“Lợi đơn, lợi kép” khiến nhiều người chọn văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh

Thêm một tấm bằng, đẹp hồ sơ, giá trị vĩnh viễn

Thay vì thi các chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS, TOEIC, TOEFL, VSTEP hay APTIS, một bộ phận người đi làm lựa chọn học thêm văn bằng 2 ngành Ngôn ngữ Anh với kỳ vọng có thể giải quyết lâu dài yêu cầu về trình độ ngoại ngữ trong công việc.

Anh Hồng (quê Hưng Yên) từng 3 lần tham gia các kỳ thi đánh giá năng lực ngoại ngữ, trong đó có VSTEP, APTIS. Có lần anh đạt trình độ B1, có lần đạt B2 hoặc mức tương đương.

Theo anh, việc thi chứng chỉ đòi hỏi phải dành thời gian ôn luyện, trong khi công việc bận rộn. Sau mỗi kỳ thi, dù đạt được mức trình độ cần thiết để hoàn thiện hồ sơ, anh lại ít có cơ hội sử dụng tiếng Anh trong công việc nên kiến thức dần mai một.

"Đến lúc cần chứng chỉ lại phải ôn thi, cứ thế lặp lại vừa mất thời gian, vừa tốn kém công sức, tiền bạc. Tôi nghĩ học luôn một chương trình đại học Ngôn ngữ Anh sẽ có lợi hơn về lâu dài", anh Hồng chia sẻ.

Một trong những lý do khác khiến văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh được cho là lợi thế hơn so với các chứng chỉ ngoại ngữ khác chính là vấn đề thời hạn sử dụng.

Các chứng chỉ ngoại ngữ thường được sử dụng để phản ánh năng lực tiếng Anh tại thời điểm đánh giá và nhiều tổ chức thường yêu cầu kết quả trong một khoảng thời gian nhất định, khoảng 2 năm.

Trong khi đó, bằng cử nhân Ngôn ngữ Anh không phải là một chứng chỉ năng lực ngoại ngữ có thời hạn 2 năm mà có thời hạn vĩnh viễn.

Do đó, việc có thêm một bằng cử nhân vừa giúp hồ sơ học đẹp hơn lại không lo về thời hạn.

Mở thêm cơ hội việc làm

Thêm cơ hội việc làm là một trong những động lực đáng chú ý khiến người đi làm tìm đến chương trình văn bằng 2. Trong bối cảnh nhiều cơ quan, đơn vị điều chỉnh tổ chức bộ máy, vị trí việc làm và yêu cầu đối với nhân sự, việc bổ sung một văn bằng chuyên môn có thể được xem là cách gia tăng lợi thế cạnh tranh.

Đáng chú ý, theo quy định tại Thông tư 27/2019/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT về nội dung chính ghi trên văn bằng và phụ lục văn bằng giáo dục đại học, văn bằng đại học không thể hiện hình thức đào tạo. Vì thế hình thức đào tạo chính quy, văn bằng 2 hay đào tạo từ xa không được thể hiện trực tiếp trên bằng tốt nghiệp.

Điểm khác biệt đáng chú ý so với các chứng chỉ ngoại ngữ là kết quả thi thường được phân định khá rõ theo mức điểm hoặc bậc năng lực. Chẳng hạn, với IELTS, TOEIC, TOEFL hay VSTEP, điểm số hoặc kết quả đạt được phản ánh trình độ ngoại ngữ cụ thể của người dự thi.

Người đạt mức B1 sẽ có giá trị chứng minh năng lực khác với người đạt B2, C1; tương tự, điểm IELTS 5.5 cũng khác IELTS 7.0, 8.0. Vì vậy, tùy yêu cầu của từng vị trí việc làm hoặc chương trình đào tạo, người học có thể phải thi lại nếu kết quả chưa đạt ngưỡng quy định.

Trong khi đó, với văn bằng cử nhân Ngôn ngữ Anh, khi yêu cầu chỉ dừng ở điều kiện có bằng tốt nghiệp đúng chuyên ngành, việc xếp loại trung bình hay xuất sắc không làm thay đổi tư cách sở hữu văn bằng. 

Có thể đáp ứng hầu hết các yêu cầu cần ngoại ngữ

Một trong những lợi thế khiến văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh được nhiều người quan tâm là khả năng sử dụng trong nhiều mục đích khác nhau, từ hoàn thiện hồ sơ xét tuyển, thi tuyển công chức, viên chức đến đáp ứng điều kiện học tập sau đại học, xét thăng hạng hoặc bổ nhiệm chức danh chuyên môn.

Với những người có định hướng học thạc sĩ, tiến sĩ, bằng tốt nghiệp đại học ngành Ngôn ngữ Anh có thể được sử dụng như một căn cứ minh chứng năng lực ngoại ngữ trong những trường hợp đáp ứng quy định tuyển sinh. Tương tự, trong một số kỳ tuyển dụng viên chức, người có văn bằng đáp ứng yêu cầu ngoại ngữ của vị trí việc làm có thể được miễn phần kiểm tra ngoại ngữ.

