Máy bay Comac C919 đối mặt nguy cơ chậm giao hàng?

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Tờ South China Morning Post vừa dẫn một báo cáo từ Mỹ cho rằng việc chế tạo dòng máy bay Comac C919 của Trung Quốc đang gặp khó khăn dẫn đến khả năng trì hoãn giao hàng.

Theo đó, Bộ Thương mại Mỹ đã trì hoãn cấp phép xuất khẩu linh kiện máy bay dân dụng sang Trung Quốc trong những tuần gần đây để củng cố vị thế của Washington trong các cuộc đàm phán thương mại với Bắc Kinh. Động thái của Washington được đánh giá là nhằm ngăn chặn Tập đoàn Máy bay thương mại Trung Quốc (Comac) - nhà sản xuất C919 - tích trữ các linh kiện cần thiết.

Tuy nhiên, cũng có phân tích cho rằng việc Mỹ hạn chế xuất khẩu linh kiện máy bay dân dụng sang Trung Quốc không phải là nguyên nhân dẫn đến việc sản xuất C919 bị trì trệ. Tờ báo dẫn lời ông Richard Aboulafia, Giám đốc điều hành của Công ty tư vấn hàng không AeroDynamic Advisory (Mỹ), nhận xét: "Sự chậm trễ trong cung ứng chỉ mới trở thành vấn đề trong vài tuần qua". Trong khi đó, việc giao hàng C919 gần như không được thực hiện trong 6 tháng qua, nên ông Aboulafia cho rằng nguyên nhân đến từ những vấn đề nội bộ khác tại Comac.

Dòng máy bay C919 đã nhận được hơn 1.000 đơn hàng từ các hãng hàng không Trung Quốc, nhưng Comac gặp khó khăn trong việc tăng cường sản xuất. Năm ngoái, công ty này chỉ giao 15 chiếc máy bay, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 75 chiếc. Trong quý đầu tiên của năm 2026, họ chỉ thực hiện được 3 lần giao hàng.

Các nhà phân tích nêu ra một số lý do khiến Comac đạt sản lượng thấp, bao gồm cả các hạn chế trước đây của Mỹ đối với xuất khẩu linh kiện, cũng như sự tập trung vào chất lượng hơn là tốc độ của Comac. Năm ngoái, Washington đã áp đặt các hạn chế tạm thời đối với xuất khẩu phụ tùng máy bay sang Trung Quốc và làm chậm việc phê duyệt giấy phép xuất khẩu.

Không những vậy, tờ South China Morning Post dẫn lời nhà phân tích hàng không độc lập Lý Hàn Minh cho rằng Công ty GE Aerospace (Mỹ) hiện "miễn cưỡng" xuất khẩu động cơ máy bay sang Trung Quốc vì có thể bán cho Airbus và Boeing với giá cao hơn và đỡ tốn thủ tục hành chính để xuất khẩu hơn.

Cả Comac và GE Aerospace đều chưa phản hồi các thông tin trên.

Việc sản xuất và bàn giao dòng máy bay thương mại Comac C919 của Trung Quốc đang đối mặt với nhiều khó khăn, khiến tiến độ cung ứng cho các hãng hàng không bị trì hoãn đáng kể. Mặc dù Bộ Thương mại Mỹ mới đây đã thắt chặt việc cấp phép xuất khẩu linh kiện dân dụng sang Trung Quốc nhằm tăng lợi thế đàm phán thương mại, giới phân tích nhận định đây không phải lý do duy nhất khiến dự án bị đình trệ. Ông Richard Aboulafia, Giám đốc điều hành Công ty tư vấn AeroDynamic Advisory, nhấn mạnh rằng sự gián đoạn nguồn cung từ Mỹ mới chỉ diễn ra gần đây, trong khi tiến độ giao máy bay của Comac đã chững lại từ sáu tháng trước. Sự chênh lệch lớn giữa mục tiêu đề ra và năng lực sản xuất thực tế đang tạo ra áp lực lớn lên tập đoàn chế tạo máy bay Trung Quốc dù đã nhận hơn 1.000 đơn hàng. Trong năm ngoái, Comac chỉ bàn giao 15 chiếc C919, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 75 chiếc đã đề ra. Sang quý 1 năm 2026, doanh nghiệp này cũng mới thực hiện được 3 lần giao hàng đến tay đối tác. Bên cạnh việc Comac tập trung vào chất lượng hơn là tốc độ, các hạn chế kiểm soát xuất khẩu từ phía Mỹ cũng góp phần làm chậm nhịp độ sản xuất. Nhà phân tích hàng không độc lập Lý Hàn Minh cho rằng Công ty GE Aerospace hiện khá miễn cưỡng trong việc xuất khẩu động cơ sang Trung Quốc. Nhà cung cấp này ưu tiên bán hàng cho Airbus và Boeing để hưởng mức giá cao hơn cùng thủ tục hành chính đơn giản hơn. Tính đến hiện tại, cả Comac và GE Aerospace đều chưa đưa ra phản hồi chính thức xung quanh các thông tin trên. Những rào cản về linh kiện và năng lực sản xuất nội bộ tiếp tục là bài toán thách thức cho tham vọng phát triển dòng máy bay thương mại nội địa của Trung Quốc.