Các kỹ thuật này góp phần nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán, mở rộng lựa chọn điều trị và giúp người bệnh tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu ngay trong nước.
Làm chủ kỹ thuật cao, nâng chất lượng điều trị
TS - bác sĩ (BS) Nguyễn Phú Hữu, Trưởng khoa Phẫu thuật đại trực tràng, Bệnh viện (BV) Bình Dân TP.HCM, cho biết từ tháng 12.2016 - 8.2026, BV đã thực hiện thành công hơn 4.300 ca phẫu thuật rô bốt, điều trị nhiều bệnh lý như ung thư dạ dày, đại trực tràng, tuyến tiền liệt, bàng quang và thận. BV Bình Dân chuẩn bị đầu tư thêm một hệ thống rô bốt để phục vụ người bệnh. Tuy nhiên, chi phí phẫu thuật rô bốt hiện cao khoảng 3 lần so với phẫu thuật thông thường và chưa được BHYT chi trả. BS Hữu kiến nghị xem xét cơ chế hỗ trợ một phần chi phí cho người bệnh.
Ứng dụng khoa học công nghệ vào điều trị ca bệnh khó tại VN
ẢNH: DUY TÍNH
Trong chẩn đoán hình ảnh, BS Bùi Lê Nhật Tiên, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp Bernard Healthcare, giới thiệu mô hình kết nối chuyên môn Việt - Nhật. Theo đó, hình ảnh CT Scanner và MRI được BS VN đọc trước, sau đó chuyển trực tuyến sang Nhật Bản để chuyên gia đánh giá độc lập. Kết quả được đối chiếu, hội chẩn khi có khác biệt cần làm rõ. Theo báo cáo của đơn vị, khoảng 1 - 2% trường hợp có khác biệt mang ý nghĩa lâm sàng, 10 - 12% có khác biệt không mang ý nghĩa lâm sàng. Mô hình giúp rút ngắn thời gian trả kết quả từ 3 - 4 tuần xuống khoảng 5 ngày, trường hợp khẩn có thể trong 2 ngày làm việc.
Tại BV Gia An 115, BS Phan Hoàng Nguyên, Phó giám đốc điều hành, cho biết hệ thống kính vi phẫu ZEISS KINEVO 900 S tích hợp hình ảnh 4K 3D hỗ trợ quan sát mô và cấu trúc não. Hệ thống CT-Scanner SOMATOM FORCE VB30 có thể chụp toàn thân trong khoảng 2 - 3 giây, giảm liều tia X tới 85% so với một số thế hệ máy trước. AI hỗ trợ dựng hình ảnh 3D, giúp BS đánh giá tổn thương mạch máu và các yếu tố nguy cơ tim mạch.
Phát hiện sớm, cá thể hóa phác đồ điều trị
Với ứng dụng hệ thống nội soi tiêu hóa thế hệ mới, sử dụng công nghệ hình ảnh tiên tiến, kết hợp AI và ứng dụng các tiêu chuẩn chẩn đoán chuẩn hóa của Nhật Bản, BV đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn đã tối ưu hóa chẩn đoán chính xác và điều trị ít xâm lấn theo hướng cá thể hóa cho từng ca bệnh lý đường tiêu hóa. Qua ca bệnh thực tế nữ bệnh nhân 79 tuổi được phát hiện polyp đại tràng. Nhờ quy trình phối hợp từ can thiệp cắt niêm mạc, giải phẫu bệnh chuyên sâu đến phẫu thuật nội soi cắt đại tràng bổ sung, người bệnh đã được điều trị trọn vẹn. TS-BS Nguyễn Quốc Vinh, Trưởng khoa Ngoại tổng hợp của BV này, chia sẻ về triết lý "điều trị đúng và đủ": Mục tiêu cao nhất là loại bỏ triệt để tế bào ung thư, song phải bảo tồn tối đa cấu trúc giải phẫu, tránh những cuộc đại phẫu quá nặng nề không cần thiết.
Theo Th.S-BS Âu Thanh Tùng, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, BV Đại học Y Dược TP.HCM, ứng dụng sinh học phân tử, AI và kỹ thuật chuyên sâu đang giúp y tế VN nâng cao năng lực điều trị các ca bệnh khó. Những tiến bộ nổi bật được ghi nhận ở 5 nhóm bệnh lý: nhiễm trùng, nhờ xác định nhanh tác nhân bằng sinh học phân tử; tự miễn, với khả năng tiếp cận điều trị được cải thiện; bệnh bẩm sinh, nhờ phát hiện sớm và can thiệp từ giai đoạn bào thai; ung thư, với điều trị đa mô thức; và bệnh chuyển hóa, thông qua kết hợp điều trị, dinh dưỡng và phục hồi chức năng. Những thành tựu này góp phần giảm nhu cầu ra nước ngoài chữa bệnh, đồng thời mở ra cơ hội phát triển du lịch y tế.
