăng trên thị trường cho thuê. RICS cho biết nhu cầu thuê nhà tiếp tục tăng trong tháng 9 trong khi nguồn cung từ chủ nhà vẫn hạn chế. Chỉ số dự báo giá thuê trong 3 tháng tới đạt chênh lệch 37 điểm phần trăm, cho thấy giá thuê được dự kiến tiếp tục tăng.