Lãnh đạo Greenland lên tiếng về thỏa thuận với Mỹ

Trong tuyên bố đưa ra hôm 19/9 nhằm làm rõ tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc đạt được thỏa thuận trao cho Washington "quyền kiểm soát vĩnh viễn" đối với an ninh của Greenland, cả Đan Mạch và Greenland đều bày tỏ hy vọng rằng thỏa thuận sẽ chấm dứt những bất đồng với Mỹ về vấn đề này.

Thủ hiến Greenland, ông Jens-Frederik Nielsen, cho biết ông hài lòng với thỏa thuận được đề xuất.

"Thỏa thuận này công nhận chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của vương quốc chúng tôi, cũng như quyền tự quyết của người dân Greenland", ông Nielsen chia sẻ trong một bài đăng trên mạng xã hội.

Trong tuyên bố trước đó, lãnh đạo Greenland cho biết: "Thật đáng mừng khi chúng ta sắp bước vào một thỏa thuận giúp bảo đảm và tăng cường an ninh của Greenland, Vương quốc Đan Mạch, Mỹ và liên minh phương Tây. Thỏa thuận công nhận các lợi ích của Greenland cũng như vị thế của chúng tôi trong hợp tác quốc tế. Điều này mang lại lợi ích cho tất cả chúng ta".

Theo Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen, “tuần tới có thể sẽ là một tuần tốt đẹp đối với Greenland, Đan Mạch và Mỹ”.

Greenland và Đan Mạch dự kiến ký kết thỏa thuận với Mỹ vào tuần tới trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc. Quốc hội Đan Mạch và Greenland sẽ phải phê chuẩn thỏa thuận này.

"Hy vọng rằng giai đoạn bất định này sẽ nhường chỗ cho một thỏa thuận có tính ràng buộc, giúp tăng cường an ninh tại Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương, qua đó củng cố an ninh chung của chúng ta trong khối NATO tại châu Âu, đồng thời tôn trọng các giới hạn không thể vượt qua của Vương quốc Đan Mạch", ông Rasmussen nhấn mạnh.

Tổng thống Trump ngày 18/9 xác nhận Mỹ, Đan Mạch và Greenland đã đạt được thỏa thuận cho phép Mỹ tăng hiện diện quân sự trên hòn đảo này.

"Theo chỉ đạo của tôi, chúng tôi đã làm việc với đại diện của Đan Mạch và Greenland để đảm bảo rằng Mỹ sẽ vĩnh viễn có toàn quyền thực hiện những việc cần thiết tại Greenland nhằm bảo vệ và duy trì an ninh của Greenland cũng như của Mỹ”, Tổng thống Mỹ nêu rõ.

Chủ nhân Nhà Trắng cho biết thêm: "Ngoài ra, từ nay trở đi, không đối thủ nào của Mỹ có thể đặt căn cứ tại Greenland, hay có sự hiện diện quân sự tại Greenland, hoặc thực hiện các khoản đầu tư nhạy cảm tại Greenland mà không có sự chấp thuận bằng văn bản rõ ràng của chúng tôi”.

Tổng thống Trump lập luận rằng việc kiểm soát chặt chẽ hơn Greenland là điều cần thiết để đảm bảo hòn đảo không rơi vào tay các đối thủ trong bối cảnh cuộc cạnh tranh gia tăng tại Bắc Băng Dương.

Các chi tiết chính của thỏa thuận vẫn chưa được công bố, bao gồm quy mô hiện diện quân sự của Mỹ tại vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, cũng như việc liệu có bất kỳ quyền hạn chính thức nào đối với chính sách đối ngoại và các nguồn tài nguyên sẽ được chuyển giao cho Washington hay không.

Mỹ vẫn duy trì sự hiện diện quân sự ở quy mô hạn chế tại căn cứ không gian Pituffik (trước đây gọi là Thule) tại Greenland để giám sát hoạt động tên lửa.

Greenland nằm ở vị trí chiến lược, án ngữ giữa Bắc Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Vùng đất này cũng có trữ lượng khoáng sản khổng lồ và có thể trở thành một nhân tố chiến lược khi băng ở vùng cực tan chảy, mở ra những tuyến hàng hải mới.

Ông Trump từ lâu đã bày tỏ sự quan tâm tới Greenland, lần đầu công khai đưa ra ý tưởng mua lại lãnh thổ này vào năm 2019 trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên.

Sau khi trở lại Nhà Trắng vào đầu năm ngoái, Tổng thống Trump đã khơi lại ý tưởng sáp nhập Greenland vào Mỹ. Chính quyền của ông đã cân nhắc một loạt phương án trong đó có mua lại hoặc thậm chí dùng biện pháp quân sự để có được hòn đảo có vị trí chiến lược này.