Như Thanh Niên đã đề cập, thời gian qua, cơ quan chức năng liên tục cảnh báo người dân về tình trạng các chiêu trò lừa đảo trực tuyến đang trở nên ngày càng tinh vi hơn.
Những bẫy rập lừa đảo trên mạng không chỉ là chiêu trò dùng trí tuệ nhân tạo (AI) tạo hình ảnh giả người quen để mượn tiền, giả tin nhắn phạt nguội, giả danh cơ quan bảo hiểm… mà còn có những kế hoạch dài hơi để thao túng tâm lý nạn nhân.
Một vụ việc vừa được Công an P.Vĩnh Tuy (TP.Hà Nội) kịp thời ngăn chặn cho thấy mức độ tinh vi mới của tội phạm lừa đảo. Sáng 7.9, một người phụ nữ mang 3 sổ tiết kiệm đến ngân hàng làm thủ tục rút tiền để chuyển cho một người quen qua mạng xã hội. Nhận được tin báo về dấu hiệu bất thường, qua xác minh, lực lượng công an xác định kẻ gian đã sử dụng công nghệ AI tạo dựng hình ảnh, nhân thân giả, duy trì liên lạc trong thời gian dài nhằm tạo lòng tin, thao túng tâm lý rồi dụ dỗ nạn nhân chuyển tiền.
Các chiêu trò lừa đảo trực tuyến đang trở nên nguy hiểm hơn
Ảnh: QUANG THUẦN TẠO BẰNG AI
Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu cảnh báo lừa đảo trực tuyến đang trở nên nguy hiểm hơn với sự hỗ trợ của AI để cá nhân hóa kịch bản theo từng mục tiêu. Đáng chú ý, theo ông Ngô Minh Hiếu, ngay cả những người có trình độ cao vẫn có thể sập bẫy, bởi tội phạm hiện nay tổ chức rất bài bản, chuyên thu thập dữ liệu cá nhân và danh sách bạn bè để xây dựng "bản đồ mối quan hệ", từ đó tạo ra những cái bẫy tâm lý cực kỳ tinh vi.
Vì sao vẫn có người mắc bẫy ?
Tiếp nhận thông tin về những kịch bản lừa đảo trực tuyến tinh vi, bạn đọc (BĐ) Báo Thanh Niên bày tỏ sự lo lắng. BĐ Huan Nguyen đặt câu hỏi: "Vì sao vẫn có người mắc bẫy? Vì sao nguy cơ lừa đảo từ SIM rác, từ tổng đài ảo, từ những nền tảng công nghệ xuyên biên giới… vẫn chưa được xử lý triệt để?".
Trả lời câu hỏi này, BĐ Trường Lưu phân tích: "Không còn những cuộc gọi "người thân đang cấp cứu", hay thông báo "trúng thưởng" thời SIM rác nữa rồi. Cũng không còn những tin nhắn sai lỗi chính tả hay những lời dụ dỗ ngô nghê. Kẻ gian giờ đây vận dụng triệt để công nghệ cao, nghiên cứu kỹ hành vi nạn nhân, đánh trực diện vào tâm lý".
BĐ Son Vo bổ sung: "Công an cảnh báo liên tục nhưng tội phạm cũng thường xuyên thay đổi chiêu trò lừa đảo, đu bám theo các chính sách mới khiến nhiều người sập bẫy". Giải thích thêm, BĐ này nêu ví dụ: "Người lớn nhà tôi bị "mời" tham gia làm sạch dữ liệu đất đai, nhà đất. Họ gọi điện thoại mời vào app để đăng ký, rồi mời lên gặp để bổ sung hồ sơ. Thấy cụ tỏ ra không hiểu cách thức là ngay lập tức hướng dẫn vào nhóm để… hỗ trợ".
BĐ Ha Thuy nêu: "Nhiều người thường bảo chỉ những ai nhẹ dạ, ham cái lợi trước mắt, ít am hiểu công nghệ mới trở thành nạn nhân. Thực ra hiện nay kẻ gian tinh vi hơn nhiều. Chúng đánh vào tâm lý sợ hãi, hoặc nôn nóng, hoặc rơi vào đúng mối quan tâm có thật của nạn nhân để thao túng".
Cần thêm nhiều tầng hỗ trợ
Theo Bộ Công an, nhóm thủ đoạn lừa đảo trực tuyến mới còn bao gồm việc phát tán đường link giả mạo, mã QR độc hại, ứng dụng chứa mã độc hoặc phần mềm điều khiển từ xa. Mục tiêu không nhất thiết là lừa tiền ngay mà kẻ gian âm thầm chiếm quyền kiểm soát, thu thập dữ liệu cá nhân, sau đó sử dụng những thông tin này để tiếp tục thực hiện các vụ lừa đảo khác.
Hãy cẩn thận, vì những kẻ lừa đảo không chỉ giỏi công nghệ mà còn tỏ ra là những "chuyên gia tâm lý" sừng sỏ.
Ha Thu
Nhiều người vẫn dính bẫy lừa đảo trực tuyến vì thiếu thông tin, mất cảnh giác, hoặc xem thường các cảnh báo.
Trịnh Cường
Đa số BĐ nhận định trước khi trông chờ vào sự bảo vệ của cơ quan chức năng, mỗi người dân cần liên tục tạo cho mình những "màng lọc" trước làn sóng thông tin từ mạng xã hội. Mặt khác, BĐ cũng cho rằng các cơ quan chức năng cần có thêm nhiều tầng quản lý để hỗ trợ người dân.
BĐ Tuan An nêu: "Người dân ngoài việc phải tự mình cảnh giác, tự mình thẩm định thông tin thì còn cần nhận được thêm nhiều sự hỗ trợ. Ví dụ như sự cảnh giác của các nhân viên ngân hàng trước dấu hiệu giao dịch bất thường cũng có thể xem là một tầng nấc hỗ trợ, bảo vệ người dân trước bẫy rập lừa đảo trực tuyến".