Từ nền tảng được xây dựng từ năm 2018, Trượt băng và Roller Việt Nam đứng trước yêu cầu phát triển mới: mở rộng cơ hội tập luyện cho cộng đồng, nâng cao năng lực đào tạo và thi đấu, đồng thời xây dựng một liên đoàn vận hành chuyên nghiệp, minh bạch và hội nhập. Trao đổi về định hướng giai đoạn 2026 - 2031, PGS.TS Đặng Hà Việt, Chủ tịch Liên đoàn Trượt băng và Roller Việt Nam, nhấn mạnh: phát triển phong trào và thành tích cao phải là một quá trình thống nhất, trong đó người tập và vận động viên được đặt ở vị trí trung tâm.
Nhìn lại chặng đường từ khi thành lập năm 2018, theo ông, kết quả có ý nghĩa nền tảng nhất của Liên đoàn là gì?
Theo tôi, điều đáng trân trọng nhất không chỉ là một giải đấu hay một thành tích cụ thể, mà là việc từng bước hình thành cộng đồng Trượt băng và Roller có sự gắn kết giữa người tập, câu lạc bộ, huấn luyện viên, trọng tài, vận động viên và những tổ chức, cá nhân đồng hành.
Từ khi thành lập năm 2018 và mở rộng hoạt động với môn Roller vào năm 2021, Liên đoàn đã nỗ lực phát triển phong trào, phối hợp tổ chức thi đấu, đào tạo nhân lực chuyên môn và thúc đẩy hợp tác quốc tế. Quá trình ấy diễn ra trong điều kiện còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, kinh phí và cả những tác động của đại dịch COVID-19. Chính vì thế, mỗi bước phát triển đều mang ý nghĩa tích lũy nền tảng.
Hệ thống giải đấu từng bước tạo môi trường cọ xát và tuyển chọn; các câu lạc bộ góp phần duy trì hoạt động thường xuyên, phát hiện tài năng; sự tham gia của doanh nghiệp và cộng đồng giúp mở rộng điều kiện tập luyện. Tôi cho rằng giá trị lớn nhất của chặng đường vừa qua là tạo ra tiền đề để chuyển từ phát triển theo từng hoạt động riêng lẻ sang một hệ sinh thái có liên kết giữa phong trào, đào tạo, thi đấu và thể thao thành tích cao.
Trong giai đoạn 2026 - 2031, Liên đoàn sẽ ưu tiên những nhiệm vụ nào để phát triển phong trào đồng thời tạo nguồn vận động viên kế cận?
Định hướng xuyên suốt là phát triển rộng về phong trào nhưng phải nâng cao chất lượng một cách thực chất. Chúng tôi xác định năm ưu tiên có quan hệ chặt chẽ với nhau.
Trước hết là củng cố tổ chức Liên đoàn và nâng cao năng lực quản trị: phân định rõ trách nhiệm, tăng tính minh bạch, bảo đảm hiệu quả sử dụng nguồn lực và lấy kết quả công việc làm thước đo. Thứ hai là phát triển mạng lưới câu lạc bộ, các hoạt động trong trường học và cộng đồng, chú trọng trẻ em, thanh thiếu niên, đồng thời tạo điều kiện cho người dân tiếp cận môn thể thao phù hợp, an toàn.
Thứ ba là xây dựng đường hướng phát hiện và đào tạo vận động viên từ cơ sở, giải trẻ đến trình độ cao, phối hợp chặt chẽ với Cục Thể dục thể thao Việt Nam và các đơn vị chuyên môn theo đúng thẩm quyền.
Thứ tư là nâng chất lượng huấn luyện viên, trọng tài, đội ngũ quản lý; ứng dụng khoa học thể thao, dữ liệu và công nghệ số trong quản lý, huấn luyện, tổ chức thi đấu.
Thứ năm là thúc đẩy hợp tác quốc tế, đa dạng hóa nguồn lực, đồng thời đưa các chuẩn mực về an toàn, bảo vệ vận động viên, phòng chống doping và liêm chính thể thao vào hoạt động thường xuyên.
Điều quan trọng là năm ưu tiên đó phải được cụ thể hóa thành chương trình công tác, lộ trình thực hiện và chỉ tiêu đánh giá, thay vì chỉ dừng ở định hướng chung.
Những trở ngại lớn nhất về cơ sở vật chất và chuyên môn hiện nay là gì? Liên đoàn dự kiến tháo gỡ theo hướng nào?
Đối với Trượt băng, chi phí đầu tư, vận hành sân băng và yêu cầu chuyên môn kỹ thuật là thách thức rõ rệt. Với Roller, việc mở rộng địa điểm tập luyện an toàn, chuẩn hóa điều kiện sân bãi và nâng cao chất lượng huấn luyện cũng rất quan trọng. Bên cạnh đó, cơ hội cọ xát quốc tế và nguồn chuyên gia chất lượng cao còn cần được tăng cường.
