Bệnh nhân xạ trị tại các tỉnh miền Tây - Ảnh: THÁI LŨY
Trong nhiều năm qua, bệnh nhân ung thư ở Đồng bằng sông Cửu Long thường phải chuyển tuyến lên TP.HCM để xạ trị.
Thời gian gần đây, nhiều bệnh viện chuyên khoa, đa khoa trong khu vực đã đầu tư máy xạ trị, giúp người bệnh giảm việc đi lại xa và có thêm cơ hội tiếp cận điều trị sớm.
Tuy nhiên, số ca ung thư ngày càng tăng trong khi chi phí đầu tư máy xạ trị lớn, khiến số lượng máy hiện có vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu điều trị.
Máy xạ trị hiện đại, công suất lớn cũng chưa đáp ứng nhu cầu
Tại Bệnh viện Ung bướu TP Cần Thơ, dù là bệnh viện chuyên khoa nhưng trước đây cơ sở vật chất xuống cấp, việc xạ trị chỉ trông chờ vào máy xạ trị Cobalt 60 cũ kỹ, hiện nay đã hư hỏng.
Tháng 6-2026, Bệnh viện Ung bướu TP Cần Thơ chính thức đưa vào vận hành hệ thống máy xạ trị gia tốc tuyến tính (LINAC) hiện đại. Sự kiện này được kỳ vọng đánh dấu một bước tiến mới trong điều trị của bệnh nhân ung thư, với phương pháp xạ trị này là điều trị trúng đích, hiệu quả cao và giảm thiểu tối đa tác dụng phụ.
Theo các bác sĩ, nếu như các thế hệ máy xạ trị trước đây thường gặp thách thức trong việc kiểm soát liều lượng tia xạ ảnh hưởng đến các cơ quan khỏe mạnh xung quanh, thì công nghệ xạ trị gia tốc tuyến tính (LINAC) thế hệ mới đã giải quyết triệt để bài toán này.
Hệ thống xạ trị gia tốc tại Bệnh viện Ung bướu TP Cần Thơ có độ chính xác cao, tập trung bức xạ năng lượng cao trực tiếp tiêu diệt các tế bào ác tính, thiết lập "hàng rào" bảo vệ an toàn cho các mô lành xung quanh.
Đặc biệt khi khối u nằm ở những vị trí nhạy cảm, phức tạp như: ung thư vùng đầu mặt cổ, ung thư vú, ung thư phổi, hay các khối u nằm gần tủy sống và hệ thần kinh trung ương.
Bệnh viện Ung bướu TP Cần Thơ đưa hệ thống xạ trị vào hoạt động, giải quyết được nhu cầu người dân Cần Thơ và các tỉnh lân cận có thể tiếp nhận phác đồ điều trị tiên tiến ngay tại quê nhà. Điều này giúp tối ưu hóa "thời điểm vàng" trong y khoa,
Kể từ khi đưa vào vận hành chính thức, hệ thống xạ trị tại Bệnh viện Ung bướu Cần Thơ đã thực hiện trên 1.500 lượt xạ trị cho người bệnh.
Máy xạ trị tại Cần Thơ hiện đang hoạt động hết công suất, với trung bình 140 lượt xạ trị/ngày đêm. Một người bệnh nhập viện, sẽ qua các thủ tục cho đến khi xạ trị thời gian chờ là từ 8-10 tuần, các trường hợp chờ lâu bệnh nhân có nhu cầu sẽ chuyển đến một số bệnh viện trong khu vực lân cận gần nhà để xạ trị (Vĩnh Long, Trà Vinh, Kiên Giang, Cà Mau).
Do vậy với một máy hiện nay của Bệnh viện Ung bướu Cần Thơ, vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu điều trị của bệnh nhân ung thư. Thời gian tới TP Cần Thơ đang thực hiện thủ tục đầu tư thêm một hệ thống xạ trị gia tốc tuyến tính Halcyon mới tại Bệnh viện Ung bướu Cần Thơ.
Nhu cầu xạ trị Việt Nam hiện nay - Đồ họa: TTO
Nhiều địa phương chưa có máy xạ trị, người bệnh lên TP.HCM điều trị
Tại Bệnh viện Đa khoa Cà Mau, hệ thống xạ trị gia tốc tuyến tính được đưa vào hoạt động từ năm 2023, giúp bệnh nhân ung thư tại địa phương tiếp cận các kỹ thuật điều trị hiện đại mà không phải chuyển lên tuyến trên như trước.
Tuy nhiên, theo lãnh đạo khoa ung bướu của bệnh viện, dù được đầu tư nhiều trang thiết bị hiện đại và triển khai các phương pháp điều trị như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị nhắm trúng đích và nội tiết, bệnh viện mới đáp ứng khoảng 70-80% nhu cầu khám, chữa bệnh. Một số bệnh nhân vẫn có nguyện vọng lên tuyến trên điều trị.
Trong khi đó, hệ thống xạ trị gia tốc tuyến tính tại Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Long được đưa vào hoạt động từ tháng 11-2025, phục vụ điều trị một số loại ung thư.
Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thanh Truyền, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Long, cho biết từ khi đưa hệ thống vào hoạt động, bệnh viện đã xạ trị cho 162 bệnh nhân. Hiện mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận khoảng 14 ca xạ trị và cơ bản đáp ứng nhu cầu điều trị của người bệnh tại địa phương.
Tại Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Long, tính từ thời điểm đăng ký đối với một số trường hợp bệnh đơn giản, việc tiến hành xạ trị sẽ được thực hiện sau tiếp nhận khoảng 7 ngày. Số bệnh nhân đăng ký chờ xạ trị hiện nay còn lại là 15 người, tại đây nếu bệnh nhân xạ trị đều được thanh toán BHYT.
Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, các địa phương khác tại khu vực miền Tây Nam Bộ còn lại hiện chưa được đầu tư máy xạ trị trong điều trị ung thư, người bệnh phải đến các bệnh viện lân cận hoặc lên tuyến trên tại TP.HCM để điều trị khi được chỉ định phương pháp điều trị này.
75% bệnh nhân đến khám tại Bệnh viện Ung bướu TP.HCM là từ các tỉnh
Theo thống kê của Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, mỗi ngày bệnh viện có khoảng 4.800 - 5.000 lượt bệnh nhân đến khám và điều trị (đáng nói trong đó có hơn 75% là người bệnh từ các tỉnh đến khám).
Hiện bệnh viện xạ trị cho khoảng 700 bệnh nhân mỗi ngày, trong khi số người đang chờ khoảng 800 - 1.000.
Bệnh viện có 10 máy xạ trị, dù đã sử dụng nhiều máy móc mới, công suất nhanh chóng được lấp đầy. Hiện nhu cầu xạ trị vẫn vượt quá khả năng đáp ứng của bệnh viện.
Hàng trăm nghìn ca ung thư mới mỗi năm, nhưng Việt Nam chỉ có khoảng 84 máy xạ trịDù số lượng bệnh nhân ung thư đang có xu hướng tăng kéo theo nhu cầu xạ trị lớn với hàng nghìn ca mỗi năm, thế nhưng hiện nay cả nước chỉ có khoảng 84 máy xạ trị, đáp ứng 60-70%.