Phát huy lợi thế, tăng cường liên kết vùng
Nằm ở vị trí kết nối Thành phố Hồ Chí Minh, vùng Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và Vương quốc Campuchia, Tây Ninh có nhiều lợi thế để phát triển công nghiệp, thương mại, logistics, nông nghiệp công nghệ cao và du lịch. Để chuyển lợi thế địa lý thành sức cạnh tranh, tỉnh định hướng tổ chức không gian phát triển theo hướng liên kết các khu vực kinh tế, đô thị, công nghiệp và nông thôn trên nền tảng hạ tầng đồng bộ.
Theo Giám đốc Sở Tài chính Tây Ninh Trương Văn Liếp, không gian kinh tế-xã hội của tỉnh được định hướng theo mô hình ba vùng kinh tế-xã hội, ba trung tâm, sáu hành lang kinh tế, ba trục động lực và một vành đai biên giới. Cấu trúc này nhằm phát huy thế mạnh của từng khu vực, tăng cường liên kết giữa các cực tăng trưởng, hạn chế tình trạng phát triển phân tán và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Các khu vực gắn với Vành đai 3, Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh và hành lang Mộc Bài-Xuyên Á được định hướng phát triển công nghiệp, đô thị và dịch vụ. Trong khi đó, khu vực cửa khẩu, biên giới có điều kiện phát huy lợi thế giao thương quốc tế, phát triển nông nghiệp công nghệ cao và du lịch sinh thái. Những địa bàn gắn với hồ Dầu Tiếng, Vườn quốc gia Lò Gò-Xa Mát cũng có tiềm năng phát triển năng lượng sạch, nông nghiệp xanh và du lịch sinh thái.
Cùng với việc tổ chức các vùng chức năng, các trung tâm Tân Ninh-Long Hoa, Tân An-Long An và Đức Hòa-Hậu Nghĩa được định hướng phát triển thành mạng lưới các cực tăng trưởng bổ trợ lẫn nhau trong các lĩnh vực văn hóa, du lịch, thương mại, dịch vụ, logistics và công nghiệp. Việc phân định chức năng phù hợp sẽ mở rộng cơ hội đầu tư, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, đồng thời tạo điều kiện để các địa bàn còn khó khăn tham gia sâu hơn vào mạng lưới kinh tế của tỉnh.
Đột phá hạ tầng, khơi thông nguồn lực đầu tư
Hạ tầng giao thông giữ vai trò then chốt trong việc hiện thực hóa quy hoạch. Tây Ninh định hướng ưu tiên hoàn thiện các tuyến kết nối liên vùng, trong đó có Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh, cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Mộc Bài và hành lang công nghiệp-đô thị Mộc Bài-Xuyên Á. Quy hoạch cũng đề cập việc nghiên cứu các tuyến đường sắt kết nối Thành phố Hồ Chí Minh với Tây Ninh, tuyến đường sắt nhẹ Gò Dầu-Tân Ninh và các tuyến vận tải hàng hóa chuyên dụng.
Khi được đầu tư đồng bộ, các công trình này sẽ góp phần rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics, mở rộng thị trường và tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư. Qua đó, Tây Ninh có thêm điều kiện tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng vùng Đông Nam Bộ, đồng thời mở rộng giao thương với Campuchia và các thị trường trong khu vực.
Trên nền tảng giao thông được tăng cường, tỉnh định hướng phát triển các khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài, Xa Mát, Long An và khu kinh tế chuyên biệt; đồng thời tổ chức mạng lưới khu, cụm công nghiệp theo hướng hiện đại, sinh thái và thông minh. Hệ thống logistics được quy hoạch gắn với các tuyến cao tốc, cảng, cửa khẩu và khu công nghiệp, góp phần nâng cao năng lực lưu thông hàng hóa và phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu.
Trong cơ cấu kinh tế, công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao và năng lượng tái tạo là những lĩnh vực được ưu tiên phát triển. Nông nghiệp được định hướng theo hướng sản xuất tập trung, ứng dụng công nghệ cao, gắn với chế biến sâu và chuỗi giá trị. Đối với du lịch, việc kết nối các điểm đến như Núi Bà Đen, hồ Dầu Tiếng với những khu vực giàu giá trị cảnh quan, lịch sử sẽ góp phần đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng không gian khai thác tiềm năng.
Giai đoạn 2026-2030, Tây Ninh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 10-10,5% mỗi năm, tỷ lệ vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn đạt 34-35%. Sau 9 tháng năm 2026, tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 10,3%, thu ngân sách nhà nước đạt hơn 54 nghìn tỷ đồng. Những kết quả này tạo thêm cơ sở để tỉnh hướng tới các mục tiêu phát triển đã đề ra. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng, Tây Ninh cần tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp, đồng thời nâng cao chất lượng tăng trưởng và hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Phát triển nhanh phải đi đôi với bền vững. Quá trình mở rộng đô thị và khu công nghiệp cần gắn với sử dụng tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ hệ sinh thái, kiểm soát ô nhiễm, thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo đảm các dịch vụ thiết yếu cho người dân.
Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn, hiệu quả quy hoạch không chỉ được thể hiện qua quy mô đầu tư mà còn ở chất lượng tăng trưởng, mức sống người dân và sự phát triển hài hòa giữa các địa bàn. Khi quy hoạch trở thành cơ sở thống nhất cho việc phân bổ nguồn lực, phát triển hạ tầng và thu hút đầu tư, Tây Ninh sẽ có thêm động lực khai thác lợi thế liên kết vùng, hình thành các cực tăng trưởng mới và phát triển theo hướng năng động, xanh, bền vững.
THANH PHONG