Vovinam, thương hiệu võ Việt Nam được rất nhiều người nước ngoài ưa chuộng - Ảnh: NGUYÊN KHÔI
Trong tháng 10 mới đây, tại thủ đô Abuja, các võ sinh Nigeria biểu diễn vovinam rồi hướng dẫn phụ nữ những kỹ năng tự vệ đơn giản, mở đầu cho cột mốc quan trọng trong làng võ thuật quốc gia châu Phi này.
Từ màn ảnh Hollywood đến võ Việt Nam
Môn võ có nguồn gốc Việt Nam trở thành một phần trong hoạt động hợp tác giữa Liên đoàn Vovinam Nigeria và Guardian Girls International, tổ chức thúc đẩy an toàn cho nữ giới thông qua thể thao.
Theo thông tin chính thức từ Đại sứ quán Việt Nam tại Nigeria, buổi hướng dẫn được tổ chức ngay tại đại sứ quán, nhằm khuyến khích phụ nữ tham gia thể thao và phát triển phong trào vovinam ở nước sở tại.
Liên đoàn Vovinam thế giới cho biết phía Nigeria đã ký biên bản ghi nhớ với Guardian Girls International, mở thêm cơ hội tập luyện, nâng cao khả năng tự vệ và xây dựng sự tự tin cho phụ nữ, trẻ em gái. Đây là chương trình hợp tác giữa các tổ chức, chưa phải quyết định đưa vovinam thành môn học bắt buộc trên toàn quốc.
Một nhân vật nổi bật đứng sau sáng kiến là ông Shin Koyamada, diễn viên Nhật Bản từng đóng cùng Tom Cruise trong The Last Samurai.
Ông cùng nhà hoạt động vì quyền phụ nữ Nia Lyte đồng sáng lập Guardian Girls International, kết nối các liên đoàn thể thao, võ thuật và tổ chức xã hội để phòng ngừa bạo lực đối với nữ giới.
Vovinam có một nhánh riêng trong mạng lưới này, mang tên Guardian Girls Vovinam. Theo thông cáo trên website Liên hợp quốc, dự án ra mắt toàn cầu tại Hà Nội ngày 16-9-2025, với sự tham gia của Guardian Girls International, Liên đoàn Vovinam thế giới, Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) Việt Nam và Đại sứ quán Nhật Bản.
Và ở vị thế trung lập, việc Tổ chức Guardian Girls International ra sức thúc đẩy, phát triển vovinam ra quốc tế cho thấy những giá trị đáng tự hào của thương hiệu võ Việt Nam.
Dự án sử dụng nữ hướng dẫn viên được chứng nhận, đào tạo theo giáo trình chuẩn, kết hợp kỹ năng tự vệ với kiến thức phòng ngừa bạo lực giới, giúp người học tự tin và chủ động bảo vệ quyền của mình.
Ông Shin Koyamada (thứ 3 từ phải sang) là người góp phần đưa vovinam phát triển mạnh ở Nigeria - Ảnh: VOVINAM WORLD
Tại Nigeria, ông Koyamada tiếp tục kết nối các đối tác địa phương. Ngày 14-10, ông tham dự lễ ra mắt Guardian Girls Nigeria do Đại sứ Nhật Bản Suzuki Hideo chủ trì ở Abuja.
Trong thông báo chính thức ngày 20-10, Đại sứ quán Nhật Bản xác nhận bốn đơn vị ký thỏa thuận với Guardian Girls International, gồm Đại học Yakubu Gowon, các tổ chức aikido, pencak silat và Liên đoàn Vovinam Nigeria.
Phía Nhật cho biết Đại sứ Suzuki nhấn mạnh võ thuật giúp phụ nữ khám phá sức mạnh bản thân, xây dựng sự tự tin và lòng can đảm đối diện thử thách.
Tự vệ gắn với hỗ trợ khi bị bạo lực
Hãng thông tấn Nigeria (NAN) ghi nhận tại lễ ra mắt, đại diện UNFPA ở Nigeria Muriel Mafico cam kết huy động mạng lưới đối tác hỗ trợ sáng kiến. Đại học Abuja cũng hứa đóng góp chuyên môn, nghiên cứu và hỗ trợ thực tế.
Các cam kết dành cho chương trình Guardian Girls Nigeria nói chung, trong đó có hợp tác với các tổ chức võ thuật.
