Theo Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), tháng 10 mang đến một loạt hiện tượng thiên văn đáng chú ý cho những người yêu bầu trời. Từ sao Thổ ở vị trí trực đối, các lần quan sát thuận lợi của sao Thủy cho đến những trận mưa sao băng như Draconids, Southern Taurids cho tới Orionids, bầu trời đêm tháng này có khá nhiều điều để chờ đợi.
Nhiều hiện tượng thiên văn kỳ thú chờ đón người Việt trong tháng 10 này, trong đó có những trận mưa sao băng
ẢNH: THANH TÙNG
1. Sao Thổ ở vị trí trực đối (ngày 4.10)
Sao Thổ sẽ nằm gần vị trí đối diện mặt trời trên bầu trời, trở thành thời điểm thuận lợi để quan sát hành tinh có vành đai nổi tiếng này. Từ Hà Nội, sao Thổ có thể quan sát trong phần lớn đêm, đạt độ cao khoảng 70° trên bầu trời vào khoảng 23 giờ 47 phút. Với kính thiên văn, đây là thời điểm rất thích hợp để tìm kiếm hệ vành đai đặc trưng của hành tinh này.
2. Mưa sao băng Draconids đạt cực đại (ngày 9.10)
Mưa sao băng Draconids hoạt động từ ngày 6.10 đến 10.10 với cực đại năm nay rơi ngày 9.10. Tại Việt Nam, trận mưa sao băng có thể quan sát từ sau hoàng hôn đến trước nửa đêm khi tâm điểm thuộc chòm sao Draco lặn xuống phía tây. Do tâm điểm đạt vị trí cao nhất trước khi trời tối, thời gian thuận lợi nhất để quan sát là ngay sau hoàng hôn, đặc biệt là vào tối 8.10 và 9.10.
3. Sao Thủy đạt ly giác cực đại về phía đông (ngày 12.10)
Sao Thủy sẽ đạt khoảng cách góc lớn nhất so với mặt trời trong lần xuất hiện buổi tối tháng 9.2026 - 10.2026, với độ sáng khoảng -0,1. Tuy nhiên, từ Việt Nam hành tinh này chỉ đạt độ cao khoảng 14° phía trên đường chân trời vào lúc hoàng hôn, vì vậy việc quan sát sẽ tương đối thử thách. Hãy tìm sao Thủy thấp về phía tây ngay sau khi mặt trời lặn.
Sao Thủy sẽ đạt khoảng cách góc lớn nhất so với mặt trời trong lần xuất hiện buổi tối tháng 9.2026 - 10.2026
ẢNH: HHT TRAN (TRẦN HẢI HUY TRƯỜNG)
4. Mưa sao băng Orionids đạt cực đại (ngày 21.10)
Orionids hoạt động từ 2.10 - 7.11, đạt cực đại khoảng 21.10 với khoảng 15 sao băng xuất hiện mỗi giờ. Từ Việt Nam, điểm tỏa sáng của mưa sao băng chỉ mọc vào khoảng 21 giờ 51 phút, nhưng điều kiện quan sát sẽ tốt hơn về gần sáng, đặc biệt khoảng sau 3 giờ sáng khi chòm sao Orion ở vị trí cao hơn trên bầu trời. Thời gian lý tưởng là sau nửa đêm cho tới trước bình minh.
Tháng 10 này, hãy dành một đêm rời xa ánh đèn thành phố, hướng mắt lên bầu trời và khám phá những chuyển động vẫn đang diễn ra trên đầu chúng ta. Bạn sẽ chọn hiện tượng nào để quan sát đầu tiên?