Húng chanh là loại cây phổ biến trong nhiều gia đình tại Việt Nam. Có gia đình trồng một bụi ngoài vườn, có người chỉ cắm vài nhánh trong thùng xốp, chậu cây đặt ở ban công, sân thượng.
Theo khoa Dược, Trường Đại học Tôn Đức Thắng, thân cây húng chanh mọng nước, thường cao khoảng 30-50 cm, có thể cao hơn khi mọc dựa.
Với những gia đình chỉ có một khoảng nhỏ để trồng cây, sở hữu một chậu húng chanh trong thực sự rất đáng quý.
Húng chanh dễ trồng
Một trong những ưu điểm nổi bật của cây húng chanh là dễ trồng, có thể nhân giống thuận lợi bằng phương pháp giâm cành. Chỉ cần cắt một đoạn cành dài khoảng 20-25 cm cắm vào đất ẩm là cây có thể nhanh chóng bén rễ, phát triển thêm nhánh.
Cây húng chanh dễ dàng trồng trong chậu. (Ảnh: Minh Huân Garden)
Theo các tài liệu nghiên cứu về húng chanh, cây thích nghi với khí hậu nhiệt đới và có thể phát triển ở khu vực bán râm. Theo đó, các gia đình không nhất thiết phải đặt chậu cây dưới ánh nắng gay gắt cả ngày, nhưng cũng không nên để cây trong góc tối, thiếu ánh sáng kéo dài.
Bên cạnh đó, húng chanh có thể thu hái lá quanh năm khi thời tiết khô ráo, lần đầu sau khoảng 20-30 ngày trồng.
Là “kháng sinh tự nhiên” trong nhà
Trong y học hiện đại, lá húng chanh được xem là nguồn dược liệu giàu tinh dầu carvacrol (hợp chất chiếm đến 40-60% tinh dầu) với khả năng kháng khuẩn, kháng viêm mạnh mẽ.
Nhờ vậy, húng chanh được dùng để hỗ trợ giảm ho, tiêu đờm, làm dịu đau họng. Lá húng chanh cũng có thể dùng để hỗ trợ điều trị viêm đường hô hấp, cảm cúm; làm lành vết thương và giảm viêm tại chỗ.
Trong dân gian, bài thuốc siro húng chanh đường phèn (từ 10-15 lá) hấp cách thủy được nhiều gia đình áp dụng khi trẻ bị ho.
Một số bài thuốc kết hợp lá húng chanh với tía tô, gừng, bạc hà cũng giúp giải cảm, hạ sốt hiệu quả.
Như vậy, chỉ cần vài chiếc lá húng chanh trong vườn nhà, mỗi gia đình có ngay nguyên liệu để ứng phó với các triệu chứng hô hấp thường gặp.
Hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường miễn dịch
Ngoài trị ho, húng chanh còn được cho là có tác dụng làm dịu triệu chứng hội chứng ruột kích thích, giảm đầy hơi và cải thiện chức năng tiêu hóa. Một tách trà húng chanh hãm cùng gừng tươi vừa giúp ấm bụng đồng thời giảm lo âu, căng thẳng - yếu tố có thể làm rối loạn đường ruột.
Lá húng chanh có thể trị ho và hỗ trợ tiêu hóa.(Ảnh: Khoa Dược, Trường Đại học Tôn Đức Thắng)
Đáng chú ý, hoạt chất lycopene và beta-cryptoxanthin trong lá và ngọn non của cây húng chanh được chứng minh có khả năng chống oxy hóa, giảm viêm, qua đó hỗ trợ miễn dịch tự nhiên của cơ thể.
Hỗ trợ bảo vệ gan thận
Ít ai biết, lá húng chanh còn hỗ trợ bảo vệ gan, thận và hệ bài tiết nhờ chứa các chất chống oxy hóa, hợp chất phenolic và đặc tính lợi tiểu tự nhiên.
Bài thuốc kết hợp húng chanh với rau mã đề được dùng để cải thiện chức năng thận, đào thải chất cặn bã qua đường tiểu, từ đó giảm gánh nặng cho gan và thận.
Giảm đau, chống viêm xương khớp
Một số tài liệu dân gian ghi nhận đặc tính chống viêm của tinh dầu trong húng chanh có thể hỗ trợ phần nào các bệnh lý xương khớp.
Tuy nhiên, theo các khuyến cáo y khoa, húng chanh chỉ nên được xem là thảo dược hỗ trợ, không thể thay thế thuốc điều trị bệnh xương khớp.
Dùng làm rau gia vị
Một ưu điểm nữa của húng chanh là có thể dùng làm rau gia vị trong nhiều món ăn hằng ngày. Lá húng chanh rửa sạch có thể ăn kèm với các loại rau sống.
Lá húng chanh cũng có thể cho vào các món canh chua, canh cá, canh thịt hoặc cháo để tạo mùi thơm đặc trưng.