Bệnh vàng lá thối rễ thường bắt đầu ở nơi khó quan sát nhất: dưới mặt đất. Khi bộ tán chuyển sang màu vàng, cây rụng lá hoặc suy kiệt. Khi đó, bộ rễ đã bị tổn thương một cách nghiêm trọng. Thời gian ủ bệnh kéo dài và khó nhận biết khiến các bệnh do Fusarium trở thành thách thức đối với nhiều cây trồng có giá trị cao.
Tổn thương ở bộ rễ thường xảy ra trước khi biểu hiện rõ trên tán (Ảnh: Syngenta).
Fusarium: Sớm khó thấy, muộn khó trị
Nấm Fusarium bắt nguồn từ đất và có khả năng tồn lưu trong thời gian dài. Tại Việt Nam, Fusarium spp. được ghi nhận trong phức hợp gây bệnh vàng lá thối rễ trên nhiều cây trồng có giá trị cao.
Một nghiên cứu thực địa của các nhà khoa học thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (VAAS) và Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI), trên vườn cà phê tái canh tại Đắk Lắk ghi nhận, trước khi xử lý, tỷ lệ rễ bị u sưng, thối dao động từ 55% đến 65,7%, trong khi tỷ lệ cây bị vàng lá ở các công thức thí nghiệm dao động từ 27,4% đến 42,7%.
Đây là số liệu tại một điểm nghiên cứu cụ thể, không đại diện cho tỷ lệ nhiễm trên toàn quốc, nhưng cho thấy mức độ tổn thương đáng kể khi tuyến trùng và nấm bệnh trong đất đồng thời hiện diện.
Một cây suy kiệt nổi bật giữa vườn cho thấy thiệt hại có thể tiến triển âm thầm trước khi biểu hiện rõ (Ảnh: Syngenta).
Tuyến trùng và Fusarium: Hai áp lực có thể cùng làm suy yếu bộ rễ
Trên thực tế, bệnh hại rễ thường không phải là câu chuyện của một tác nhân đơn lẻ. Theo tài liệu từ WASI và VAAS, trên cà phê Tây Nguyên, sự hiện diện đồng thời của Fusarium spp. và tuyến trùng nốt sưng rễ (Meloidogyne spp.) là một trong những nguyên nhân quan trọng làm cây suy giảm sinh trưởng và năng suất.
Bệnh héo vàng Fusarium (bệnh Panama) trên chuối có thể lan trong vườn và ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất (Ảnh: Syngenta).
Vaniva 450SC: Bảo vệ bộ rễ gắn với sức khỏe đất lâu dài
Tháng 8 tại Đắk Lắk, Syngenta Việt Nam giới thiệu Vaniva 450SC, sản phẩm ứng dụng công nghệ TYMIRIUM, đã được bổ sung đăng ký tại Việt Nam để quản lý bệnh vàng lá thối rễ do Fusarium trên cây có múi và bệnh héo vàng Fusarium (bệnh Panama) trên chuối.
Trước đó, sản phẩm được đăng ký tại Việt Nam vào tháng 3/2025 để quản lý tuyến trùng ký sinh trên thực vật. Cột mốc mới giúp hoàn thiện cách tiếp cận bảo vệ bộ rễ trước hai nhóm mối nguy lớn dưới mặt đất: tuyến trùng ký sinh thực vật và nấm bệnh trong đất, đặc biệt là Fusarium spp.
Công nghệ TYMIRIUM là kết quả của hơn một thập kỷ nghiên cứu và đổi mới của Syngenta.
Giá trị của Tymirium không dừng lại ở việc chỉ quản lý dịch hại tại một thời điểm. Khi tuyến trùng và nấm bệnh được kiểm soát từ vùng rễ, bộ rễ có điều kiện phát triển khỏe hơn, giúp cây duy trì khả năng hấp thu nước và dinh dưỡng, tăng khả năng chống chịu trước các điều kiện bất lợi và tạo nền tảng cho năng suất ổn định hơn trong suốt chu kỳ canh tác.
Vaniva 450SC ứng dụng công nghệ Tymirium có khả năng phát huy hiệu quả ở liều lượng hoạt chất thấp, qua đó góp phần giảm lượng hoạt chất đưa vào môi trường. Công nghệ này hầu như không hay ảnh hưởng không đáng kể với các sinh vật đất có ích như giun đất, các nấm cộng sinh có lợi, cũng như nhiều loài tuyến trùng đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe và tính đa dạng sinh học của đất.
Vaniva 450SC là giải pháp thế hệ mới, có sức mạnh kép, đồng thời được đăng ký phòng trừ cả tuyến trùng và nấm Fusarium.
Khi cây đã suy kiệt và mất tán, khả năng phục hồi có thể rất hạn chế; quản lý sớm giúp giảm nguy cơ phải xử lý ở giai đoạn muộn (Ảnh: Syngenta).
Syngenta Việt Nam là thành viên của Syngenta Group - tập đoàn công nghệ nông nghiệp (AgTech) hàng đầu thế giới dựa trên nền tảng khoa học, kiến tạo những Đột phá vì nhà nông, nâng tầm mọi cánh đồng nhằm đáp ứng nhu cầu của nền nông nghiệp hiện đại.
Với định hướng đổi mới sáng tạo hàng đầu và theo đuổi Mục tiêu Phát triển bền vững về năng suất cao hơn đi cùng tác động thấp hơn, Syngenta giúp nông dân canh tác những vụ mùa khỏe mạnh, có khả năng thích ứng tốt, góp phần nuôi sống dân số toàn cầu ngày càng tăng, đồng thời bảo vệ và nâng tầm hành tinh.
Syngenta Group hiện có hơn 30.000 nhân viên tại hơn 90 thị trường, với hai mảng kinh doanh chính: Syngenta Crop Protection (Bảo vệ thực vật) có trụ sở tại Thụy Sĩ, và Syngenta Seeds (Hạt giống) có trụ sở tại Hoa Kỳ.
Tại Việt Nam, Syngenta hợp tác chặt chẽ với các đối tác trong toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp nhằm thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, nâng cao sức khỏe và an toàn cộng đồng, từ đó tạo ra những tác động tích cực, bền vững cho nhà nông, xã hội và môi trường.
Để biết thêm thông tin, độc giả truy cập:
Toàn cầu: www.syngenta.com
Việt Nam: www.syngenta.com.vn