Ngoài ra, văn bằng này còn có thể tạo lợi thế khi người học tham gia các hoạt động chuyên môn có yêu cầu sử dụng tiếng nước ngoài, chẳng hạn giảng dạy bằng ngoại ngữ hoặc xét tiêu chuẩn chức danh học thuật như giáo sư, phó giáo sư...

Chính khả năng ứng dụng trong nhiều tình huống học tập và công việc khiến bằng cử nhân Ngôn ngữ Anh trở thành lựa chọn hấp dẫn đối với người đã có một bằng đại học.

Dù phần lớn quy định hiện nay chấp thuận bằng tốt nghiệp cử nhân Ngôn ngữ Anh, tuy nhiên, việc chấp nhận vẫn phụ thuộc vào yêu cầu cụ thể của vị trí tuyển dụng, chương trình đào tạo và quy định áp dụng tại từng thời điểm.

Học nhanh, đầu vào dễ dàng, đầu ra thuận lợi

Bên cạnh giá trị của tấm bằng, phương thức đào tạo linh hoạt cũng là yếu tố góp phần thúc đẩy nhu cầu học văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh.

Khảo sát thông tin tuyển sinh của một số trường đại học cho thấy, nhiều chương trình đào tạo từ xa giới thiệu khả năng học trực tuyến 100%, không cần đến trường thường xuyên. Đối tượng tuyển sinh được quảng bá khá rộng, từ người đã tốt nghiệp THPT, trung cấp, cao đẳng đến người có bằng đại học; một số chương trình giới thiệu thời gian học chỉ từ 15-18 tháng và không giới hạn độ tuổi.

Các thông báo tuyển sinh cũng thường nhấn mạnh bằng tốt nghiệp có giá trị theo quy định, có thể sử dụng trong hồ sơ học tập và công việc. Một số đơn vị còn quảng bá văn bằng có thể thay thế chứng chỉ ngoại ngữ trong các trường hợp thi tuyển công chức, nâng ngạch hoặc đáp ứng yêu cầu đầu vào, đầu ra của chương trình sau đại học.

Những thông tin này tạo sức hút đáng kể đối với người đã đi làm, bởi họ có thể chủ động sắp xếp thời gian học tập mà không phải nghỉ việc hoặc di chuyển thường xuyên đến trường.

Một chuyên gia tuyển sinh tại TPHCM nhận định, nhu cầu học thêm ngành Ngôn ngữ Anh không chỉ xuất phát từ yêu cầu sử dụng tiếng Anh trong công việc hằng ngày, mà còn liên quan đến nhiều yếu tố khác.

Nhìn từ góc độ người học, văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh có thể đem lại nhiều lợi ích: bổ sung một ngành đào tạo, gia tăng lựa chọn nghề nghiệp, có thêm căn cứ chứng minh trình độ ngoại ngữ trong một số trường hợp và tạo thuận lợi khi đáp ứng điều kiện học tập ở bậc cao hơn.

Theo chuyên gia này, sự cạnh tranh trong tuyển dụng, sử dụng và phát triển nhân sự ở cả khu vực hành chính, sự nghiệp lẫn doanh nghiệp khiến nhiều người chủ động bổ sung năng lực ngoại ngữ. Một số người cũng xem văn bằng Ngôn ngữ Anh là lợi thế khi có nhu cầu học tiếp lên trình độ cao hơn.

Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý, học thêm một chương trình đại học đồng nghĩa với việc người học phải đầu tư đáng kể về thời gian, công sức và chi phí. Nếu mục tiêu chỉ là chứng minh năng lực ngoại ngữ ở một mức độ nhất định để đáp ứng yêu cầu công việc hoặc học tập, thi lấy chứng chỉ phù hợp có thể là lựa chọn tiết kiệm hơn.

Quy mô tăng nhanh, yêu cầu đầu ra trình độ C1

Trong giai đoạn 2023-2025, số người học văn bằng 2 ngành ngôn ngữ Anh tăng nhanh, từ 10.600 lên hơn 17.100. Ngoài ra, quy mô đào tạo từ xa ngành ngôn ngữ Anh tăng từ 32.489 lên 52.129 người. Hai mức tăng trên 60% đặt ra yêu cầu trong công tác đào tạo, quản lý.

Cuối tháng 10/2026, Bộ GD&ĐT có văn bản yêu cầu các cơ sở đào tạo rà soát, chấn chỉnh hoạt động đào tạo văn bằng 2, đặc biệt đối với ngành Ngôn ngữ Anh, sau những phản ánh về bất cập trong lĩnh vực này.

Tại cuộc họp ngày 4/11, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Quân yêu cầu xây dựng chuẩn chương trình đào tạo đối với các ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài, trong đó có Ngôn ngữ Anh.

Đáng chú ý, người học văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh phải đạt chuẩn đầu ra tương đương chương trình chính quy. Người học chỉ được cấp bằng cử nhân sau khi có chứng nhận đạt trình độ C1, tương đương bậc 5.