Lan tỏa thành công mô hình sầu riêng bền vững tại Đắk Lắk

Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Ngày 28-10, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (PPD) phối hợp cùng Viện Thổ nhưỡng Nông hóa (SFRI) và Công ty TNHH Yara Việt Nam tổ chức Lễ tổng kết “Dự án canh tác sầu riêng bền vững” sau ba năm triển khai thành công tại tỉnh Đắk Lắk.

Lễ tổng kết “Dự án canh tác sầu riêng bền vững” tại Đắk Lắk ngày 28-10-2026 - Ảnh: DNCC

Đây là sự kiện đánh dấu cột mốc quan trọng trong khuôn khổ chương trình hợp tác công tư (PPP) giai đoạn 2024 - 2026 giữa các bên.

Khởi động từ cuối năm 2024, dự án ra đời với mục tiêu cốt lõi là xây dựng một mô hình canh tác tiên tiến, kết hợp hài hòa giữa phân bón hữu cơ và phân khoáng. Thay vì lối canh tác truyền thống dựa nhiều vào hóa học, Yara Việt Nam mong muốn mang đến các giải pháp dinh dưỡng bền vững cho cây trồng, đồng thời cải thiện sức khỏe đất đai.

Mô hình không chỉ hỗ trợ hiện thực hóa các định hướng phát triển nông nghiệp bền vững tại địa phương, mà còn cho thấy hiệu quả phối hợp của doanh nghiệp trong việc cung cấp giải pháp dinh dưỡng cây trồng toàn diện.

Triển khai trọng điểm tại các địa bàn Cư M'gar, Ea Kiết và Quảng Phú (Đắk Lắk), dự án đã tổ chức tập huấn kỹ thuật cho hơn 30 cán bộ nông nghiệp và gần 400 nông dân.

Dưới sự đồng hành của Yara Việt Nam và Trung tâm Nghiên cứu Đất, Phân bón và Môi trường Tây Nguyên, bà con đã được hướng dẫn áp dụng nguyên tắc "4 Đúng", ghi chép nhật ký sản xuất và quản lý dinh dưỡng cân đối từ khi cây trước ra hoa đến lúc thu hoạch.

Theo báo cáo tổng kết, mô hình đã mang lại hiệu quả vượt trội. Cụ thể, năng suất sầu riêng tăng hơn 11%, tỷ lệ quả loại 1 đạt tiêu chuẩn xuất khẩu tăng trên 10%. Nhờ đó, lợi nhuận của nhà vườn tăng hơn 12% so với phương pháp canh tác cũ. Chất lượng sầu riêng được cải thiện rõ rệt: cơm vàng tươi, ráo, thơm ngon và hạn chế tối đa tình trạng sượng trái.

Hình ảnh tại buổi lễ tổng kết Dự án canh tác sầu riêng bền vững của Yara tại Đắk Lắk - Ảnh: DNCC

Bên cạnh lợi ích kinh tế, dự án còn ghi nhận điểm sáng về môi trường. Các chỉ tiêu pH, hàm lượng hữu cơ và dinh dưỡng trong đất đều được cải thiện, giúp hệ vi sinh vật có lợi phát triển, tăng cường sức chống chịu của cây sầu riêng trước biến đổi khí hậu. Quan trọng hơn cả, dự án đã trang bị cho bà con nông dân tư duy mới, giúp họ tự tin thay đổi thói quen, quản lý phân bón an toàn và hiệu quả.

Thành công từ mô hình tại Đắk Lắk được kỳ vọng sẽ là bước đệm vững chắc để nhân rộng trên toàn quốc. Qua đó, ngành sầu riêng Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển theo hướng chuyên nghiệp, gia tăng giá trị xuất khẩu và đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe nhất của thị trường quốc tế.

Sau ba năm triển khai tại Đắk Lắk, mô hình hợp tác công tư giữa Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Viện Thổ nhưỡng Nông hóa cùng Yara Việt Nam đã chứng minh tính hiệu quả vượt trội. Dự án chuyển trọng tâm từ canh tác hóa học truyền thống sang giải pháp dinh dưỡng cân đối, phối hợp giữa phân bón hữu cơ và phân khoáng. Việc tập huấn kỹ thuật cho hơn 30 cán bộ cùng gần 400 nông dân tại Cư M'gar, Ea Kiết và Quảng Phú đã trực tiếp nâng cao năng lực quản trị mùa vụ theo nguyên tắc 4 Đúng. Kết quả thực nghiệm ghi nhận năng suất vườn cây tăng hơn 11%, tỷ lệ quả loại 1 đạt chuẩn xuất khẩu tăng trên 10% và lợi nhuận nhà vườn tăng tương ứng 12%. Chất lượng thành phẩm cải thiện rõ nét với cơm vàng tươi, ráo cơm, hạn chế tối đa nguy cơ sượng trái. Sự gia tăng đồng thời giữa sản lượng và phẩm cấp quả khẳng định giá trị thương phẩm bền vững mà phương thức chăm sóc mới mang lại. Về phương diện sinh thái, đất canh tác ghi nhận sự phục hồi tích cực thông qua độ pH ổn định, hàm lượng hữu cơ gia tăng và hệ vi sinh vật bản địa phát triển mạnh. Nền tảng thổ nhưỡng khỏe giúp cây sầu riêng nâng cao sức đề kháng tự nhiên trước áp lực biến đổi khí hậu. Đây là cơ sở thực tiễn để nhân rộng mô hình ra toàn quốc, thúc đẩy ngành hàng sầu riêng Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ thị trường quốc tế.