Lần đầu phát hiện tín hiệu vô tuyến từ ngoại hành tinh

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Các nhà thiên văn học đã phát hiện tín hiệu vô tuyến đầu tiên trực tiếp xuất phát từ một ngoại hành tinh, chỉ những hành tinh nằm ngoài hệ mặt trời.

Đồng tác giả Edo Berger, giáo sư thiên văn học của Đại học Harvard (Mỹ), cho hay các tín hiệu vô tuyến thường được gắn với các cuộc tìm kiếm nền văn minh ngoài trái đất. Tuy nhiên, phát hiện mới của nhóm ông lại xuất phát từ một hiện tượng hoàn toàn khác, theo Đài CNN.

Tín hiệu vô tuyến được đề cập dường như xuất phát từ một ngoại hành tinh tên Beta Pictoris b, nằm cách trái đất 63 năm ánh sáng. Đây là một hành tinh khổng lồ khí, có khối lượng lớn gấp 12 lần sao Mộc, và là một trong 3 hành tinh xoay quanh một ngôi sao trẻ có khối lượng lớn gấp 1,75 lần mặt trời.

Giáo sư Berger, đồng thời là nhà nghiên cứu của Trung tâm Vật lý thiên văn Harvard-Smithsonian ở Cambridge (Anh) cho hay tín hiệu này được từ trường hành tinh tạo ra.

Cụ thể, việc phát hiện có liên quan đến hiện tượng cực quang tương tự như cực quang trên trái đất.

"Để thấy được sóng vô tuyến lan rộng ở khoảng cách xa đến thế, hành tinh cần sở hữu một từ trường mạnh mẽ", theo ông Berger, và không phải toàn bộ các hành tinh đều có từ trường, vốn là lá chắn tự nhiên bảo vệ hành tinh trước các năng lượng bức xạ từ bên ngoài.

"Từ trường hành tinh (Beta Pictoris b) mạnh ít nhất gấp 200 lần so với sao Mộc", vị giáo sư cho biết. Trong khi đó, từ trường của sao Mộc hiện là cấu trúc từ quyển lớn nhất trong hệ mặt trời, kéo dài đến 3 triệu km về hướng sao trung tâm của chúng ta.

Từ trường hành tinh có vai trò quan trọng đối với cấu trúc của ngoại hành tinh và khí quyển của chúng. "Hoạt động quan sát tín hiệu vô tuyến có thể mang đến cho chúng ta một góc nhìn hoàn toàn mới về những hành tinh bên ngoài hệ mặt trời", ông Berger kết luận.

Giới thiên văn học vừa ghi nhận bước đột phá khi lần đầu tiên thu được tín hiệu vô tuyến trực tiếp từ ngoại hành tinh Beta Pictoris b, nằm cách Trái Đất 63 năm ánh sáng. Khác với các giả định thông thường về dấu vết văn minh ngoài không gian, đợt phát xạ này phản ánh hoạt động vật lý tự nhiên của một hành tinh khí khổng lồ có khối lượng gấp 12 lần sao Mộc. Thiên thể này là một trong ba hành tinh đang quay quanh một ngôi sao trẻ có khối lượng gấp 1,75 lần Mặt Trời. Theo Giáo sư Edo Berger thuộc Đại học Harvard và Trung tâm Vật lý thiên văn Harvard-Smithsonian, luồng sóng vô tuyến bắt nguồn từ hiện tượng cực quang tương tự Trái Đất nhưng diễn ra với cường độ khốc liệt hơn nhiều. Để phát tín hiệu xuyên qua khoảng cách liên sao, Beta Pictoris b phải sở hữu từ trường cực mạnh, ước tính lớn gấp ít nhất 200 lần sao Mộc. Cần lưu ý rằng từ quyển của sao Mộc vốn đã là cấu trúc từ trường quy mô nhất trong Hệ Mặt Trời với chiều dài tới 3 triệu km. Từ trường đóng vai trò như một lá chắn bảo vệ hành tinh trước bức xạ ngoại vi, đồng thời định hình trực tiếp cấu trúc khí quyển của các thế giới xa xôi. Việc giải mã thành công bức xạ vô tuyến từ Beta Pictoris b không chỉ xác nhận sự tồn tại của từ quyển ngoại hành tinh mà còn mở ra phương pháp quan sát mới để nghiên cứu chuyên sâu về các thiên thể ngoài Hệ Mặt Trời.