Không gian sinh hoạt và học tập của Xích Hoài Nghiệp đăng ký ở ký túc xá Trường đại học Đà Lạt - Ảnh: HỒNG THẮM
Giữa những mất mát chưa nguôi, chàng trai người Chăm vẫn nỗ lực học tập, nuôi ước mơ để có thể san sẻ gánh nặng với cha và trở thành chỗ dựa cho em trai. Sau nhiều trúc trắc, Nghiệp nay đã là tân sinh viên ngành toán học, Trường đại học Đà Lạt.
"Mình cầu nguyện rất nhiều, mẹ và em vẫn ra đi"
Từ khi sinh ra, Nghiệp đã quen hình ảnh mẹ gắn bó với nghề may. Gọi là tiệm may nhưng thực chất chỉ có một chiếc máy may nhỏ, chuyên nhận sửa quần áo của bà con hàng xóm và cắt may trang phục truyền thống của đồng bào Chăm.
Nghiệp kể rằng mẹ từng chịu nhiều thiệt thòi. Là chị cả trong gia đình, mẹ phải nghỉ học sớm để lo cho các em được đến trường. Bởi vậy, mẹ luôn dặn Nghiệp phải cố gắng học hành chăm chỉ, có nghề nghiệp để sau này tự lo cho cuộc sống.
Xích Hoài Nghiệp (áo đen đang ngồi) làm bài tập nhóm cùng bạn bè - Ảnh: HỒNG THẮM
Năm 2024, gia đình có thêm niềm vui khi mẹ mang thai em gái. Cả nhà háo hức chờ đón thành viên mới. Để có thêm tiền trang trải cuộc sống, mẹ nhận nhiều việc hơn. Khi mang thai, mẹ còn đi chở than thuê để kiếm tiền mua quần áo sơ sinh cho con.
Hôm ấy, Nghiệp đang chuẩn bị đi học thì được cha bảo đi gọi bà nội vì mẹ sắp sinh. Nghiệp chạy đi với niềm vui sướng khi nghĩ rằng gia đình sắp có thêm một em bé gái. Thế nhưng khi trở về, Nghiệp thấy mẹ nằm trong vòng tay cha. Nghiệp gọi mẹ nhưng mẹ không trả lời. Xe cấp cứu đến cũng không cứu được mẹ.
"Mình đã nguyện cầu biết bao nhiêu để mẹ được mẹ tròn con vuông, nhưng cuối cùng mẹ đã đắp khăn trắng rồi. Khi đó mình đứng chôn chân tại chỗ, nước mắt cứ thế rơi", Nghiệp nhớ lại.
Mẹ và em gái ra đi. Gia đình từ đó vắng hẳn đi những tiếng nói cười rộn rã. Những món đồ mẹ chuẩn bị cho con gái vẫn nằm lặng lẽ trong một góc tủ. Chiếc máy may bên cửa sổ lặng lẽ.
"Chiếc máy may vẫn ở nơi cũ như mẹ vẫn còn ở lại trong nhà với ba cha con", Nghiệp nói. Biến cố về mẹ quá bất ngờ khiến Nghiệp suy sụp.
Gắng gượng đứng dậy làm chỗ dựa cho em và đậu đại học
Cha vẫn phải đi làm thuê để nuôi hai anh em ăn học. Em trai nay mới lên 10 tuổi, chưa thể tự chăm sóc bản thân, Nghiệp dần trở thành người thay mẹ quán xuyến việc nhà.
Càng ở nhà, Nghiệp càng thấy những khoảng trống không thể lấp đầy. Em trai Nghiệp còn nhỏ, đôi lúc vẫn hỏi mẹ đâu. Em chưa thể hiểu hết sự mất mát, còn Nghiệp phải học cách chấp nhận rằng từ nay gia đình không còn mẹ bên cạnh.
Nghiệp nghĩ đến việc bỏ học để đi làm phụ cha hoặc ở nhà làm việc, chăm sóc em trai. Nhưng cũng tự thấy cần phải có nghề nghiệp để sau này hai anh em có thể chăm sóc, lo toan cho nhau.