Đưa công nghệ đến gần người bệnh
Tại tuyến tỉnh, Th.S-BS Nguyễn Thanh Truyền, Giám đốc BV đa khoa Vĩnh Long, cho biết BV tiếp nhận khoảng 1.400 - 1.500 lượt khám ngoại trú và hơn 900 lượt điều trị nội trú mỗi ngày. Các thiết bị CT-Scanner, MRI, hệ thống phẫu thuật nội soi và máy xạ trị giúp đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh tại địa phương. Thời gian tới, BV ưu tiên phát triển tim mạch can thiệp, ung thư, đẩy mạnh chuyển đổi số và nghiên cứu ứng dụng AI.
Tại ĐBSCL, GS-TS Đào Văn Dũng, Trường ĐH Cửu Long, cho biết BV S.I.S Cần Thơ đã ứng dụng AI RAPID trong đánh giá hình ảnh tưới máu não từ năm 2020. Tháng 8 vừa qua, Vinmec Smart City và Vinmec Cần Thơ triển khai phẫu thuật rô bốt từ xa hai chiều. Dù vậy, việc ứng dụng công nghệ vẫn gặp trở ngại do thiếu nhân lực xử trí tại chỗ, hạn chế về dữ liệu, yêu cầu an toàn hệ thống và chi phí. Ông cho rằng cần tăng cường đào tạo, đầu tư theo nhu cầu thực tế và thúc đẩy hợp tác giữa các cơ sở y tế, trường ĐH, viện nghiên cứu.
Trong phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ, TS-BS Võ Tiến Huy, cố vấn chuyên môn BV Thẩm mỹ Kangnam, cho biết sau khoảng 10 năm phát triển, đội ngũ BS của BV đã làm chủ công nghệ in 3D vật liệu y sinh để tạo công cụ dẫn đường phẫu thuật. Với các trường hợp sứt môi, hở vòm miệng hoặc thiếu hụt xương hàm lớn, mô hình 3D giúp tái hiện cấu trúc xương và mô phỏng phẫu thuật trước khi can thiệp, qua đó hỗ trợ xây dựng kế hoạch phù hợp với từng bệnh nhân.
Trong phục hồi chức năng, BS Đinh Quang Thanh (nguyên Phó giám đốc BV Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp TP.HCM, hiện là thành viên ban cố vấn chuyên môn Trung tâm chăm sóc sức khỏe tích hợp Recover) chia sẻ về rô bốt hỗ trợ tập vận động bàn tay, đứng và đi; kích thích điện chức năng giúp người bệnh mở bàn tay, nâng bàn chân. Dụng cụ chỉnh hình in 3D được thiết kế theo hình thể và nhu cầu từng người. Tuy nhiên, ông lưu ý công nghệ cần được sử dụng đúng chỉ định, kết hợp tập luyện chủ động và theo dõi an toàn.
Bên cạnh đầu tư kỹ thuật, chuẩn hóa chất lượng cũng được chú trọng. Hệ thống y tế Hồng Ngọc là BV tư nhân đầu tiên tại VN đạt chứng nhận ACHS International theo tiêu chuẩn EQuIP7 ở mức công nhận cao nhất (Accreditation), đồng thời là trung tâm đào tạo ngoại khoa chuẩn toàn cầu được Hiệp hội Phẫu thuật Hoàng gia Anh công nhận.
GS-TS Nguyễn Đức Trọng, Hiệu trưởng Trường Khoa học sức khỏe (Trường ĐH Nguyễn Tất Thành), nhấn mạnh: Thiết bị hiện đại cần đi cùng BS có chuyên môn sâu, làm chủ công nghệ để chẩn đoán. BS cần có năng lực phân tích, đánh giá dữ liệu do thiết bị cung cấp để lựa chọn hướng xử trí phù hợp từng người bệnh, ca bệnh khó. Theo ông, đào tạo y khoa cần gắn lý thuyết với thực hành lâm sàng, tăng cường hợp tác giữa nhà trường và BV, chú trọng chất lượng quyết định lâm sàng.