Lào Cai là tỉnh biên giới có vị trí chiến lược, tiếp giáp với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc).
Trên tuyến biên giới có hệ thống cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính và các điểm thông quan, lối mở có lượng người, phương tiện qua lại khá lớn. Đây là điều kiện thuận lợi cho giao thương nhưng cũng bị các đối tượng lợi dụng để hoạt động tội phạm, trong đó, có tội phạm mua bán người.
Để phòng ngừa có hiệu quả loại tội phạm này, Bộ đội Biên phòng Lào Cai tăng cường phòng ngừa từ sớm, từ xa với nhiều biện pháp phối hợp quyết liệt.
Điểm "nóng" biên mậu
Thực tế cho thấy, đối với hoạt động mua bán người xuyên biên giới, địa bàn Lào Cai là điểm trung chuyển, nạn nhân có thể xuất phát từ các tỉnh miền núi phía Bắc như, Điện Biên, Tuyên Quang... để đưa sang Trung Quốc.
Trung tá Vũ Trần Minh Đạt, Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Lào Cai cho biết, trong các vụ án đơn vị đã xử lý, có nhiều đối tượng sử dụng phương thức lợi dụng hôn nhân để mua bán người và đưa ra khỏi lãnh thổ nước Việt Nam.
Các đối tượng chủ yếu nhắm vào phụ nữ, trẻ em, nhất là trẻ em gái ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi điều kiện kinh tế khó khăn và nhận thức pháp luật còn hạn chế, thậm chí có cả nạn nhân dưới 16 tuổi.
Các đối tượng tổ chức cầm đầu, trực tiếp thực hiện hành vi cũng là người dân tộc thiểu số. Việc truy bắt đối tượng cũng rất khó khăn do sau khi gây án xong các đối tượng chủ mưu cầm đầu thường trốn khỏi địa phương, đi làm việc tại các khu công nghiệp cách Lào Cai từ 300-500km.
Những đặc điểm trên đặt ra yêu cầu rất cao về công tác nắm tình hình, phối hợp liên ngành và nghiệp vụ trinh sát của lực lượng Biên phòng. Tính riêng trong thời gian thực hiện cao điểm phòng, chống mua bán người (từ ngày 1/7-30/9/2026) Bộ đội Biên phòng Lào Cai thực hiện công tác tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân được 35 buổi, với 100 lượt cán bộ, chiến sỹ tham gia, 725 lượt người nghe; xác lập 3 chuyên án đấu tranh với các đường dây tội phạm mua bán người (LC726, LC926p và LC926.2p). Trong đó, Bộ đội Biên phòng đã đấu tranh thành công 1 chuyên án (LC726), khởi tố 1 vụ/2 đối tượng/1 nạn nhân, 2 chuyên án đang tiếp tục đấu tranh; phối hợp các lực lượng chức năng giải cứu, hỗ trợ ban đầu, chuyển tuyến an toàn cho 2 nạn nhân và 1 người trong giai đoạn xác minh xác định nạn nhân bị mua bán.
Điểm nhấn trong đợt cao điểm là thành công của Chuyên án LC726 "Truy xét mua bán người dưới 16 tuổi từ địa bàn tỉnh đấu tranh với đường dây tội phạm Điện Biên qua địa bàn biên giới tỉnh Lào Cai đưa sang Trung Quốc bán."
Cụ thể, vào đầu tháng 7/2026, qua công tác nắm tình hình, lực lượng nghiệp vụ Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Lào Cai phát hiện một số đối tượng có biểu hiện dụ dỗ, lôi kéo phụ nữ Việt Nam sang Trung Quốc lấy chồng để trục lợi; trong đó, xác định Hạng Thị Ch. (sinh năm 2010, trú xã Pu Nhi, tỉnh Điện Biên) là nạn nhân của đường dây này.
Theo điều tra, từ tháng 10/2024, Thào A Kh. (người cùng bản, có quan hệ họ hàng với nạn nhân) nhiều lần dụ dỗ Ch. sang Trung Quốc lấy chồng để có cuộc sống giàu sang.
Kh. xin ảnh của Ch. gửi cho các đối tượng bên Trung Quốc lựa chọn, sau đó cấu kết với Hạng Seo Dũng, sinh năm 2003, dân tộc Mông và Hạng Thị Mua, sinh năm 1994, dân tộc Mông (cùng trú tại xã Pà Vầy Sủ, tỉnh Tuyên Quang) lên kế hoạch đưa nạn nhân vượt biên.
Ngày 4/12/2024, Kh. đưa Ch. ra bến xe khách tỉnh Điện Biên đi Lào Cai. Rạng sáng hôm sau, Dũng đón Ch. đưa về nhà để chờ tổ chức xuất cảnh. Sáng 7/12/2024, Ch. được hướng dẫn làm thủ tục qua cửa khẩu Lào Cai sang Hà Khẩu (Trung Quốc), sau đó bị hai người đàn ông Trung Quốc đưa về huyện Mã Quan, tỉnh Vân Nam.