Chiếc vòng là kỷ vật của mẹ, theo Xích Hoài Nghiệp suốt 5 năm nay - Ảnh: HỒNG THẮM
Sang lớp 12, khi kỳ thi tốt nghiệp đến gần, áp lực càng lớn. Nhìn các bạn cùng lớp được cha mẹ đưa đón, được mẹ nấu cơm và chăm sóc, Nghiệp chạnh lòng.
Những lúc ấy, Nghiệp lại nhớ mẹ. Tấm hình hai mẹ con chụp chung đặt trên bàn trở thành nơi Nghiệp gửi gắm nỗi niềm. Nhớ những lời mẹ dặn, nhớ mong muốn của mẹ rằng hai anh em phải học hành đàng hoàng, trưởng thành và có nghề nghiệp.
Từ những ký ức ấy, Nghiệp tìm lại động lực, tự nhắc mình phải cố gắng, không chỉ vì tương lai của bản thân mà còn vì cha và em trai.
Đà Lạt tháng 10 gió thốc khu dốc đá lạnh thấu xương. Ngày Nghiệp nhập học, mưa phố núi chưa dứt, làn khói mỏng bao quanh khu cư xá. Chàng trai gửi chút hành lý vào phòng rồi vội đi tìm việc làm thêm. Bước chân đi về phía trung tâm Đà Lạt khiến tân sinh viên Hoài Nghiệp không còn thấy quá lạnh. "Mình thấy ấm khi nghĩ có mẹ đang đi cùng trong hoàn cảnh khó khăn", Nghiệp tâm tình.
Thiếu 300.000 đồng đóng tiền ký túc xá
Ngày nhập học đại học, sau khi đóng học phí, trong túi chàng trai chỉ còn đúng 200.000 đồng, còn thiếu 300.000 đồng để đóng tiền ký túc xá.
Nhẩm đếm những chi tiêu đắt đỏ tại Đà Lạt, Nghiệp cảm thấy khá cô đơn và lạc lõng. Đứng trước ký túc xá, chàng sinh viên quê nghèo nghẹn ngào.
Dù bài toán chi phí vẫn là trở ngại khó vượt qua, Nghiệp bám vào lời dặn dò của mẹ để bình tĩnh. Nghiệp nhìn cha cùng những hy sinh của ông. Nghiệp tự nhìn vào sự yếu đuối của mình cùng trách nhiệm với em trai rồi dặn lòng "Nghiệp ơi đi học tiếp, đừng dừng lại".
Lễ trao học bổng Tiếp sức đến trường cho tân sinh viên Tây Nguyên tại Đà Lạt
Sáng 17-11, chương trình Tiếp sức đến trường năm 2026 trao 120 suất học bổng cho tân sinh viên có hoàn cảnh khó khăn đến từ các tỉnh Lâm Đồng, Đắk Lắk, Gia Lai, Quảng Ngãi. Chương trình do báo Tuổi Trẻ, Tỉnh Đoàn Lâm Đồng phối hợp tổ chức. Các suất học bổng do Công ty CP phân bón Bình Điền và bạn đọc báo Tuổi Trẻ tài trợ.
Năm 2026, chương trình Tiếp sức đến trường dự kiến trao 1.200 suất học bổng với tổng kinh phí hơn 20 tỉ đồng (chưa bao gồm chi phí tổ chức, quà lưu niệm, dụng cụ học tập cho tân sinh viên…) từ sự đóng góp của nhiều doanh nghiệp, nhà hảo tâm, bạn đọc báo Tuổi Trẻ. Mỗi suất học bổng là 15 triệu đồng dành cho tân sinh viên khó khăn; và 25 suất học bổng đặc biệt dành cho tân sinh viên xuất sắc (mỗi suất 50 triệu đồng/4 năm).
Nhiều ngày phải xin nghỉ học để xếp giấy kiếm tiền, nữ sinh mồ côi cha đậu đại học y dượcMồ côi cha, mang khuyết tật, nhiều ngày trong năm học Huỳnh Ngọc Thụy Trâm xin nghỉ ở nhà cùng mẹ xếp giấy cúng kiếm từng đồng vì quá nghèo. Giờ đây, cô gái Quảng Ngãi đã bước chân vào giảng đường Trường Y dược Đại học Đà Nẵng.