Hệ thống Adélie sử dụng nguồn nhiệt từ miệng phun thủy nhiệt để vận hành tua bin nối với máy phát điện - Ảnh: ENDURANCE ENERGY
Theo trang ScienceAlert ngày 6-11, thử nghiệm do công ty Endurance Energy, có trụ sở tại Seattle (Mỹ), thực hiện ngày 27-9 tại núi lửa Axial Seamount, cách bờ biển Oregon khoảng 480km và nằm sâu 1.500m dưới mặt nước biển.
Tại đây, nước biển thấm qua các khe nứt dưới đáy đại dương, được đá nóng chảy bên dưới núi lửa nung nóng rồi phun trở lại qua các ống phun thủy nhiệt.
Nhiệt độ nước trong thử nghiệm đạt khoảng 281 độ C. Ở độ sâu lớn, áp suất cao giúp nước duy trì trạng thái lỏng dù nhiệt độ vượt xa điểm sôi thông thường.
Hệ thống Adélie sử dụng nguồn nhiệt này để vận hành tua bin nối với máy phát điện. Trong quá trình thử nghiệm, tua bin đạt tốc độ khoảng 26.000 vòng/phút.
Sau khi trừ lượng điện tiêu thụ bởi máy bơm và các bộ phận khác, hệ thống ghi nhận công suất dư trung bình khoảng 2kW, có thời điểm đạt đỉnh 16,5kW.
Đây là lần đầu một hệ thống địa nhiệt dưới biển được công ty công bố tạo ra điện dư so với mức tiêu thụ vận hành.
Tuy nhiên, thành công chỉ kéo dài 8,7 giây. Thử nghiệm phải dừng khi hệ thống bảo vệ pin kích hoạt do dòng điện quá cao. Khoảng 10 phút sau, dây cấp điện cho máy bơm cũng gặp sự cố trong lần khởi động lại.
Trước đó, các nhà khoa học từng thử nghiệm phát điện từ ống phun thủy nhiệt dưới đáy biển. Một nghiên cứu năm 2016 của một nhóm nhà khoa học Trung Quốc ghi nhận thiết bị tạo ra công suất liên tục từ 2,6 - 3,9W bằng cách khai thác chênh lệch nhiệt độ giữa nước nóng và nước biển lạnh.
Endurance Energy đặt mục tiêu phát triển công nghệ này thành nguồn cung cấp điện cho đất liền. Dự án thương mại đầu tiên đang được triển khai tại Tonga, quốc đảo Thái Bình Dương phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu diesel nhập khẩu, với mục tiêu phát điện vào năm 2027.
Dù vậy, công nghệ vẫn cần vượt qua nhiều thách thức, từ duy trì hoạt động liên tục trong thời gian dài đến bảo đảm không gây ảnh hưởng đáng kể đến hệ sinh thái quanh các ống phun thủy nhiệt. Đây là môi trường sống của nhiều vi sinh vật và động vật đặc hữu.
Công ty cho biết đã gửi hơn 40 mẫu nước, đá và khoáng chất đến các phòng thí nghiệm độc lập để phân tích. Các tác động dài hạn của hệ thống đối với môi trường biển vẫn cần được đánh giá thêm.
Phát hiện 'vàng vô hình' với nồng độ kỷ lục dưới đáy biển Nhật BảnCác nhà khoa học Nhật Bản vừa phát hiện lượng 'vàng vô hình' có nồng độ cao nhất từng được ghi nhận trong các ống phun thủy nhiệt dưới đáy biển tại miệng núi lửa ngầm Higashi-Aogashima.