Vovinam có mạng lưới phát triển rộng ở nhiều quốc gia châu Phi - Ảnh: QUANG THỊNH
Trước đó, Chủ tịch Guardian Girls Nigeria Ruqqaya Ahmed nói với NAN rằng tổ chức dự kiến phối hợp với bộ phận chuyên trách về giới của cảnh sát, thúc đẩy phản hồi trước những trình báo bạo lực và hỗ trợ người bị xâm hại. Huấn luyện tự vệ vì vậy được đặt cạnh giáo dục, kiến thức và cơ chế tìm kiếm trợ giúp.
Trang giới thiệu của Guardian Girls Nigeria công bố kế hoạch bắt đầu huấn luyện cho các em gái ở Abuja từ tháng 1-2027. Tuy nhiên, lịch này chưa xác định riêng các lớp vovinam; số học viên và lịch tập thường xuyên của môn võ Việt cũng chưa được công bố.
Võ Việt đã hiện diện trong lực lượng cảnh sát
Chương trình có nền tảng từ phong trào vovinam hình thành trước đó tại Nigeria. Báo Best Choice Sports ngày 25-7-2025 dẫn lời Chủ tịch Liên đoàn Vovinam Nigeria Adelusi Ojo Oluwadare cho biết môn võ hiện diện tại gần 30 bang, với những địa phương hoạt động tích cực như Lagos, Enugu, Delta, Kano, Oyo và Edo.
Ông cũng liệt kê cảnh sát và hải quân trong số các tổ chức tham gia môn võ này. Đây là số liệu do lãnh đạo liên đoàn cung cấp, chưa kèm thống kê độc lập về số võ sinh.
Vovinam mang đến nhiều giá trị võ thuật cho người Nigeria - Đồ họa: HUY ĐĂNG
Báo Peoples Daily hồi năm ngoái đưa tin chính quyền bang Enugu thành lập ban điều hành Hiệp hội Vovinam, giao nhiệm vụ phát triển môn võ. Người phụ trách thanh niên và thể thao của bang, ông Lloyd Ekweremadu, bày tỏ kỳ vọng vovinam mang về thành tích cho địa phương.
Trong lực lượng cảnh sát Nigeria, vovinam có hiệp hội riêng. Theo thông báo do thư ký hiệp hội đứng tên, đăng trên FlourishTV, tổ chức này tập huấn HLV và trọng tài tại Lagos vào đầu năm nay, chuẩn bị cho đại hội thể thao cảnh sát. Chủ tịch Liên đoàn Adelusi Ojo cùng các cộng sự trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật và luật thi đấu.
Từ hoạt động thi đấu, võ Việt đang mở thêm một hướng phục vụ cộng đồng tại Nigeria: trang bị cho phụ nữ kỹ năng tự bảo vệ mình và sự tự tin trong cuộc sống.
Diễn viên Hollywood có đai đen karate
Shin Koyamada sinh năm 1982 tại Okayama, Nhật Bản, sang Mỹ năm 2000 để theo đuổi diễn xuất. Ông được biết đến qua vai Nobutada trong The Last Samurai (2003), đóng cùng Tom Cruise, rồi đảm nhận vai Shen trong phim Disney Wendy Wu: Homecoming Warrior (2006). Ngoài diễn xuất, Koyamada còn sản xuất phim và hoạt động thiện nguyện.
Võ thuật là nền tảng quan trọng trong sự nghiệp của ông. Koyamada có đai đen karate, taekwondo và từng giành HCV võ Thiếu Lâm tại các giải vô địch quốc gia Mỹ.
Năm 2022, Liên đoàn Karate thế giới bổ nhiệm ông làm đại sứ karate tại Los Angeles. Thông qua Guardian Girls, ông kết nối võ thuật với mục tiêu phòng ngừa bạo lực đối với phụ nữ, trẻ em gái.
Dù sở trường karate, ông Okayama còn có kết nối rộng rãi với nhiều môn võ thuật khác, mà vovinam là ví dụ điển hình.
Vì sao người miền Trung được các sử gia châu Âu mô tả 'dũng mãnh, thiện chiến'?Cách đây gần 400 năm, các sử gia, học giả châu Âu đã dành những lời đánh giá đặc biệt về sức mạnh, lòng dũng cảm và khả năng chiến đấu của người Đàng Trong, tương ứng với nhiều tỉnh miền Trung ngày nay.