Tại đây, Hạng Thị Mua giao nạn nhân cho đối tượng phía Trung Quốc và nhận 90.000 nhân dân tệ. Riêng Hạng Seo Dũng sau khi phạm tội đã bỏ đi khỏi địa phương, lẩn trốn tại một khu công nghiệp cách Lào Cai khoảng 400km.
Từ nguồn tin ban đầu do nạn nhân cung cấp về dấu hiệu hoạt động của đường dây mua bán người, trên cơ sở đánh giá tính chất nghiêm trọng của vụ việc vì nạn nhân là trẻ em dưới 16 tuổi, ngày 3/7/2026, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai đã xác lập Chuyên án LC726.
Với sự vào cuộc quyết liệt, bài bản của lực lượng nghiệp vụ, chỉ sau 3 ngày, đến ngày 6/7/2026, Chuyên án đã được phá thành công, bắt giữ Hạng Seo Dũng và Hạng Thị Mua.
Chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa
Để nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm mua bán người, Bộ đội Biên phòng Lào Cai xác định, cần quyết liệt phòng ngừa từ sớm, từ xa, có chính sách hỗ trợ sinh kế, việc làm, học nghề cho người dân khu vực biên giới, từ đó, giảm nguy cơ trở thành đối tượng bị lợi dụng, lôi kéo, nạn nhân của tội phạm mua bán người.
Xã Si Ma Cai có 35 thôn, trong đó, 6 thôn biên giới, gồm 15 dân tộc cùng sinh sống, đồng bào Mông chiếm hơn 80%. Để giúp nhân dân xóa đói, giảm nghèo, Đồn Biên phòng Si Ma Cai đã phối hợp chính quyền địa phương tổ chức tuyên truyền, vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, thay đổi tập quán canh tác, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, đưa các giống mới vào sản xuất.
Những năm qua, đơn vị xây dựng nhiều mô hình phát triển kinh tế: Mô hình nuôi lợn đen bản địa, nuôi dê sinh sản; vườn cây sinh kế mang lại thu nhập ổn định cho người dân.
Điển hình là mô hình nuôi dê của Đồn trong những năm qua đã góp phần tạo sinh kế cho các hộ nghèo vùng biên. Trung tá Phạm Đức Hậu, Chính trị viên Đồn Biên phòng Si Ma Cai cho biết năm 2022, nhận thấy các thôn giáp biên của Si Ma Cai có thổ nhưỡng, khí hậu, vùng chăn thả phù hợp để đàn dê có điều kiện phát triển tốt, Đồn bước đầu hỗ trợ 2 hộ có hoàn cảnh khó khăn tại thôn Lũng Choáng 6 con dê và hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, vệ sinh chuồng trại, phòng chống các loại dịch bệnh thường gặp...
Nhận thấy hiệu quả kinh tế bước đầu, từ năm 2025 đến nay, Đồn tiếp tục nhân rộng mô hình tại các thôn giáp biên; đồng thời đơn vị triển khai mô hình nuôi dê tập trung tại Trạm Hóa Chư Phùng, khu vực mốc 171 (2) để nhân dân tham quan học tập, góp phần thay đổi phương thức sản xuất trong đồng bào.
Gia đình anh Giàng Seo Sóa (thôn Lù Dì Sán) là một trong những hộ có hoàn cảnh khó khăn được Đồn Biên phòng Si Ma Cai hỗ trợ 2 con dê giống sinh sản. Từ hỗ trợ ban đầu cùng sự đồng hành, hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi của cán bộ Biên phòng, đàn dê của gia đình anh đã sinh trưởng, phát triển, tăng lên 15 con. Vừa qua, anh xuất bán 7 con dê, thu về một khoản tiền đáng kể để trang trải cuộc sống và đầu tư tái đàn, mở rộng chăn nuôi.
Anh Sóa chia sẻ: “Nhờ nuôi dê, gia đình tôi có nguồn thu nhập ổn định hơn, không còn phải đi làm thuê xa nhà như trước. Sự hỗ trợ của Bộ đội Biên phòng giúp gia đình tôi có cơ hội vươn lên trong cuộc sống.”
Ngoài chú trọng tạo thêm sinh kế cho người dân, theo Đại tá Nguyễn Phi Khanh, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai, thời gian tới, lực lượng Biên phòng Lào Cai tiếp tục duy trì, nhân rộng các đợt cao điểm, kết hợp tấn công trấn áp tội phạm, điều tra, xử lý và hợp tác với lực lượng chức năng nước bạn trong tiếp nhận, bảo vệ, hỗ trợ nạn nhân.
Bộ đội Biên phòng tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành, liên tỉnh trong trao đổi thông tin xác minh nạn nhân; quan tâm đầu tư trang bị phương tiện, kỹ thuật nghiệp vụ, công cụ hỗ trợ phục vụ công tác trinh sát, điều tra trên không gian mạng./.
(TTXVN/Vietnam+)