Chúng tôi sẽ triển khai theo hướng khả thi và từng bước. Về cơ sở vật chất, ưu tiên phối hợp khai thác hiệu quả các địa điểm tập luyện hiện có; khuyến khích sự tham gia của địa phương, doanh nghiệp và cơ sở thể thao trong việc phát triển không gian tập luyện, gắn với yêu cầu an toàn và tiêu chuẩn chuyên môn. Về nhân lực, tăng cường bồi dưỡng, cập nhật luật thi đấu, huấn luyện thể lực, y học thể thao, tâm lý, dinh dưỡng và các kỹ năng bảo vệ vận động viên.
Về thi đấu và hội nhập, Liên đoàn sẽ xây dựng kế hoạch tham dự các giải phù hợp với năng lực chuyên môn và nguồn lực thực tế, mở rộng trao đổi kỹ thuật với Liên đoàn Trượt băng quốc tế (ISU), World Skate và các đối tác thể thao liên quan. Những hoạt động liên quan đến đội tuyển và đoàn thể thao quốc gia sẽ được triển khai phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước theo đúng quy định. Chúng ta cần có lộ trình nhất quán, đầu tư có trọng tâm và tránh phát triển dàn trải.
Theo ông, đâu là những đột phá để Trượt băng và Roller tiếp cận công chúng rộng hơn, đồng thời hình thành nguồn lực phát triển bền vững?
Tôi cho rằng đột phá trước hết nằm ở đổi mới cách tổ chức và cách tạo ra giá trị. Một liên đoàn thể thao quốc gia cần kết nối hiệu quả giữa nhu cầu tập luyện của người dân, hệ thống câu lạc bộ, sự kiện thể thao, đào tạo chuyên môn và các nguồn lực xã hội hóa.
Chúng tôi sẽ chú trọng xây dựng thông tin, dữ liệu về hội viên, câu lạc bộ, huấn luyện viên, trọng tài và vận động viên; từng bước số hóa quy trình quản lý, đăng ký, truyền thông và tổ chức thi đấu, đồng thời bảo vệ dữ liệu cá nhân theo quy định. Trên nền tảng đó, Liên đoàn có thể phối hợp xây dựng hoạt động trải nghiệm trong trường học, sự kiện cho cộng đồng, chương trình đào tạo phù hợp lứa tuổi và những giải đấu có khả năng thu hút công chúng, doanh nghiệp đồng hành.
Cùng với việc vận động tài trợ, cần phát triển mô hình hợp tác minh bạch, có quyền lợi và trách nhiệm rõ ràng; khai thác hợp pháp giá trị truyền thông, sự kiện và dịch vụ thể thao để tái đầu tư cho phong trào, đào tạo trẻ và nâng cao chất lượng chuyên môn. Những chuẩn mực về bảo vệ trẻ em, bình đẳng trong tiếp cận thể thao, phòng chống gian lận và an toàn tập luyện phải được coi là điều kiện của phát triển, không phải nội dung bổ sung sau cùng.
Khi người dân thấy dễ tiếp cận, phụ huynh yên tâm, vận động viên có con đường phát triển rõ ràng và doanh nghiệp thấy giá trị đồng hành, sức lan tỏa của Trượt băng và Roller sẽ lớn hơn một cách bền vững.
Đến cuối giai đoạn 2026 - 2031, đâu là những dấu mốc để đánh giá Liên đoàn đã thực sự chuyển sang một giai đoạn phát triển mới?
Tôi mong muốn chúng ta có thể đánh giá kết quả bằng những thay đổi đo lường được, chứ không chỉ bằng cảm nhận hay số lượng huy chương. Đó là một mạng lưới câu lạc bộ hoạt động ổn định hơn, số người tham gia tập luyện có chất lượng tốt hơn, hệ thống giải trẻ và giải quốc gia được tổ chức bài bản, đội ngũ huấn luyện viên và trọng tài được chuẩn hóa, cùng với những vận động viên có khả năng cạnh tranh ngày càng tốt hơn trên đấu trường quốc tế.
Cùng với đó là một Liên đoàn có quy chế quản trị rõ ràng, hoạt động tài chính minh bạch, dữ liệu chuyên môn được cập nhật và sử dụng hiệu quả; có cơ chế huy động nguồn lực bền vững, chú trọng an toàn và quyền lợi chính đáng của vận động viên. Các mục tiêu cụ thể sẽ phải được lượng hóa trong chương trình hành động của nhiệm kỳ và được kiểm điểm định kỳ.
Tôi luôn nhìn nhận rằng phong trào là nền tảng, câu lạc bộ là môi trường phát hiện và đào tạo, hệ thống thi đấu là nơi thử thách, còn lực lượng vận động viên trình độ cao là kết quả của cả quá trình phối hợp lâu dài. Vì thế, không nhất thiết phải đi thật nhanh ở mọi hướng, nhưng mỗi bước tiến phải chắc chắn, có chất lượng và hướng tới chuẩn mực quốc tế.
Thước đo quan trọng nhất là có thêm nhiều người được tập luyện an toàn, thêm nhiều tài năng trẻ có cơ hội phát triển và một Liên đoàn đủ năng lực dẫn dắt hành trình ấy bằng sự chuyên nghiệp, trách nhiệm và uy tín.