Rác thải thực phẩm tại Australia. Ảnh: foodmag.com.au
Đáng chú ý, 70% lượng thực phẩm bị vứt bỏ vẫn hoàn toàn có thể sử dụng được, kéo theo những hệ lụy nghiêm trọng mang tính dây chuyền đối với công tác quản lý bãi chôn lấp, an ninh lương thực và biến đổi khí hậu.
Theo Hiệp hội Nhà hàng Bền vững, riêng ngành dịch vụ khách sạn và nhà hàng của Úc đã lãng phí khoảng 1,2 triệu tấn thực phẩm mỗi năm.
Tác động kinh tế của sự lãng phí trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống lên tới 6,4 tỉ AUD, trung bình làm bốc hơi khoảng 66.000 AUD mỗi năm trong hồ sơ lợi nhuận của từng doanh nghiệp.
Sự lãng phí này cũng đang đẩy công suất của các bãi chôn lấp rác tại "xứ chuột túi" đến mức báo động.
Theo dự báo, một số cơ sở xử lý rác tại thành phố Perth (bang Tây Úc) sẽ hết chỗ chứa trong 2 năm tới, trong khi các bãi chôn lấp ở bang New South Wales (NSW) và bang Victoria cũng sẽ lần lượt đạt công suất tối đa trong 4 năm và 10 năm tới.
Để ứng phó với bài toán kinh tế và môi trường này, Chính phủ Australia đã cam kết giảm một nửa lượng lãng phí thực phẩm vào năm 2030. Tuy nhiên, Giáo sư Johannes le Coutre chuyên ngành thực phẩm và sức khỏe thuộc Đại học New South Wales (UNSW) đánh giá kế hoạch này rất khó khả thi.
Theo ông, khoảng cách địa lý rộng lớn của Australia gây trở ngại lớn cho khâu kho vận và kiểm soát rác thải. Thêm vào đó, phần lớn các hoạt động sản xuất giá trị gia tăng của ngành công nghiệp thực phẩm lại đang diễn ra ở nước ngoài, khiến chuỗi cung ứng khó tối ưu hóa.
Trong một tuyên bố chính thức mới đây, người phát ngôn của Bộ Biến đổi Khí hậu, Năng lượng, Môi trường và Nước Úc khẳng định các nhà chức trách đang tích cực hợp tác với chính quyền các bang và khối doanh nghiệp nhằm định hình lại hành vi tiêu dùng và mở rộng năng lực tái chế rác thải hữu cơ.
Các nguồn vốn xúc tiến bao gồm: 37 triệu AUD đầu tư nâng cấp hạ tầng tái chế; 30 triệu AUD để thành lập Trung tâm Nghiên cứu Hợp tác Chấm dứt Lãng phí Thực phẩm; và 10 triệu AUD cho chiến dịch truyền thông giúp người dân giảm lãng phí tại nhà.
Dưới góc độ vĩ mô, Giáo sư le Coutre chỉ ra một nghịch lý: trong khi lãng phí gia tăng, có tới khoảng 3,5 triệu hộ gia đình tại Australia lại đang thiếu hụt lương thực.
Do đó, việc giải quyết triệt để vấn nạn lãng phí sẽ trực tiếp tháo gỡ nút thắt về an ninh lương thực. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chính phủ cần đẩy mạnh đồng bộ các giải pháp nâng cao nhận thức, cải tiến công nghệ và hoàn thiện chính sách quản lý toàn chuỗi cung ứng.
Không chỉ tại Australia, lãng phí thực phẩm đang là thách thức kinh tế - môi trường toàn cầu và sẽ được đặt làm trọng tâm nghị sự tại Hội nghị lần thứ 31 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP31) sắp tới.
Việc tháo gỡ điểm nghẽn từ các hoạt động nông nghiệp và công nghiệp hóa thực phẩm không chỉ giúp giảm lượng lớn khí thải nhà kính mà còn là cơ sở thiết yếu để tối ưu hóa hệ thống lương thực, bảo đảm an ninh lương thực và phát triển bền vững trên quy mô toàn cầu.