Theo thống kê của UBND phường Thuận An (thành phố Huế), địa phương này hiện có 19 khu nghĩa địa, nghĩa trang, với hơn 23.430 lăng mộ, chiếm trên 151ha đất. Diện tích này chiếm hơn 50% diện tích đất ở toàn phường.
Hầu hết các nghĩa địa, nghĩa trang hình thành tự phát qua nhiều thời kỳ, phân tán và xen kẹt trong khu dân cư, nằm dọc đường bờ biển và phá Tam Giang. Trong ảnh là một khu nghĩa địa nằm trên đỉnh đồi cát tại đầu phía Bắc cầu vượt cửa biển Thuận An.
Với vị trí đặc thù nằm kẹp giữa biển Đông và hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai, phường Thuận An có nhiều tiềm năng phát triển du lịch biển, dịch vụ, thương mại và các khu dân cư ven biển.
Theo lãnh đạo địa phương, khó khăn lớn nhất hiện nay của phường Thuận An là cân bằng giữa nhu cầu chôn cất và yêu cầu dành quỹ đất cho phát triển đô thị. Ngoài khu dân cư hiện hữu, phần lớn diện tích ven biển là đất mồ mả.
Dọc đường bờ biển, phá Tam Giang đoạn qua địa bàn phường Thuận An không khó để tìm thấy các nghĩa địa, mồ mả, lăng mộ bề thế nằm chen chúc, xen kẹt trong khu dân cư, bên cạnh các ngôi biệt thự tiền tỷ.
Tại địa bàn 2 xã Phú Hải và Phú Thuận cũ (nay là phường Thuận An), diện tích nghĩa địa gần bằng diện tích đất ở, nhiều khu lăng mộ xây dựng đồ sộ. Trong ảnh là khu nghĩa địa làng Cự Lại, phường Thuận An.
Người dân bao chiếm các vị trí đất đẹp, cao ráo, dành phần cho mồ mả, gây khó khăn cho công tác quản lý và khai thác quỹ đất phục vụ phát triển.
Tại các tổ dân phố như An Hải, Hải Tiến, Hải Thành, Hải Bình, Minh Hải, Tân An (phường Thuận An) có rất nhiều nghĩa địa nằm xen kẹt giữa khu dân cư, ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị.
Nhiều mồ mả đã có từ lâu đời. Trước đây, thị trấn Thuận An cũ đã đóng cửa các khu nghĩa địa trên địa bàn, vận động người dân đưa người chết đến an táng tại các nghĩa trang được quy hoạch.
Do lịch sử để lại, nhiều hộ dân tại phường Thuận An phải sống giữa các nghĩa địa cũ, đi băng qua các khu mộ để vào nhà.
Từ ngày 31/10, phường Thuận An sẽ đóng cửa các nghĩa trang, nghĩa địa hiện hữu, cấm chôn cất người chết và không xây dựng mới lăng mộ.
Ông Lê Đình Phong, Chủ tịch UBND phường Thuận An, cho biết định hướng quy hoạch của thành phố Huế xác định Thuận An không nằm trong khu vực quy hoạch nghĩa trang tập trung. Việc dừng hoạt động các nghĩa địa nhằm từng bước sắp xếp lại quỹ đất ở, tạo điều kiện phát triển hạ tầng, dịch vụ, các thiết chế văn hóa và du lịch biển, thu hút nhà đầu tư.
Tuy nhiên theo Chủ tịch UBND phường Thuận An, đóng cửa các nghĩa địa cũ không đồng nghĩa với việc di dời toàn bộ lăng mộ hiện có.
Riêng khu nghĩa địa dọc tuyến đường ven biển và cầu vượt cửa biển Thuận An, chính quyền địa phương đang phối hợp cơ quan chức năng đền bù, di dời, giải phóng mặt bằng phục vụ dự án hạ tầng, phát triển kinh tế - xã hội.
Theo thống kê có hơn 1.850 ngôi mộ thuộc các tổ dân phố Hải Tiến, Hải Bình, An Hải sẽ được di dời, giải tỏa để phục vụ dự án hạ tầng kỹ thuật và công viên văn hóa đa năng biển Thuận An có tổng mức đầu tư gần 118 tỷ đồng.
Theo lãnh đạo Sở Xây dựng thành phố Huế, địa phương này đang triển khai quy hoạch nghĩa trang theo định hướng của Quy hoạch chung đô thị Thừa Thiên Huế đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Theo quy hoạch, hệ thống nghĩa trang tại Huế được phát triển tập trung, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật. Thành phố Huế sẽ từng bước di dời các nghĩa địa nhỏ lẻ, xen kẹt trong khu dân cư vào các khu nghĩa trang tập trung; khuyến khích các hình thức mai táng văn minh, hiện đại như hỏa tang, cát táng.
Quy hoạch chung đô thị Thừa Thiên Huế xác định tiêu chuẩn sử dụng đất nghĩa trang là 0,06 ha/1.000 dân. Đến năm 2030, nhu cầu đất nghĩa trang tập trung mới của toàn thành phố là hơn 90ha; đến năm 2045 là 111ha.
Thành phố Huế đang tổ chức lập quy hoạch chuyên ngành quản lý chất thải rắn và nghĩa trang để xác định cụ thể ranh giới, quy mô từng khu nghĩa trang. Việc này giúp bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, quy hoạch sử dụng đất và tình hình thực tế của 40 phường, xã hiện nay.